Autor: ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Materiały autora

Pamięć i pojednanie

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Sprawa wycieczek zagranicznych grupy (dwuosobowej) polskich prezydentów do Moskwy interesowała także Lecha Wałęsę. Dał temu wyraz w bezprecedensowej rozmowie,…

Słowniczek pojęć etycznych - Czyn o podwójnym skutku

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Opisywane wcześniej działania osoby były zapisem prostego czynu - człowiek miał konkretną intencję działania i wcielał ją w życie albo dokładnie jej przeczył.…

Prawo i odwet

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Po moskiewskiej wycieczce prezydentów Polski, z których dawny był honorowany medalem i ciepłym przyjęciem, a obecny - niemal pominięty i niezauważony, pozostał…

Słowniczek pojęć etycznych - Wolność czynu otwarta na normę

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Czyn jest działaniem wolnym, manifestacją wolności. Nasza współczesność doprowadziła jednak do absolutyzacji wolności. Znane jest zdanie Sartre'a: "Moja…

Puste gesty w pustym teatrze

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Wizyta prezydenta Kwaśniewskiego w Moskwie w czasie uroczystości 60. rocznicy zakończenia II wojny światowej była w kraju bardzo kontestowana. Wielu polityków…

Słowniczek pojęć etycznych - Przeszkody ograniczające czyn - ignorancja

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Stwierdzenie, że czyn jest świadomym i dobrowolnym działaniem człowieka, opisuje pewną sytuację modelową. W praktyce, zarówno świadomość, jak i wolność…

Wokół zdrady

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Rozpętała się w tych dniach burza wokół zdrady i wokół agentów służących bezpiece. W tych głosach można odnaleźć między innymi dwa nurty. Jeden - usiłujący…

Słowniczek pojęć etycznych - Wyznaczniki moralności czynu (2)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Dla wyznaczenia kwalifikacji moralnej aktu ludzkiego potrzebne jest rozpatrzenie wszystkich elementów, przy czym dla zgodności danego aktu z normą moralną…

Przyszłość świata idzie przez rodzinę

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR, dr med. Andrzej Grzybowski
Jednym z najbardziej newralgicznych obszarów współczesnych sporów etyczno-społecznych jest problematyka rodziny. Nie może to dziwić, skoro wedle popularnego…

Słowniczek pojęć etycznych - Wyznaczniki moralności czynu (1)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Struktura ludzkiego czynu ("ja działam") wykazuje, że jest on układem elementów, które w działaniu podjętym świadomie i dobrowolnie decydują o tym, że podlega…

Po Wielkim Papieżu…

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Pierwsze słowa Ojca Świętego Benedykta XVI, dotąd kard. Josepha Ratzingera, pokazują związek obu papieży. Wskazują też na charakter epoki, którą wyznaczył…

Nowa jakość

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Niektórzy z obserwatorów wydarzeń w Polsce po śmierci Jana Pawła II zwracali i zwracają uwagę, że są one jakby odbiciem historii początku lat osiemdziesiątych…

Słowniczek pojęć etycznych - Osoba a natura

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Osoba ludzka wskazuje na dwie rzeczywistości jakby przeciwstawne. Z jednej strony każdy człowiek jest przeświadczony o jednostkowości swojego powołania, pewnej…

Ojciec Święty

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Bezradność - to słowo najprostsze i najbardziej oczywiste, gdy spoglądamy na te dni. Ale to słowo zostaje dopełnione szybko innymi - nadzieja i miłość.…

Słowniczek pojęć etycznych - Prawda a wolność

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
W rozumieniu osoby jako podmiotu działania moralnego wciąż przewija się temat relacji wolności i prawdy. Wyrazem wolności staje się rozpoznanie prawdy, ale…

Granice

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Wczytuję się już spokojniej w traktat o teologii historii, jakim jest papieska książka "Pamięć i tożsamość". Podobnie jak i rozmówców Papieża, fascynuje mnie i…

Słowniczek pojęć etycznych - Osoba a wolność

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
"Podstawowa refleksja nad człowiekiem jako osobą wydobywa go spośród świata, określając, że jest on "inaczej" i "wyżej" w stosunku do tego, co go otacza.…

Słowniczek pojęć etycznych - <b>Godność</b>

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Jednym z najbardziej znaczących pojęć odnoszących się do wizji człowieka, które rzutują na etykę, jest godność. Przy całym, dość powszechnym, używaniu tego…

Tożsamość

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Najnowszą książkę Jana Pawła II "Pamięć i tożsamość" można czytać jednym tchem, ale ze świadomością, że trzeba będzie do niej wracać. Strona po stronie. Są w…

Wskrzeszanie

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Ostatnie dni przynoszą nam swoisty zapis wskrzeszania zmarłych do życia. Niczym u proroka Ezechiela w słynnej wizji gromadzą się zeschłe kości na dolinie,…

Milczenie

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Możemy w tych dniach oglądać dramat i misterium cierpienia i przemijania. Oglądamy go w osobie Jana Pawła II, który na naszych oczach wstępuje w niebo. Zdaję…

Słowniczek pojęć etycznych - Etyka

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Słowo to występuje zarówno w postaci rzeczownikowej, jak i przymiotnikowej. Zwykliśmy mówić o etyce zawodu polityka, jak i o postępowaniu etycznym wbrew…

Asymetria

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Wciąż chodzi mi po głowie sprawa listy Wildsteina. Wczytuję się w motywy czy też intencje głównego sprawcy tej listy. Bronisław Wildstein bardzo trafnie…

Słowniczek pojęć etycznych - Moralność

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Jest to słowo bardzo wieloznaczne, któremu nadaje się bardzo różną treść i różny zakres. Znów trzeba powrócić tutaj do rozróżnienia sensu opisowego i…

Słowniczek pojęć etycznych - Kryzys pojęć

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Podejmując próbę napisania popularnego słownika pojęć etycznych, trzeba mieć świadomość dwóch spraw. Po pierwsze tej, że pojęcia etyczne są w powszechnym i…

Przeszłość - przyszłość

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Tak zwana lista Wildsteina wywołuje, co zrozumiałe, szereg komentarzy racjonalnych i emocjonalnych. Te komentarze lawinowo wręcz wywołują polemiki. I tak oto…

Rola odpowiedzialności

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Zanim przejdę do głównego wątku bieżącego komentarza, nie mogę odmówić sobie wspomnienia sprzed kilku dni. Peron w Poznaniu, podjeżdża pociąg pospieszny z…

Najsłabsze ogniwo demokracji

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Pisząc te słowa w dniu, w którym sąd po raz pierwszy poważył się potraktować dość poważnie hierarchów lewicy, nie mogę oprzeć się wrażeniu, że właśnie ta…

Manipulacja jako terapia

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
"Rzeczpospolita" podejmuje w chwili obecnej dość ważny temat: "Narodowy Fundusz Zdrowia nie wpisał zabiegu zapłodnienia in vitro do procedur kontraktowanych na…

Konfrontacja

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Jeden z dylematów nurtujących obserwatorów aktualnych zdarzeń w Polsce dotyczył niedzieli 9 stycznia. Tego dnia grała znów pełną parą Wielka Orkiestra…

Patriotyzm?

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Przyznam się, że dość nieoczekiwanie i mnie samego poruszyło wystąpienie telewizyjne marszałka Oleksego. Najpierw wzbudziło ono refleksję o ludziach…

Zasada środka

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Aczkolwiek to nie Arystoteles wymyślił pojęcie cnoty, to niewątpliwie właśnie owemu mędrcowi zawdzięcza cnota wiele. Przede wszystkim chyba to, że przy jej…

Wokół żłóbka

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Spoglądam na bożonarodzeniowy żłóbek. A w nim na niewyrażalną tajemnicę Bożej Miłości. Bóg znów stal się Człowiekiem. Stał się uczestnikiem naszej historii,…

Prawda czy fałsz?

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Na wielkich szyldach reklamowych na ulicach pojawiły się na czarnym tle pytania jak w teleturnieju. Dotyczą one - jak można mniemać - profilaktyki zakażenia…

W sprawie zasad

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Obserwując ostatnie wydarzenia tu i tam, dwie sprawy wydają mi się ważne. Po pierwsze, by istniały zasady regulujące życie. Po drugie, by te zasady były…

Mniejszość

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Po sprawie Rocco Buttiglione wpadł mi w oko na stronach internetowych tekst Kingi Dunin zaczynający się od akapitu: "Otwieram "Wysokie Obcasy". A tam, proszę,…

Naciski

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Sprawa Rocco Buttiglione nie powinna odejść w zapomnienie. I dobrze, że nie odchodzi. Na Zachodzie powstało już Stowarzyszenia Wolnych - "Societa dei liberi".…

Nikiforzy

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Nikifor, znany malarz prymitywista, malarz naiwny, ożył ostatnio dzięki obrazowi filmowemu. Może niewłaściwe jest słowo "ożył", bo co jak co, ale pejzaże…

Wspomnienie

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Wspomnienie wiernych zmarłych dopełnia perspektywy sięgnięcia w przyszłość. Dzień Wszystkich Świętych to wyznaczenie perspektywy, do której jesteśmy wezwani.…

Perspektywa

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
"Wolność jest dla miłości. Spełnienie wolności przez miłość może osiągnąć również stopień heroiczny. (...) W dziejach chrześcijaństwa nie brakowało tych,…

Skała

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
"Bądź dla mnie skałą schronienia...". Te słowa Psalmu wyrażają złożone uczucia człowieka rozpiętego między lękiem a nadzieją. Jest w nich coś z ucieczki, ale i…

O Dniu Papieskim

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Można oczywiście spoglądać na obchody Dnia Papieskiego krytycznie. Bo przywołuje wspomnienia kultu jednostki, bo wygląda w mediach wręcz hołdowniczo...…

Świat według Millera

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Oczywiście można być zagubionym w kolejnych raportach i notatkach prasowych dotyczących polskiej elity politycznej, czyli polskiej elity przestępczej. Niemniej…

O pamięci jeszcze

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Prasa w ostatnich dniach komentuje chłodną atmosferę wizyty prezydenta Kwaśniewskiego w Moskwie. Przyczyną tego klimatu jest rosyjska ocena stanowiska Polski w…

Pamięć

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
O tym, że każda społeczność jest lub winna być wspólnotą pamięci, nie trzeba przekonywać. Narody, które tracą pamięć, giną. Podobnie ginąć mogą wspólnoty…

Obłuda - cd.

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Powracam do tragedii w Osetii. Jak każdy akt terroru, tak i ten jest przemocą, odbierającą zdolność opisu. Milkną słowa, jest tylko pustka, a w niej ból. Ale…

Obłuda

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Próbuję stanąć w tych dniach w pobliżu rodzin ofiar w Osetii. Doznaję przy tym ogromnej bezradności. Bo nawet rzeczy policzalne są niepoliczone. Nie wiadomo…

Dalekie sprawy oglądane z bliska

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Spoglądam na polską rzeczywistość z niewielkiej oddali. Tytułowe informacje, jakie do mnie w tej chwili docierają dzięki Internetowi, to kolejne poczynania w…