Poradnik duchowy

Słowniczek pojęć etycznych: Wartości wg Maxa Schelera

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Innym wybitnym aksjologiem, oprócz von Hildebrandta, podejmującym swoją refleksję na płaszczyźnie fenomenologii, był Max Scheler (którego myślą etyczną zajął…

Ksiądz odpowiada

(...) To jest modny temat i dużo już o tym pisałem, ale jeśli można prosić, to chciałbym jeszcze raz przeczytać o sektach. Chodzi mi konkretnie o taką niby-…

Ksiądz odpowiada

(...) Chyba na takie lub podobne pytanie Ksiądz już kiedyś odpowiadał, ale ja bardzo prosiłabym o wyjaśnienie moich wątpliwości. Chodzi o modlitwę. Czy…

A kto z nami nie...

Czy mogę teraz zamówić Mszę św.? zapytał pan Czesław i nie czekając na odpowiedź, kontynuował: Będę z małżonką obchodził jubileusz małżeński, chcemy zaprosić…

Słowniczek pojęć etycznych: Fenomenologiczne ujęcie wartości (Dietrich von Hildebrand)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Podobnie jak i cała tradycja fenomenologiczna, tak i jej aksjologia jest trudna do ujęcia w jeden schemat wyczerpujący ogólne choćby poglądy. Wydaje się rzeczą…

Ksiądz odpowiada

(...) Staram się być dobrym człowiekiem uprzejmym i serdecznym dla moich bliźnich. Przeważnie też inni odpłacają mi za to tym samym, ale ostatnio, niestety,…

Podróże kształcą

W Częstochowie wsiadłem do pociągu do Katowic i dalej do mojego miasta. Ucieszyłem się, gdy w pierwszym przedziale siedział tylko jeden pasażer. Jeszcze zanim…

Słowniczek pojęć etycznych: Tomistyczne spojrzenie na wartość

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Sam tomizm początkowo nie używał terminu wartość. Podstawą tej aksjologii jest teza o wzajemnej konwersji bytu i dobra. Św. Tomasz z Akwinu stwierdzał: Każdy…

Ksiądz odpowiada

(...) Nie wiem, jak to dokładnie nazwać, ale jest to dla mnie trudny problem. Bardzo się przejmuję tym, co się dzieje z moimi znajomymi. Nawet bardziej niż oni…

I u nas tak można

Zwiedzałem monachijską starówkę z dużą grupą dzieci. Działo się to akurat po meczu Niemcy Szwecja, który był rozgrywany w stolicy Bawarii. Tysiące niemieckich…

Słowniczek pojęć etycznych: Obiektywność i absolutność wartości (2)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Wspomniano już wcześniej, że wokół jednego z największych sporów w teorii wartości na temat obiektywizmu bądź subiektywizmu wartości powstały dwie grupy…

Ksiądz odpowiada

(...) Staram się pogłębić swoją wiarę i szukać odpowiedzi na nurtujące mnie pytania. Chodzi mi o życie zgodne z wolą Bożą. Prosiłbym Księdza o wyjaśnienie tej…

W czym mogę pomóc?

Prowadziłem rekolekcje w jednej z parafii. Wśród tak zwanych nauk stanowych było także spotkanie dla mężczyzn. Mówiłem o dojrzałym ojcostwie. W pewnej chwili…

Słowniczek pojęć etycznych: Obiektywność i absolutność wartości

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Jednym z najważniejszych problemów aksjologii jest kwestia obiektywizmu bądź subiektywizmu wartości oraz ich absolutyzmu względnie relatywizmu. Początkiem…

Na odwrót

Koniec roku szkolnego. Uroczysta Msza, potem akademia, rozdanie świadectw. Także wzruszający moment pożegnania w gronie nauczycielskim p. Teresy, zasłużonej…

Słowniczek pojęć etycznych: Próba systematyzacji koncepcji wartości

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Pomimo tego, że nasz świat jest światem ładu hierarchicznego, a nasze myślenie myśleniem preferencyjnym istnieje zasadnicza trudność w refleksji nad światem…

Słowniczek pojęć etycznych: Analiza świata wartości (2)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Wartości, jak to było zaznaczone, można ujmować od strony rzeczy, której przysługują jakiejś wartości, po wtóre od strony człowieka, który przeżywa dane…

Ksiądz odpowiada

(...) Od kilku lat pracuję w szkole, jestem nauczycielem i wychowawcą. Wybrałem tę pracę nie z konieczności, ale z zamiłowania. Po prostu chcę pracować z…

Przepraszam za...

Przyszła do mnie ze swoim ojcem. Chodziło o to, bym wyraził zgodę na przyjęcie sakramentu bierzmowania poza macierzystą parafią. Przedstawione mi argumenty…

Ksiądz odpowiada

(...) Dlaczego Kościół tak wielką wagę przywiązuje do regularności w praktykowaniu? Każde opuszczenie Mszy w niedzielę już jest mocno piętnowane. Tak samo jest…

Co za radość

Odwiedził mnie mój brat z żoną i trojgiem dzieci. Podzielili się radością... Pewnego dnia ich syn został wezwany do dyrektora szkoły. Chłopiec skądinąd dobrze…

Słowniczek pojęć etycznych: Analiza świata wartości

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Trzeba zauważyć, że choć tak często mówimy w naszym świecie o dobru i złu, to jednak na ogół nie ustalamy precyzyjnie (nie definiujemy), czym ono jest. Nie…

Kto pyta...

Pani Malwina przyszła do mnie z bardzo konkretnym problemem osobistym. Chciała znać moją opinię na ten temat. Przed laty opuścił ją mąż. Została sama z…

Słowniczek pojęć etycznych: Rozciągnięcie dobra na idealną sferę wartości

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Po tym, jak dokonano redukcji dobra do szczęścia, współczesność dokonała jeszcze jednego zabiegu, w pewnym sensie sprzeciwiającego się owej redukcji. Było nim…

Ksiądz odpowiada

(...) Przy spowiedzi opowiedziałam księdzu o moich problemach rodzinnych. Po otrzymaniu pokuty i rozgrzeszenia usłyszałam, że powinnam się z tym zwrócić do…

Takie one są

Tę kobietę widziałem pierwszy raz. Przyszła do biura po metrykę chrztu swojego syna. Mieszka w parafii obok. Gdy już kończyłem wypisywać dokument, usłyszałem:…

Słowniczek pojęć etycznych: Redukcja dobra moralnego do szczęścia

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Ważnym etapem, znaczącym dla współczesnej refleksji, była swoista redukcja w obszarze dobra, której dokonał utylitaryzm. Według J.St. Milla, jednego z głównych…

Ksiądz odpowiada

(...) Straciłam już moich najbliższych. Myślę, że poszli do Boga i są szczęśliwi. Bardzo za nimi tęsknię i marzę o spotkaniu z nimi. Tak bardzo chciałabym…

Aż do tego stopnia

Matka decyzję Tymoteusza o wejściu na drogę prowadzącą do sakramentu kapłaństwa przyjęła z oburzeniem i dezaprobatą. Co więcej, widząc stałość woli swego syna…

Słowniczek pojęć etycznych: Rozumienie dobra w czasach nowożytnych i współczesnych

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

W czasach nowożytnych zerwano z pojmowaniem dobra jako powszechnej właściwości bytu. Punktem wyjścia tego procesu stały się poglądy Kartezjusza, który…

Ksiądz odpowiada

Często mówi się o obowiązku Mszy św. Obowiązki traktuję jako zło konieczne jak większość znanych mi osób. Nikt nie mówi o obowiązku jedzenia, spania itp., a…

Luksusowe mieszkanie

Zostałem poproszony o poświęcenie mieszkania przez rodzinę znaną mi od lat. W umówionym miejscu czekał na mnie samochód, którym podjechałem pod dom. Pierwsze…

Słowniczek pojęć etycznych: Realistyczna koncepcja dobra (2)

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Dobro wg św. Tomasza ukazuje określony sposób bytowania (modus essendi) rzeczy. Rzecz bowiem jest czymś, co jest zawsze w relacji do czegoś i od czegoś innego…

Ksiądz odpowiada

(...) Na lekcji historii nauczyciel bardzo dokładnie omówił wyprawy krzyżowe. Średniowiecze to jego konik i lubi o tym opowiadać. Dziwię się, że Kościół nie…

Po co to wszystko?

...z serca matki wiara przejdzie do duszy dziecka Św. Urszula Ledóchowska Proszę księdza, przychodzę, by poinformować o tym, że moje dziecko w tym roku nie…

Słowniczek pojęć etycznych: Realistyczna koncepcja dobra

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Jest ona w znaczącej mierze zasługą Tomasza z Akwinu, który stwierdził: istotę w taki sposób nazywa się dobrem, w jaki nazywa się ją bytem; stąd jak istnienie…

Ksiądz odpowiada

(...) Dlaczego miłość, choć jest tak piękna i wspaniała, przynosi tyle cierpienia? Nie mogę tego zrozumieć i trudno mi to zaakceptować. Dlaczego Pan Bóg tak to…

Byle szybko

Proszę księdza, my w sprawie ślubu. Jest jednak problem, bo chcemy się pobrać jak najprędzej... Taki pośpiech duszpasterz kojarzy zazwyczaj ze stanem…

Słowniczek pojęć etycznych: Celowościowa koncepcja dobra

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Arystoteles w odróżnieniu od poprzedników, którzy ruch albo stawiali przed bytem (Heraklit), albo wyprowadzali poza byt (Parmenides, Platon), związał ruch z…

Ksiądz odpowiada

(...) Rozmawialiśmy w pracy przed świętami na temat spowiedzi. Ponieważ stanowimy zgrany zespół, jesteśmy wobec siebie szczerzy. Większość przyznała, że…

Kto by pomyślał…

Odebrałem telefon. To był mój kolega: Słuchaj, mam prośbę możesz wyspowiadać mojego współpracownika? Mogę, ale w czym jest problem, że ty o to prosisz?…

Słowniczek pojęć etycznych: Relatywistyczna koncepcja dobra

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Od początku myśli filozoficznej daje się zauważyć spór o to, czy dobro ma charakter względny, czy bezwzględny. Pierwsza filozoficzna nauka na temat źródła i…

Ksiądz odpowiada

(...) Pracuję w hipermarkecie. W związku z tym muszę też pracować w niektóre niedziele i święta. Nie mam wyboru. Gdybym się na to nie zgadzała, nie miałabym…

Na całego

Od znanej mi siostry zakonnej otrzymałem list z dalekiego Krymu. Oto jego najpiękniejszy fragment. To, co napełnia moje serce radością, to fakt, że będąc…

Słowniczek pojęć etycznych: Problem teorii i klasyfikacji dóbr

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Dwa podstawowe pytania etyki, związane z teorią dobra, można sformułować następująco: co to jest dobro? i co jest dobrem? Pierwsze pytanie zyskuje odpowiedź…

Ksiądz odpowiada

Od bardzo długiego czasu nie przystępuję do spowiedzi i Komunii św. Dręczą mnie pytania związane z sytuacją, w jakiej się znalazłem. Czy mogę, czy wolno mi…

...czy cierpię dobrze?

Prowadziłem rekolekcje dla pewnej parafii dużego miasta. Po jednej ze Mszy św. do zakrystii przyszła kobieta, by podziękować za wygłoszoną homilię. Homilia…

Słowniczek pojęć etycznych: Jeszcze o cnotach

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR

Pomimo wagi cnoty sprawiedliwości okazuje się ona niekiedy niewystarczająca. Niektóre nadużycia czy też braki w dziedzinie sprawiedliwości, na przykład…