Logo Przewdonik Katolicki

Słowniczek pojęć etycznych: Rozciągnięcie dobra na idealną sferę wartości

ks. prof. dr hab. Paweł Bortkiewicz TCHR
Fot.

Po tym, jak dokonano redukcji dobra do szczęścia, współczesność dokonała jeszcze jednego zabiegu, w pewnym sensie sprzeciwiającego się owej redukcji. Było nim sprowadzenie dobra do sfery wartości. F. Brentano rozpoczął w filozofii próbę rozszerzenia rozumienia dobra jako przedmiotu woli. Twierdził, że przedmiot taki stanowi idealną naoczność, której nie można jednak...

Po tym, jak dokonano redukcji dobra do szczęścia, współczesność dokonała jeszcze jednego zabiegu, w pewnym sensie sprzeciwiającego się owej redukcji. Było nim sprowadzenie dobra do sfery wartości.

F. Brentano rozpoczął w filozofii próbę rozszerzenia rozumienia dobra jako przedmiotu woli. Twierdził, że przedmiot taki stanowi „idealną naoczność”, której nie można jednak utożsamić z realnie istniejącym bytem-dobrem. Dobro należy bowiem do sfery przedmiotów idealnych i stanowi oddzielną sferę wartości.

W tym momencie rozpoczęło się tak bardzo charakterystyczne dla fenomenologii poszukiwanie „eidosu”, czyli podstawo­wych struktur świadomości. Takie struktury, zdaniem fenomenologów, nie są struktu­rami przedmiotów realnych, ale czymś intencjonalnym i skierowanym na zewnątrz. Dzięki nim jesteśmy w stanie ująć dane dobro. Zdaniem E. Husserla, czołowego przedstawiciela fenomenologii, dobro jest korelatem aktów intencjonalnych, „a priori czystego rozumu” praktycznego. Czy można na równi postawić wolę i rozum? Wedle Husserla tak, gdyż akty tak woli, jak i rozumu nie są istotnie zróżnicowane, są bowiem nie tyle aktami różnych władz poznawczych w człowieku, ale aktami tego samego „ja” poznające­go. Husserl wyjaśniał w swoich „Ideach czystej fenomenologii i fenomenologicznej meto­dy”: „Temu podobieństwu miała dać wyraz paralela językowa: spostrzeganie i chłonięcie wartości. Odczucie wartości pozostaje ogólniejszym wyra­żeniem dla świadomości wartości i jako odczuwa­nie tkwi ono w każdym modus takiej świadomo­ści, także w nieźródłowym”. Odtąd dla Husserla i całej fenomenologii termin „wartość” staje się kluczem do wyjaśniania problematyki dobra.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki