Autor: Ks. Jacek Zjawin

Materiały autora

fot. Alvaro Fuente/Nur Photo-Getty Images

Katecheza jest w kryzysie od początku

Ks. Jacek Zjawin
Uczniowie wypisują się ze szkolnej katechezy. To fakt. Problem jednak nie leży tylko po ich stronie. Leży też po stronie samej katechezy i tego, czym ona w…

Bóg, który wprawia w ruch

Ks. Jacek Zjawin
W naszej religijnej wyobraźni przywykliśmy do statycznego obrazu Boga. Bóg siedzi gdzieś w obłokach i króluje, to znaczy wydaje rozkazy i ujawnia swoją potęgę…

Czym jest Eucharystia?

Ks. Jacek Zjawin
Jeśli zgłębiając tajemnicę Eucharystii, zatrzymamy się na samej tylko nazwie, odkryjemy jeden z jej istotnych wymiarów. Pochodzi ona bowiem od greckiego…

Czy chrzest jest konieczny?

Ks. Jacek Zjawin
Kiedy pojawia się słowo konieczność, myślimy najczęściej o jakimś rodzaju przymusu i zniewolenia. Kiedy ten wyraz pojawia się w kontekście sakramentów świętych…

Maksymilian - żołnierz maksymalny

Ks. Jacek Zjawin
W odpowiedzi na pytanie: Jaki był Maksymilian Maria Kolbe?, bez wątpienia każdy przyzna, że bardzo dużo zrobił dla Kościoła. W jego biografii odnajdujemy…

Dary Ducha Świętego

Ks. Jacek Zjawin
Nazwy Darów Ducha Świętego, które weszły do tzw. małego katechizmu, pochodzą z mesjańskiego proroctwa Izajasza, który zapowiada Tego, na którym spocznie duch…

Miłość przez duże "M"

Ks. Jacek Zjawin
Program Duszpasterski Kościoła w Polsce na rok 2009/2010, opatrzony słowami: Bądźmy świadkami Miłości, na pierwszy rzut oka wygląda na zwykłe, filantropijne…

Poza czasem i przestrzenią

Ks. Jacek Zjawin
Jeśli zapytamy o Niebo lub Piekło ucznia szkoły podstawowej, nie będzie miał większych problemów z odpowiedzią. Być może usłyszymy o szczegółach w stylu…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest procesja?

Ks. Jacek Zjawin
PROCESJA (łac. processio posuwanie się naprzód) prototypem wszystkich procesji jest wędrówka narodu wybranego z niewoli egipskiej do Ziemi Obiecanej pod…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest prezbiterium?

Ks. Jacek Zjawin
PREZBITERIUM (gr. presbyteros starszy; pierwotna nazwa przewodniczącego gminy chrześcijańskiej dzisiaj nazywanego częściej księdzem lub kapłanem) przestrzeń…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest prefacja?

Ks. Jacek Zjawin
PREFACJA (praefatio łac. przedmowa) modlitwa rozpoczynająca się dialogiem pomiędzy kapłanem i wiernymi (Pan z wami I z duchem twoim W górę serca Wznosimy je…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest poświęcenie?

Ks. Jacek Zjawin
POŚWIĘCENIE (łac. consecro) akt sakralizacji, obrzęd zmieniający istotę lub przeznaczenie osoby, materii, rzeczy, miejsca. Poświęceniem jest akt ofiarowania…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest postawa stojąca?

Ks. Jacek Zjawin
POSTAWA STOJĄCA jest wyrazem uszanowania wobec osoby wyżej postawionej. Jest zewnętrznym znakiem głębokiego uszanowania dla Boga jako najwyższego Pana.…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest postawa siedząca?

Ks. Jacek Zjawin
POSTAWA SIEDZĄCA ma swoje korzenie w Piśmie Świętym. Siedzi Chrystus nauczający w świątyni (Łk 2, 46), siedzi również słuchająca Jezusa Maria, siostra Marty…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest postawa klęcząca?

Ks. Jacek Zjawin
POSTAWA KLĘCZĄCA pierwotnie nie była w ogóle przyjmowana przez chrześcijan, gdyż nawiązywała do obrzędów pogańskich, zwłaszcza do boskiego kultu cesarza. Z…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest patena?

Ks. Jacek Zjawin
PATENA (łac. patere, miska) - naczynie liturgiczne zazwyczaj w kształcie talerzyka, przeznaczone dla konsekrowanej Hostii. Powinna być wykonana, przynajmniej…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest paschał?

Ks. Jacek Zjawin
PASCHAŁ to świeca używana w liturgii święcona w czasie Nocy Paschalnej, zapalana w okresie wielkanocnym, a także w czasie chrztu św., pogrzebu; dużych…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest palka?

Ks. Jacek Zjawin
PALKA kwadratowe, sztywne płócienko (w środku zwykle umieszczona jest tektura), które służy jako nakrycie, wieczko dla kielicha. Podczas Mszy Świętej od…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest ornat?

Ks. Jacek Zjawin
ORNAT (łac. ornatus ubiór) wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do Mszy Świętej oraz innych czynności liturgicznych bezpośrednio z nią…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest ołtarz?

Ks. Jacek Zjawin
OŁTARZ (łac. altar) miejsce składania ofiar znane we wszystkich religiach. Pierwotnie był to kamień, później stół. Pierwsze ołtarze chrześcijańskie miały…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest oktawa?

Ks. Jacek Zjawin
OKTAWA (łac. octavus ósmy) okres czasu w liturgii obejmujący ważną uroczystość i siedem dni po niej następujących. Najwcześniej (w III wieku) powstała…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest doksologia?

Ks. Jacek Zjawin
DOKSOLOGIA (gr. doxa chwała, logos słowo) oddanie chwały Bogu uwielbienie Boga za Jego dzieła. W liturgii mówi się o doksologii końcowej (zwanej niekiedy…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kredens?

Ks. Jacek Zjawin
KREDENS kredencja (łac. abacus) stolik na naczynia liturgiczne, takie, jak: kielich z bielizną kielichową, puszki z Komunikantami, ampułki z wodą i winem,…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest Mszał rzymski?

Ks. Jacek Zjawin
MSZAŁ RZYMSKI (łac. Missale Romanum) księga liturgiczna zawierająca teksty stałych i zmiennych części Mszy Świętej, ułożone w porządku kolejnych niedziel,…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest monstrancja?

Ks. Jacek Zjawin
MONSTRANCJA (łac. monstrare pokazywać) ozdobne naczynie liturgiczne do wystawiania Najświętszego Sakramentu podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest modlitwa powszechna?

Ks. Jacek Zjawin
MODLITWA POWSZECHNA ma miejsce na zakończenie liturgii słowa, jako odpowiedź zgromadzenia na usłyszane Słowo Boże. Jest modlitwą wstawienniczą obejmującą…

Słowniczek liturgiczny: Kim jest ministrant?

Ks. Jacek Zjawin
MINISTRANT (łac. ministrare służyć) osoba posługująca podczas Mszy św. oraz przy sprawowaniu pozostałych sakramentów i innych czynności liturgicznych.…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest melchizedek i kustodia?

Ks. Jacek Zjawin
MELCHIZEDEK i KUSTODIA (łac. custodies strzec, pilnować) to naczynia liturgiczne służące do przechowywania Najświętszego Sakramentu wystawianego podczas…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest lekcjonarz?

Ks. Jacek Zjawin
LEKCJONARZ, lekcja (łac. lectio czytanie). Lekcjonarz jest księgą liturgiczną, zawiera czytania biblijne na poszczególne dni roku liturgicznego. Mamy VII…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest lavabo?

Ks. Jacek Zjawin
LAVABO (łac. lavabo umyję) ceremonia umywania rąk przez księdza w czasie Mszy św., do której używa się lawaterza (dawniej w zakrystii wisiało naczynie o tej…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest korporał?

Ks. Jacek Zjawin
KORPORAŁ (łac. corpus - ciało ) lniany, kwadratowy obrus, który podkłada się pod kielich i patenę w czasie celebrowania Mszy św. Jest umieszczany także w…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest komża?

Ks. Jacek Zjawin
KOMŻA (łac. comisia = koszula) powstała ze skrócenia alby, której zakładanie na grube odzienie w krajach Północy stawało się niepraktyczne i uciążliwe. Do XI…

Słowniczek liturgiczny: Kolory szat liturgicznych

Ks. Jacek Zjawin
Biały kolor światła, znak radości, niewinności, chwały uwielbionego Chrystusa i zbawionych. Używa się go w czasie okresu wielkanocnego i Narodzenia Pańskiego…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kolekta?

Ks. Jacek Zjawin
KOLEKTA (łac. collere zbierać razem, tzw. modlitwa dnia, oracja) znajduje się w brewiarzu i w formularzu Mszy Świętej. Po wezwaniu Módlmy się następuje…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kociołek i kropidło?

Ks. Jacek Zjawin
Kociołek to naczynie do wody święconej wyglądem przypominające małe wiaderko; kropidło ma swoje korzenie w Starym Testamencie, kiedy do rytualnych pokropień…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kielich?

Ks. Jacek Zjawin
KIELICH jest określany jako pierwsze i najczcigodniejsze z naczyń liturgicznych. Ewangelie zgodnie przekazują, że Jezus Chrystus używał kielicha podczas…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kapa?

Ks. Jacek Zjawin
KAPA rodzaj peleryny, długiej, sięgającej stóp, zarzucanej na ramiona i zapinanej klamrą pod szyją. Zakłada się pod nią stułę oraz komżę lub albę. Pierwotnie…

Słowniczek liturgiczny: Kto to jest kantor?

Ks. Jacek Zjawin
KANTOR (łac. cantare śpiewać) funkcja liturgiczna polegająca na przewodzeniu w śpiewie i nauce śpiewu. Kantora spotykamy jeszcze w synagodze żydowskiej, skąd…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest kanon?

Ks. Jacek Zjawin
KANON, MODLITWA EUCHARYSTYCZNA inaczej anafora (z gr. podwyższenie) to wszystkie gesty i modlitwy zawarte między: Pan z wami W górę serca (prefacja) a Przez…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest homilia?

Ks. Jacek Zjawin
HOMILIA to rodzaj kazania, którego treścią jest wyjaśnienie przypadających na dany dzień w liturgii czytań z Pisma Świętego. Homilię podczas Mszy św. może…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest gong?

Ks. Jacek Zjawin
GONG, dzwonek, dzwonki znak dzwonka ma przypominać wiernym, że powinni zmienić aktualną postawę ciała np. z siedzącej na stojącą. Gdy wyrusza procesja…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest ewangeliarz?

Ks. Jacek Zjawin
EWANGELIARZ jest ozdobną księgą liturgiczną, zawierającą fragmenty Ewangelii na niedziele, uroczystości i święta całego roku (także na Środę Popielcową oraz…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest epikleza?

Ks. Jacek Zjawin
EPIKLEZA (gr. epiklesis wzywanie na) jest prośbą do Boga Ojca, aby Jego Duch zstąpił na dary ofiarne i zamienił je w Ciało i Krew Chrystusa. Ten moment jest…

Słowniczek liturgiczny: Kim jest diakon?

Ks. Jacek Zjawin
DIAKON, DALMATYKA (gr. diakonos sługa) osoba duchowna posiadająca pierwszy stopień święceń kapłaństwa urzędowego. Diakon może sprawować: sakramenty chrztu…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest cyborium?

Ks. Jacek Zjawin
Cyborium (puszka) i custodia to naczynia służące do przechowywania lub przenoszenia Najświętszego Sakramentu (cyborium z łac. ciborium czara, kielich, z gr.…

Słowniczek liturgiczny: Do czego służy cingulum?

Ks. Jacek Zjawin
CINGULUM (od łac. cingere opasywać, w starożytności pas żołnierski lub urzędniczy) gruby sznur zakończony frędzlami na obu końcach, którym przepasuje się…

Słowniczek liturgiczny: Co to jest hostia?

Ks. Jacek Zjawin
Hostia (łac. hostia ofiara, zwierzę ofiarne) opłatek z mąki pszennej, w kształcie koła, nierzadko ozdabiany krzyżem lub motywami religijnymi, w obecnej…

Słowniczek liturgiczny: Kto to jest celebrans?

Ks. Jacek Zjawin
CELEBRANS (łac. celebrans celebrujący; celebrare celebrować) duchowny sprawujący liturgię. Celebrans przewodniczy liturgii i bez jego udziału niemożliwe…