Słowniczek liturgiczny: Co to jest postawa klęcząca?

POSTAWA KLĘCZĄCA – pierwotnie nie była w ogóle przyjmowana przez chrześcijan, gdyż nawiązywała do obrzędów pogańskich, zwłaszcza do boskiego kultu cesarza. Z czasem, kiedy przeminęło cesarstwo rzymskie, znalazła swoje miejsce w chrześcijaństwie. Postawa klęcząca zwykle przyjmowana jest podczas modlitwy indywidualnej, ale ma też swoje miejsce w liturgii, zwłaszcza w czasie nabożeństw eucharystycznych. Występuje w dwóch formach: przez krótką chwilę, jako przyklęknięcie lub pozostawanie w pozycji klęczącej przez dłuższy czas. W ramach liturgii wyraża ona: uwielbienie Boga, adorację – dlatego podczas Przeistoczenia wierni klęczą, a kapłan przyklęka po ukazaniu postaci eucharystycznych. Istotne znaczenie mają także ręce złożone na piersi, oczy wpatrzone w Najświętszy Sakrament, wyprostowany tułów. Z całej postaci winno bić skupienie i świadomość trwania w obecności Boga. Postawa klęcząca jest także wyrazem pokuty oraz postawą błagalną. Zewnętrzna postawa powinna być zawsze wyrazem intencji serca. Należy więc dbać o jej piękno i czytelność. Z tą postawą związany jest także gest podnoszenia oczu w górę, jako wyraz skierowania duszy i myśli do Boga. Modlący się człowiek instynktownie podnosi oczy w górę, co ułatwia modlitwę i skupienie. W kanonie rzymskim zawarto przepis polecający kapłanowi podnieść oczy w górę przed Przeistoczeniem, w chwili, gdy wspomina się ten gest Jezusa, uczyniony podczas Ostatniej Wieczerzy.