Miłość przez duże "M"

Program Duszpasterski Kościoła w Polsce na rok 2009/2010, opatrzony słowami: „Bądźmy świadkami Miłości”, na pierwszy rzut oka wygląda na zwykłe, filantropijne hasło. Ma jednak swoją niezwykłą głębię.

Wiele świeckich organizacji podejmuje wytrwałą pracę, aby pomagać, wspierać, ratować, czyli świadczyć miłość. Media nagłaśniają szeroko akcje charytatywne, które niestety bardzo często są także pewnym chwytem marketingowym. Czy Kościół ma być jedną z organizacji charytatywnych? Czy także w Kościele miarą sukcesu mają stać się zebrane złotówki, kilogramy żywności, odzieży...?

M jak Miłość

W haśle nowego roku duszpasterskiego nieprzypadkowo słowo „Miłość” jest napisane dużą literą. To wyraźnie wskazuje na Boga, który jest Miłością i który miłością obdarza człowieka. Również słowo „świadek” jest silnie osadzone w Tradycji Kościoła i oznacza tego, który jest gotów oddać życie za wiarę. Chodzi zatem o taki sposób życia, o taką miłość, której w świecie nie znajdziemy bez kontekstu wiary. Chodzi o takie świadectwo, które będzie czytelnym znakiem dla ludzi niewierzących bądź zaniedbanych w wierze.

Chrześcijanin swoim świadectwem ma sprawić, by „ten drugi” zobaczył Boga i zapragnął wierzyć. Już w tym momencie widzimy, że taka miłość to nie zwykła dobroczynność i bycie porządnym obywatelem. Chodzi tu o miłość, która płynie z wiary, z osobistej relacji z Chrystusem i jest gotowa na podjęcie krzyża niezrozumienia, pogardy i prześladowań. I taką właśnie Miłość promuje najnowszy Program Duszpasterski.

Sól i światło

Analiza obecnej sytuacji duchowej Europy, zaczerpnięta z adhortacji apostolskiej Jana Pawła II „Ecclesia in Europa”, prowadzi do wniosku, że chrześcijanie utracili to, co Ewangelia porównuje do soli i światła (por. Mt 5, 13n). Wielu twierdzi, że wie, co to znaczy być chrześcijaninem, ale w rzeczywistości ideał ucznia Jezusa Chrystusa jest często sprowadzany do zwykłego humanitaryzmu, a wiara jest pojmowana jako niezobowiązujące i nieprecyzyjne uczucie religijne. Z tego powodu Kościół i wiara stają się jedną z wielu równorzędnych propozycji zaangażowań społecznych, co w świetle ataków na chrześcijaństwo i wysokich wymagań moralnych, które stawia Ewangelia, prowadzi do spadku praktyk religijnych i słabego zaangażowania w życie parafii. Z powyższych analiz wyłania się jeden z ważnych celów nowego Programu Duszpasterskiego, a jest nim formacja katechumenalna, czyli doprowadzenie do ponownego odkrycia łaski chrztu świętego, skarbu wiary i tożsamości chrześcijańskiej.

Procentowe dane liczby osób ochrzczonych rozmijają się z życiem prawdziwie chrześcijańskim opartym na modlitwie, życiu sakramentalnym i włączeniu we wspólnotę wierzących. Osobista relacja z Chrystusem ma prowadzić do rozbudzenia dynamizmu ewangelizacyjnego, który nie jest zarezerwowany dla wybranych i wyspecjalizowanych ruchów lub osób. Na każdym etapie rozwoju wiary i w każdym miejscu chrześcijanin może i powinien ewangelizować przez dzielenie się własnym doświadczeniem wiary. Ewangelizować, czyli ukazywać, jak Dobra Nowina realizuje się w konkretnej rzeczywistości i jak pomaga rozwiązywać konkretne problemy.

Entuzjazm wiary

Rozniecenie i podtrzymywanie entuzjazmu wiary, który przyciąga innych do Chrystusa, jest kolejnym celem Programu Duszpasterskiego. W określonym środowisku rodzinnym, zawodowym, sąsiedzkim chrześcijanin ma pokazać, że wiara to nie tylko zbiór dogmatów, ale także sposób na życie. W tych właśnie sytuacjach realizuje się jeszcze jeden cel Programu, czyli odkrywanie solidarności społecznej. Kościół ma ukazywać Boga przez pomoc najuboższym (zwłaszcza dotkniętym przez trwający kryzys ekonomiczny), rodzinom i małżeństwom w kryzysie oraz wszystkim, którzy doświadczają niesprawiedliwości społecznej.

Konkretne zadania dla wspólnot i duszpasterzy Program podaje w oparciu o triadę: martyria – leiturgia – diaconia. Tutaj znowu ukazuje się prawda o tej specyficznej, Bożej Miłości, którą odkrywamy w głoszonym Słowie Bożym (homilie, rekolekcje, katecheza), przeżywamy w sakramentach i przekazujemy innym w posłudze miłości. Mówiąc o martyrii, czyli o zaangażowaniach w sprawę głoszenia Słowa Bożego, Program uświadamia nam, że wszelkie grupy duszpasterskie o profilu biblijnym mogą stać się szansą budowania katechezy osób dorosłych. Ta katecheza ma pomóc w przechodzeniu od pobożności ludowej do wiary ugruntowanej, opartej na osobistej relacji z Chrystusem. W temacie katechezy Program zwraca też uwagę, na palący problem przekazywania wiary w rodzinach oraz zaangażowania świeckich w katechezę parafialną. Katecheza szkolna wszystkich poziomów otrzymuje cele i treści, które pomogą podczas lekcji religii realizować główne założenia Programu.

Z licznych propozycji w temacie leiturgii warto zwrócić uwagę na promocję modlitwy Liturgią Godzin (tzw. brewiarz), która nie jest zarezerwowana tylko dla kapłanów i osób zakonnych, a może stać się cennym pogłębieniem i ubogaceniem życia modlitwy. Rytuał rodzinny zawierający modlitwy, błogosławieństwa i teksty biblijne na wszystkie okresy roku liturgicznego może stać się pomocą do ożywiania liturgii domowej. Jak zawsze Program zachęca kapłanów do korzystania z bogactwa ksiąg liturgicznych w celu uniknięcia rutyny i schematyzmu.

Diaconia może realizować się poprzez tworzenie środowisk abstynenckich, będących wyrazem solidarności z tymi, którzy zmagają się z nałogiem. Parafialne oddziały Caritasu włączają się w sposób naturalny w Rok walki z głodem (2010) i powinny ponadto zwrócić uwagę na nowe obszary biedy powstałe na skutek kryzysu finansowego i gospodarczego.

Dobra Nowina na ambonie

Schemat programu duszpasterskiego obejmuje także Program Kaznodziejski na rok 2009/10, który zawiera między innymi materiały do przygotowywania homilii na wszystkie niedziele roku liturgicznego. Krótkie wyjaśnienie dobrej nowiny danej niedzieli, połączone z jej zastosowaniem w życiu chrześcijańskim, jest ubogacone cytatami z nauczania kościelnego. Jest to z pewnością duża pomoc dla przygotowujących homilie, ale także dobre wprowadzenie w liturgię słowa dla osób świeckich.

Program Duszpasterski oprócz ogólnego schematu zawiera także cały szereg materiałów pomocniczych, na które składają się artykuły podejmujące tematykę miłości, solidarności, świadectwa, ewangelizacji, kapłaństwa, małżeństwa, abstynencji i Europejskiego Spotkania Młodych, które na przełomie roku odbędzie się w Poznaniu.

Wiara dojrzała

Trzecią część Programu stanowi siedem projektów duszpasterskich, będących konkretną propozycją działań parafialnych. Ewangelizacja wizualna, Tydzień modlitw przed Zesłaniem Ducha Świętego czy Maraton Biblijny to tylko niektóre z nich.

Program Duszpasterski w swojej formie, jako pewien sposób kierowania rzeczywistością, nawiązuje do działań w świecie biznesu, gdzie każde przedsięwzięcie musi być najpierw wnikliwie przeanalizowane i zaplanowane. Nie możemy jednak mierzyć owoców duszpasterskich miarą sukcesu ilościowego, gdyż Kościół to nie przedsiębiorstwo. To, co po ludzku będzie wyglądało na porażkę, w zamyśle Bożym będzie być może wielkim sukcesem prowadzącym do dojrzałej wiary. Nie znaczy to jednak, byśmy nie mieli wykorzystywać obserwacji, logicznego wnioskowania i przewidywaniu pewnych procesów dla planowania działań duszpasterskich. Jako Kościół w Polsce otrzymujemy pomoc, którą trzeba włączyć w osobiste zaangażowanie by być coraz bardziej świadkiem Miłości.