Słowniczek liturgiczny: Co to jest paschał?

PASCHAŁ to świeca używana w liturgii – święcona w czasie Nocy Paschalnej, zapalana w okresie wielkanocnym, a także w czasie chrztu św., pogrzebu; dużych rozmiarów i wagi jest ważnym znakiem w liturgii. Najpierw oznacza Chrystusa Zmartwychwstałego, który wielokrotnie w Piśmie Świętym jest nazywany światłem. Nawiązuje także do słupa ognia, który prowadził Izraelitów przez pustynię, oraz do światła wiary, które w momencie chrztu św. zapala się w człowieku. Litery Alfa i Omega wyżłobione bądź odlane z wosku – pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego – wskazują na Boga, który istnieje od zawsze i nie przestanie istnieć; data (obecny rok) w polach krzyża to symbol ludzkiej historii wpisanej w nieskończone istnienie Boga; 5 gron (czerwonych ozdobnych gwoździ zakończonych żywicznymi kulkami) to 5 ran Chrystusa, który przez śmierć na krzyżu uratował człowieka od śmierci. Nazwa paschał nawiązuje do hebr. pesah, co oznacza przejście. Jezus Chrystus przeszedł przez śmierć do nowego życia i każdego z nas uzdolnił do takiego przejścia. Procesja z paschałem w Noc Paschalną, zapalonymi świecami i trzykrotnym śpiewem aklamacji „Światło Chrystusa” przywołuje na myśl słowa Chrystusa: „Ja jestem światłością świata. Kto idzie za Mną, nie będzie błądził w ciemnościach, lecz będzie miał światłość życia” (J 8, 12). Dużym błędem jest stosowanie w kościołach wkładów olejowych zamiast prawdziwych świec woskowych, a także przyozdabianie paschału obrazkami – w liturgii bowiem wymowa znaku opiera się na autentyczności i prostocie.