Logo Przewdonik Katolicki

Mniej śmieci – więcej pamięci

Dominika Chylewska
fot. Dayenu

Co zrobić, by po Wszystkich Świętych nie pozostały śmietniki pełne plastiku, szkła i innych odpadów? Rozmowa z bratem Cordianem Szwarcem OFM

Skąd w nas takie przywiązanie do dekorowania grobów na dzień Wszystkich Świętych?
– Mocne jest w nas pragnienie poszukiwania symboli, które będą nam uświadamiać, że pamięć o naszych bliskich jest żywa. Symbole są ważne. Zadbany grób może być znakiem naszej modlitwy. Krzyże, anioły, napisy, ornamenty i znaki przypominające o wieczności – to wszystko jest wpisane w tradycję i jest widoczne szczególnie na starych nekropoliach. Jednak nawet najokazalsze znicze i wieńce nie zastąpią modlitwy za zmarłych.

Łatwo wpaść w pułapkę zakupów, tracąc z oczu sens samego święta. Jak się przed tym uchronić?
– To problem nie tylko tego czasu, ale ogólnie wszelkiego świętowania. Rynek generuje w nas potrzebę posiadania rzeczy, które będą dawały nam poczucie pełniejszego przeżywania i uczczenia pamięci bliskich.
W projekcie Caritas Laudato si’ często kładziemy nacisk na słowo „uważność”. Ono wypływa ze stawiania sobie pytania: dlaczego coś robię? Co jest źródłem i jakie są konsekwencje mojego działania? Warto sobie to przemyśleć w czasie drogi na cmentarz.

Chcę uczcić pamięć bliskich – to chyba najważniejsza myśl na ten dzień.
– Tak i tutaj dotykamy sedna: w jaki sposób ta pamięć jest wyrażana. Ona jest przecież trwalsza i piękniejsza niż kolejne plastikowe wkłady umieszczane w wielkich słoikach, których po zużyciu nie można nawet wrzucić do pojemnika ze szkłem, bo nie jest to szkło opakowaniowe.
Z drugiej strony ze smutkiem możemy zaobserwować, że wyprodukowane przy okazji śmieci będą się rozkładać o wiele dłużej niż ciała tych, których wspominamy. A każdego roku produkujemy tony takich odpadów… Powiedzenie: „Niechaj im śmieci na wieki wieków” staje się bardzo realne.

Stragany przed cmentarzami uginają się od ogromnych zniczy i sztucznych kwiatów, bo chcemy jak najlepiej wyrazić pamięć o zmarłych…
– Nasza wielka miłość i tęsknota przekuwają się na to, że chcemy jak najwięcej od siebie dać. Chcemy obsypać grób najpiękniejszymi rzeczami, jakie są dostępne na rynku. Tak jak tata, który długo nie był w domu i chciałby wynagrodzić dziecku ten czas podarowaniem wspaniałego prezentu, tak i my chcielibyśmy naszą nieobecność czy brak modlitwy wynagrodzić naręczem kwiatów położonym na grobie. A i tak odchodzimy z niedosytem, bo wiemy, że to tak nie działa.

Polskie cmentarze są wyjątkowe. Za granicą często dziwimy się, widząc puste nagrobki, a obcokrajowcy przyjeżdżający do nas robią zdjęcia rozświetlonych nocą nekropolii. Dla nas jest to tradycja, którą chcemy pielęgnować.
– Jest wiele pomysłów na to, jak zrobić piękne dekoracje, które jednocześnie nie zamieniają się w nierecyklingowane śmieci. Ostatnio Parafialny Zespół Ekologiczny w Bytnicy zorganizował z florystkami warsztaty tworzenia ekowianków. Myślę, że gdybyśmy zapytali nasze babcie, dowiedzielibyśmy się, że u początku tej tradycji było rzemiosło i rękodzieło. Praca ludzkich rąk to często sztuka, która wyraża nasze uczucia, poświęcony czas i emocje, jakich nie można przekazać słowami. To jest też zaproszenie do unikania kiczu. Nie wiem, czy można powiedzieć, że produkowane komercyjnie i liniowo sztuczne kwiaty zdobią groby. Zachęcamy, żeby nasze działania skupiały się bardziej na jakości. Włączyliśmy się w akcję „Mniej śmieci – więcej pamięci”, która ma nas na to uwrażliwiać i może zaowocować głębszym zastanowieniem się nad tajemnicą przemijania.

Dziś chyba mało kto chce poświęcać czas na ręczne robienie wieńców i ozdób.
– Ale to jest okazja do świętowania! Pomyślmy, jakie to byłoby piękne, gdyby przy okazji robienia takiego wianka cała rodzina wspominała bliską osobę. Byłby to czas opowiadania sobie historii i przeglądania zdjęć, czas wzruszeń przeplatanych śmiechem. Jest też wiele innych dobrych praktyk.
Coraz częściej powstają w Polsce zniczodzielnie, które pozwalają odświeżyć dekoracje bez generowania dodatkowych odpadów. Po prostu wymieniamy się tym, co dobre, szanując potrzeby zadbania o cmentarze. Kolejnym pomysłem jest sadzenie przy grobach roślin, które na stałe upiększać będą miejsca spoczynku. Poza tym ozdoby, o których mówimy, to często prosta kombinacja gałązek, jarzębiny, głogu i innych roślin, które można znaleźć w lesie podczas niedzielnego spaceru. Bez kleju, bez farb, bez plastiku.

Komentarze

Zostaw wiadomość

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki

;clickControlParams[onclick_param_l]=onclick_value_l;clickControlParams[onclick_param_v]=onclick_value_v;function setRlsAmount(){cafEl.forEach(function(part,index){if(cafEl[index].meta.layoutTypes.indexOf(dto.contentType)!==-1&&cafEl[index].caf.type==="relatedsearch"){cafEl[index].caf.number=dto.numberRelatedLinks}})}function addClickTrackUrl(cafObject){let params=Object.keys(clickControlParams).map(function(key){return encodeURIComponent(key)+"="+encodeURIComponent(clickControlParams[key])}).join("&");let parkingClickTrack="//"+dto.clickControlHost+"/search/cc.php?"+params;if(dto.clickTrack.length>0){dto.clickTrack.forEach(function(part,index){this[index]=encodeURI(this[index])},dto.clickTrack);cafObject.clicktrackUrl=[parkingClickTrack].concat(dto.clickTrack)}else{cafObject.clicktrackUrl=parkingClickTrack}}pageOptions.pageLoadedCallback=function(requestAccepted,status){let fb_add_params="";function isAdultStatusCallbackRequired(){if(!("adult"in status)){return false}if(ds===false&&status.adult===true){return true}if(ds===true&&status.adult===false){return true}return false}function isErrorCodeCallbackRequired(){if(!("error_code"in status)){return false}if(isAdultStatusCallbackRequired()&&26===status.error_code){return false}return true}if(isAdultStatusCallbackRequired()){fb_add_params+="&as="+status.adult+"&gc="+status.client}if(isErrorCodeCallbackRequired()){fb_add_params+="&ec="+parseInt(status.error_code)}if(fb_add_params.length===0||fb_token.length===0){return}let request=new XMLHttpRequest;request.open("GET",fb+fb_token+fb_add_params,true);request.send()};function collectCafObjects(){let cafObjects=[pageOptions];cafEl.forEach(function(part,index){if(cafEl[index].meta.layoutTypes.indexOf(tlt)===-1){return}if(cafEl[index].caf.type==="ads"){addClickTrackUrl(cafEl[index].caf);cafEl[index].caf.number=noAds}pdto.caf.uiOptimize=dto.uiOptimize;if(cafEl[index].caf.type==="relatedsearch"&&dto.rls.length>0){return}if(cafEl[index].caf.type==="searchbox"&&dsb===false){return}cafObjects.push(cafEl[index].caf)});return cafObjects}function appendCafRls(){if(dto.rls.length<=0){return}let start=0;let cafRlObjects=[pdto.caf];cafEl.forEach(function(part,index){if(cafEl[index].meta.layoutTypes.indexOf(dto.contentType)!==-1&&cafEl[index].caf.type==="relatedsearch"){let stop=start+cafEl[index].caf.number;let terms=[];for(var i=start;idto.rls.length-1){break}terms[i]=dto.rls[i].term;start=i+1}cafEl[index].caf.terms=terms.join(",");cafEl[index].caf.optimizeTerms=false;cafRlObjects.push(cafEl[index].caf)}});createCaf.apply(this,cafRlObjects)}if(typeof google!=="undefined"){window.createCaf=function(){function F(args){return google.ads.domains.Caf.apply(this,args)}F.prototype=google.ads.domains.Caf.prototype;return function(){return new F(arguments)}}();setRlsAmount();if(dto.advt===1&&dto.contentType!==2&&dto.contentType!==3){appendCafRls()}let cafObjects=collectCafObjects();if(cafObjects.length>1){createCaf.apply(this,cafObjects)}}})();if(dto.tsc){var request=new XMLHttpRequest;request.open("GET",dto.pu+"/search/tsc.php?"+dto.tscQs);request.send()}var $parkModalButton=document.getElementById("cookie-modal-open");var $parkModalCloseButton=document.getElementById("cookie-modal-close");var $parkModal=document.getElementById("cookie-modal-window");var $parkCookieMessage=document.getElementById("cookie-message");var $parkThirdPartyCookieCheckbox=document.getElementById("third-party-cookie-checkbox");var $parkAcceptAllCookiesButton=document.getElementById("accept-all-cookies-btn");var executeTrackingPixel=function(trigger){if(trigger===true&&typeof pxTracking==="function"){pxTracking()}};var getCookieExpirationTime=function(){var d=new Date;d.setTime(d.getTime()+7*24*60*60*1e3);return d.toUTCString()};var saveParkingCookie=function(statisticsCookie){var cookieConsent={necessary:true,statistics:statisticsCookie,version:1,timestamp:(new Date).getTime()};document.cookie="CookieConsent="+JSON.stringify(cookieConsent)+";expires="+getCookieExpirationTime()};if($parkModalButton!=null){$parkModalButton.onclick=function(e){$parkModal.classList.remove("disabled")}}if($parkModalCloseButton!=null){$parkModalCloseButton.onclick=function(e){$parkModal.classList.add("disabled");$parkCookieMessage.classList.add("disabled");saveParkingCookie($parkThirdPartyCookieCheckbox.checked);executeTrackingPixel($parkThirdPartyCookieCheckbox.checked)}}if($parkAcceptAllCookiesButton!=null){$parkAcceptAllCookiesButton.onclick=function(){$parkCookieMessage.classList.add("disabled");saveParkingCookie(true);executeTrackingPixel(true)}}if(dto.executeTrackingPixels===true){executeTrackingPixel(true)}