Logo Przewdonik Katolicki

Pułapki umysłu

Katarzyna Frużyńska
fot. Maria Adobe Stock

Nasz mózg nieustannie przetwarza ogromne ilości informacji, dlatego aby je ocenić, stosujemy uproszczenia i schematy. Czasem jednak popełniamy błędy poznawcze, które fałszują obraz rzeczywistości.

Codziennie spotykamy dziesiątki, a może setki osób, nie jesteśmy w stanie poznać dobrze każdej z nich, dlatego stosujemy pewne uproszczenia, np. widząc od tyłu kogoś przygarbionego o lasce, zakładamy, że to starsza osoba; wchodząc do autobusu znanej linii, nie sprawdzamy codziennie jego trasy, widząc samochód z „L-ką” na dachu, na wszelki wypadek zwalniamy, spodziewamy się, że mąż zatankował auto tak, jak to robi codziennie, a na pustej ulicy wieczorem na wszelki wypadek przyspieszamy kroku. Te codzienne uproszczenia – zwykle pomocne, by przetrwać – czasami dają pole błędom poznawczym.
 
Stereotypy
Jednym z najczęstszych uproszczeń są stereotypy, jakie stosujemy w relacjach międzyludzkich. Spotykając nowe osoby, mamy zwykle kilka minut, żeby oszacować, kim są (kobieta/mężczyzna/dziecko) i jak zachowywać się w stosunku do nich (np. filtrujemy, czy osoba wchodząca do autobusu to kontroler, żebrak czy sąsiadka). Nieustannie – choć nieświadomie – szacujemy, z kim mamy do czynienia na podstawie wyglądu, ubrania, koloru skóry. Ciekawe, że dzieci dopiero uczą się takich podziałów z wiekiem. W sieci krąży na przykład wideo „Everyone’s welcome” CBeebies, na którym dzieci pochodzące z różnych grup etnicznych, niektóre niepełnosprawne, na co dzień przyjaźniące się i bawiące razem mają powiedzieć, czym się różnią. Zaskakująca i poruszająca może być dla dorosłych obserwacja, że dzieci nie zwracają uwagi na zespół Downa albo ciemną skórę kolegi, co raczej na fakt, że kolega woli bawić się klockami, a ja betoniarką.

BANER-2-LAST.jpg

Pełna treść artykułu w Przewodniku Katolickim 13/2020, na stronie dostępna od 23.04.2020

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki