Od nienawiści broń mnie, Panie

W mieście Sharpeville (RPA), 21 marca 1960 r., policja zastrzeliła 69 członków pokojowej demonstracji, protestujących przeciw apartheidowi, czyli systemowi politycznemu zakładającemu izolację rasy czarnej i niedopuszczanie jej przedstawicieli do ważniejszych dziedzin gospodarki i życia społecznego. Nawiązując do tego wydarzenia, Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1996 r. ogłosiło dzień 21 marca Dniem Walki z Dyskryminacją Rasową, apelując do świata o zwiększenie wysiłków w walce z wszelkimi formami rasizmu.

Każdy Twój wyrok przyjmę twardy,

Przed mocą Twoją się ukorzę,

Lecz broń mnie, Panie, od pogardy,

Od nienawiści strzeż mnie, Boże.

Poglądy rasistowskie były podstawą do uzasadniania niewolnictwa w XIX w. i kolonializmu europejskiego. Po wojnie secesyjnej, w stanie Tennessee w 1865 r. powstał Ku-Klux-Klan, tajny związek do zwalczania swobód murzyńskich. Spotkania tej organizacji często kończyły się brutalnymi aktami terroru w stosunku do wyzwolonych z niewolnictwa Murzynów, a czasem także białych, którzy ich zatrudniali. W latach trzydziestych XX w., a zwłaszcza podczas II wojny światowej, nasilił się antysemityzm zwrócony przeciwko ludności rdzennie żydowskiej bądź pochodzenia żydowskiego.

Jeszcze inną odmianą rasizmu jest ksenofobia, wyrażająca się w niechęci, lęku, wrogości, pogardy w stosunku do „obcych” lub „innych”. Może być ona źródłem agresji przeciwko „obcym” i wszystkiemu, co z nimi związane.

Tak, Tyś jest niezmierzone dobro,

Którego nie wyrażą słowa,

Więc Ty mnie od nienawiści obroń,

I od pogardy mnie zachowaj.

Ojciec Święty Jan Paweł II nauczał, że każdy człowiek prawego sumienia powinien wystrzegać się rasizmu w jakiejkolwiek jego postaci i w każdym środowisku. Rasizm bowiem jest grzechem, który obraża Boga. W rozważaniu przed modlitwą Anioł Pański, 26 sierpnia 2001 r., Ojciec Święty wypowiedział m.in. takie doniosłe zdanie: „Kościół odrzuca jako obcą Duchowi Chrystusowemu wszelką dyskryminację czy prześladowanie stosowane ze względu na rasę czy kolor skóry, na pochodzenie społeczne czy religię”.

Niespełna wiek wcześniej biskup przemyski Józef Sebastian Pelczar (kanonizowany w 2003 r.), w liście pasterskim na Wielki Post 1910 r. wyjaśniał wiernym, że za czasów Chrystusa kapłani i uczeni żydowscy za swoich bliźnich uważali jedynie współwyznawców oraz ludzi tej samej narodowości. To Jezus przypomniał, że bliźnim jest każdy człowiek, ogłaszając przykazanie: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego” (Mt 22, 39).

Co postanowisz, niech się ziści,

Niechaj się wola Twoja stanie,

Ale zbaw mnie od nienawiści,

Ocal mnie od pogardy, Panie.

W tekście wykorzystano słowa „Modlitwy o wschodzie słońca” N. Tanenbauma, w tłumaczeniu J. Kaczmarskiego.