Przejdź do treści
Autor: Bartłomiej Gapiński
Materiały autora
Kulturowa pozycja seniorów
Bartłomiej Gapiński
Od posągowego autorytetu, przez partnera w dialogu, aż po ucznia nowoczesności. Choć modele kultury się zmieniają, to osoby starsze pozostają bezcenne, będąc…
Najwyższe dobro
Bartłomiej Gapiński
Chleb był na wsi tradycyjnej podstawowym produktem spożywczym. Jedno z przysłów ludowych wyrażało tę prawdę dosadnie: „Gdzie jest chleb, sól i woda, tam nie ma…
Ciocia, co sobie męża nie brała
Bartłomiej Gapiński
Samotne kobiety na wsi tradycyjnej nie miały łatwego życia. Z czasem jednak znajdywano dla nich miejsce. Już nie jako „stare panny”, a „ciocie”, pomagały w …
Żywotna tradycja
Bartłomiej Gapiński
Dziś obalanych jest szereg stereotypów odnośnie do dawnej duchowości. W tym artykule chciałbym przyjrzeć się religijności ludowej. Wiara była w świecie kultury…
Starość nie radość
Bartłomiej Gapiński
Tytułowe powiedzenie odnosiło się nie tylko do problemów zdrowotnych seniorów, ale także do ich coraz mniejszego znaczenia w rodzinie i coraz większego ubóstwa…
Cicha noc w obozie
Bartłomiej Gapiński
Boże Narodzenie 1943 roku Leon Włodarski spędził w hitlerowskim obozie. Nawet w realiach niepewności jutra i w obliczu cierpienia oraz widma własnej śmierci…
Ludowa interpretacja „szaleństwa”
Bartłomiej Gapiński
W dawnej kulturze chłopskiej odium szaleństwa przypisywano nie tylko osobom chorym psychicznie, ale także tym z niepełnosprawnością intelektualną, podobnie jak…
Zachciało się starej babie młodego galanta
Bartłomiej Gapiński
W wiejskim świecie bardzo silnie obecne były patriarchalne wzorce oglądu świata. Dlatego związek starszej kobiety z młodym mężczyzną był czymś niedorzecznym i …
Oj biada, mi biada, żem poszła za dziada
Bartłomiej Gapiński
Motyw ślubu starego z młodą zachwycił ludoznawców i stał się inspiracją m.in. dla literatów, na czele z Reymontem. Może to właśnie dzięki Chłopom przetrwał on…
(Nie)zależni od innych
Bartłomiej Gapiński
Dożywocia pozwalały zapewnić życie na starość przed pojawieniem się rent i emerytur rolniczych. W Wielkopolsce seniorzy mogli liczyć wręcz na komfort, w…
Kobiety w kulturze ludowej
Bartłomiej Gapiński
Przez lata była to grupa pomijana w refleksji etnograficznej czy historycznej. Współcześnie nakłada się na nią dość stereotypowe kalki, tymczasem życie…
Wielkanoc ludowa: święconka, uczta i wiara przenikająca codzienność
Bartłomiej Gapiński
Święcenie pokarmów, rezurekcyjne wystrzały, dzielenie się jajkiem i obfite świąteczne stoły – ludowa Wielkanoc była czymś więcej niż tylko zbiorem zwyczajów. W…
Kalwaryjska nierozróżnialność
Bartłomiej Gapiński
Prowadzący w połowie lat 70. XX w. badania terenowe na Roztoczu Lubelskim etnografowie rejestrowali, że tamtejsi chłopi twierdzili, iż rzeczywisty dramat…
Śmierć ludowa
Bartłomiej Gapiński
W kulturze chłopskiej śmierć była dostrzegalna w rytmie natury, przemianie przyrody, następstwie pór roku, wegetacji, ale też poprzez obecność tanatologii w …
Kłoda popielcowa i przywoływki
Bartłomiej Gapiński
Poprzez wyśmianie i napiętnowanie samotnych w okresie Wielkiego Postu i Wielkanocy lud chciał ich zachęcić do wejścia w związki małżeńskie. Wszystko po to, by…
Uczta taka jak życie
Bartłomiej Gapiński
Wigilia Bożego Narodzenia na wsi tradycyjnej musiała być stosownie obchodzona. Dawała bowiem rękojmię, że na tym świecie panuje ład, że człowiek pozostaje w …
Kujawscy bohaterowie
Bartłomiej Gapiński
Byli propagatorami kultury regionalnej, dla których przestrzenią aktywności stały się kościoły. O ojcu Kazimierzu Józefie Łabińskim OMI i Marii Patyk mówi się…
Ona potrafi zrozumieć najlepiej
Bartłomiej Gapiński
W prośbach adresowanych do Maryi z czasów Polski Ludowej widać napięcie między zachowaniem stosownego szacunku do sacrum a spontaniczną uczuciowością i …
Babcia była kimś
Bartłomiej Gapiński
Starość na wsi tradycyjnej nierozerwalnie związana była z religią, ale stanowiła też ważne ogniwo w procesie wychowawczym młodszych pokoleń. Przypatrzmy się…
Jak Jezus z apostoły
Bartłomiej Gapiński
Religijność ludową cechowało bardzo silne zespolenie z chłopskim światem wartości. Gromada była niczym Kościół lokalny, a jej życie uzupełniały religijne…
Obijanie starych kawalerów
Bartłomiej Gapiński
W kulturze ludowej istniały grupy marginalizowane, które spirala przemocy dotykała szczególnie. Na dnie społeczności wiejskiej znajdowali się słabi, niemal…
Pośrednicy między doczesnością a wiecznością
Bartłomiej Gapiński
Dziś rozwija się w Polsce tzw. historia ludowa. Ciekawe, że przedstawiając szereg zjawisk, tylko w niewielkiej skali odnosi się do tematu starości. Czy ludzie…
User menu
Zaloguj
Prenumerata
☰
Użytkownik
Zaloguj
Szukaj
Menu
Najnowsze wydanie
Archiwum
Autorzy
Serwisy
Podkast
Tematy
Kategorie
Kościół
Duchowość
Relacje
Polska
Świat
Kultura
Historia
Archiwum
Autorzy
Serwisy specjalne
Najnowsze wydanie
Podkast
Więcej
Regulamin serwisu
Tematy
Kategorie
Kościół
Duchowość
Relacje
Polska
Świat
Kultura
Historia
Archiwum
Autorzy
Serwisy specjalne
Najnowsze wydanie
Podkast
Prenumerata
Ścieżka nawigacyjna
Strona główna
Autorzy
Bartłomiej Gapiński
