Trudno żyć bez sensu

  

Było to już ponad 50. spotkanie, podczas którego ludzie nauki, świata kultury, medycyny, religii dzielą się swoim doświadczeniem, wiedzą, pasją. Tym razem prelegentem był filozof, który przybliżył słuchaczom kwestię metafizyki.

 

Mówiąc o motywach jej uprawiania, prof. Łukasiewicz wskazał na trzy bardzo istotne i główne racje. Pierwsza – według prelegenta – jest natury intelektualnej. To dążenie do zrozumienia i wytłumaczenia tego, co jest. – Nauki szczegółowe również zatrzymują się na pewnym poziomie. Chemik kończy na poziomie praw chemicznych, fizyk praw fizycznych. Pytanie jest takie: jaka jest natura tych wszystkich praw, skąd one się wzięły, dlaczego są takie a nie inne. Czy jest coś, co by wyjaśniło świat nie w aspekcie badanym przez jedną naukę, ale jako całość? Zatem rodzi się pytanie metafizyczne o wszystko, co istnieje – powiedział. Druga motywacja – egzystencjalna bierze się z potrzeby odnalezienia sensu w życiu własnym i w świecie, jako całości. – To poszukiwanie odbywa się w ramach metafizyki. Jeśli zapytamy, kiedy nasze życie ma sens, powinniśmy odpowiedzieć – wtedy, kiedy ma pewną wartość. Jeżeli jest bezwartościowe, to jest również bezsensowne. Pojęcie wartości odsyła nas do aksjologii, ale punktem wyjścia jest to poczucie sensu całości świata, istnienia na nim, więc znowu pojawia się kontekst metafizyczny – dodał. Trzeci powód uprawiania metafizyki wynika z potrzeby psychologicznej. Chociażby dlatego, że współczesny świat i codzienne sprawy społeczne często człowieka rozczarowują. – Metafizyka jest abstrakcyjna i oderwana od życia. I bardzo dobrze. Czasami trzeba się oderwać od tego, co jest, a zająć się czymś zupełnie nieirytującym. Czymś, co nas całkowicie wyzwala od trosk bieżących, pozwala się wyciszyć. To nadaje naszemu życiu charakter kontemplatywny. Na pewno mamy w sobie taką potrzebę – stwierdził.

 

Prof. Łukasiewicz zauważył, że współczesnemu człowiekowi wyraźnie brakuje pogłębionej refleksji, a co za tym idzie – rodzi się tendencja do zakłamywania życia i niezastanawiania się nad tym, co ważne i ostateczne. – Taka refleksja wcale nie jest łatwa, a czasami jest nawet bolesna. Czy można jednak przed nią uciec? – pytał. – Trudno jest pogłębiać filozofię, nie uprawiając (?…) jej od tego, co fundamentalne – stąd metafizyka Boga. Jest to podstawa wszelkiej metafizyki. To coś fascynującego, co nazwałbym wyjątkową przygodą intelektualną – zakończył.

Bp Jan Tyrawa podkreślił, że metafizyka to dziedzina, która jest podstawą wszystkiego. – To nauka, która stawia pytania o rzeczywistość, o ostateczną przyczynę, o człowieka. Próby udzielania odpowiedzi na te pytania są niezmiernie ważne. Niestety współczesny konsumpcjonizm pochłania człowieka i bynajmniej wcale mu nie pomaga w zafascynowaniu się czymś, co nie jest powierzchowne i płytkie – powiedział.

Prof. Łukasiewicz jest przewodniczącym bydgoskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, gdzie obronił rozprawę doktorską. Studia doktoranckie odbywał na International Academy of Philosophy (Shaan/Vaduz – Liechtenstein) pod kierunkiem Rocco Buttiglionego i Barry Smitha. Przebywał także na stypendium na Uniwersytecie Fryburskim w Szwajcarii. Na co dzień zajmuje się metafizyką, epistemologią, filozofią religii oraz historią filozofii polskiej.