Scalanie rozproszonej historii

Pragniemy włączyć się do promocji programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Ośrodka „Karta”

Po zakończeniu II wojny światowej wciąż nie ma centralnego, imiennego rejestru polskich ofiar nazizmu. Przez ostatnie dekady chętnie operowano statystyką wielkich liczb, nie ujednolicając zasad gromadzenia i przechowywania danych szczegółowych. Informacje spoczywają w różnorakich archiwach, instytucjach, wśród naszych rodzin... Trwa wypełnianie bolesnej luki – działa specjalny program o nazwie „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”.

„Celem przedsięwzięcia jest imienne upamiętnienie obywateli polskich represjonowanych pod niemiecką okupacją w latach 1939-1945; zebranie – we współpracy wielu kompetentnych instytucji i środowisk w Polsce – wszelkich informacji na temat osób prześladowanych. Dane te wejdą do ogólnodostępnego portalu internetowego (www.straty.pl), przedstawiającego możliwie wszystkie ofiary różnych form represji. Portal stanie się narzędziem poszukiwań personalnych: poprzez nazwisko osoby lub inne wyróżnione dane, a zarazem – w przyszłości – umożliwi różnorodne analizy przekrojowe [...]” – czytamy w materiałach pilotażowych, rozprowadzanych przez warszawski Ośrodek „Karta”. W projekt zaangażowany jest również Instytut Pamięci Narodowej, a także Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po pierwszych doświadczeniach pomysłodawcy oraz realizatorzy zauważają wciąż niewystarczające zainteresowanie mediów tworzonym rejestrem. Chcą też silniej zaangażować środowiska lokalne. Także diecezje, kościelne organizacje społeczne stać się mogą miejscem starań o scalenie narodowej pamięci.

Archiwalia i ankiety

W jaki sposób można pomóc? – Oczywiście przez uzupełnianie danych personalnych ofiar Niemców. Do końca przyszłego roku w bazie internetowej znajdzie się około 1.500.000 zweryfikowanych rekordów osobowych, pozyskanych poprzez skomputeryzowanie zasobów kilku krajowych archiwów. Jednocześnie odbywa się wprowadzanie danych, pozyskanych poprzez wypełnianie specjalnych ankiet dotyczących indywidualnych postaci. Pomocą przy ich promocji, przygotowaniu, nadsyłaniu, sprawdzaniu zasobów bazy internetowej osobom niekorzystającym z Internetu – mają służyć także media. Zainteresowani akcją mogą kontaktować się i z naszą redakcją. Rejestr docelowo obejmie: I Ofiary bezpośrednich działań wojennych, II Jeńców, III Wypędzonych, wysiedlone dzieci poddane germanizacji, IV Robotników przymusowych, V Ofiary egzekucji, VI Aresztowanych, VII Osadzonych w obozach koncentracyjnych, VIII Ofiary Holocaustu (Żydzi, Romowie, Sinti), IX Ofiary konfliktu polsko-ukraińskiego.