Święci świętego Papieża

Niezwykła ilość beatyfikacji oraz kanonizacji dokonanych w latach pasterzowania Jana Pawła II to jedna z najbardziej charakterystycznych cech Jego pontyfikatu. Nie ulega wątpliwości, że Ojciec Święty przechodzi do dziejów papiestwa jako wielki promotor świętych, a także - świętości życia, która stanowiła jeden z fundamentalnych tematów Jego nauczania.

Ludzie święci są siłą Kościoła, bo oni - jak pisał Jan Paweł II w książce "Przekroczyć próg nadziei" - uczynili prawdę Chrystusa swoją własną prawdą. Do tej pory, niestety, rozpowszechnione jest mylne przeświadczenie, jakoby świętość była zastrzeżona wyłącznie dla nielicznych wybrańców, a jego konsekwencją jest niedowierzanie, że święci żyją pośród nas.

Świętość dla każdego

Papież wielokrotnie przypominał, że świętość - jako owoc współpracy człowieka z łaską Bożą - jest celem życia każdego chrześcijanina. Wszyscy więc jesteśmy powołani do świętości, skoro przez sakrament chrztu zostaliśmy wszczepieni w Mistyczne Ciało Chrystusa.

Ojciec Święty uczynił swój niezwykły pontyfikat dziełem ewangelizacji świata poprzez świętych, ponieważ uważał, że to oni powinni być - obok samego Jezusa Chrystusa - punktem odniesienia dla współczesnego człowieka. W konstytucji apostolskiej "Divinus perfectionis Magister" z 1983 r. możemy przeczytać: "Stolica Apostolska (...) z uwagą oraz czcią od niepamiętnych czasów za duży obowiązek sobie poczytując nauczanie, uświęcanie i rządzenie Ludem Bożym, przedstawia do naśladowania, czci i wzywania mężów i niewiasty odznaczające się pielęgnacją miłości i innych cnót ewangelicznych, i ich po przeprowadzeniu odpowiednich dochodzeń ogłasza świętymi w uroczystym akcie kanonizacji".

W orędziu na Światowy Dzień Młodzieży w Roku Jubileuszowym 2000 Jan Paweł II zwrócił się do młodych ludzi z apelem, aby nie lękali się zostać świętymi nowego tysiąclecia. Natomiast w liście apostolskim "Novo millennio ineunte", ogłoszonym na zakończenie tego szczególnego roku, nakreślił swoistą "teologię życia świętych". Papież pisał wówczas, że Kościół ze swej natury jest święty, co konkretyzuje się w osobach świętych - świadkach obecności Boga i świętości samego Kościoła; to oni chronią go przed miernością i pobudzają do wewnętrznej odnowy. Celem działalności duszpasterskiej Kościoła, prowadzonej przy asystencji Ducha Świętego, jest uświęcenie człowieka. I to właśnie świętość jest rękojmią skuteczności misji prowadzonej przez Kościół. Dzieje ludzkości są historią świętości, która jest zwyczajnym życiem chrześcijańskim, a więc powinnością wszystkich ludzi wierzących.

Beatyfikacje i kanonizacje Jana Pawła II

Przez cztery stulecia - od czasów Klemensa VIII, kiedy to w 1592 r. powstała Kongregacja Obrzędów, do początku pontyfikatu Jana Pawła II - Kościół przeprowadził ponad osiemset beatyfikacji i blisko trzysta kanonizacji. Wśród chrześcijan wyniesionych w tym czasie do chwały ołtarzy z Polski pochodziło czterech świętych: Jacek Odrowąż, Stanisław Kostka, Jan z Kęt i Andrzej Bobola, a także sześćdziesięciu trzech błogosławionych.

Za sprawą Jana Pawła II nastąpiła prawdziwa eksplozja beatyfikacji i kanonizacji, którą niektórzy sceptycy oraz ludzie nieprzychylni Kościołowi usiłowali nawet określać "produkcją świętych". Ale to, oczywiście, nieporozumienie, wynikające z niewłaściwego pojmowania fenomenu świętości i niezrozumienia papieskiego przesłania. Jako chrześcijanie wierzymy przecież, że grono Świętych Pańskich jest wielokrotnie liczniejsze, niż można by sądzić w oparciu o oficjalne wykazy hagiograficzne, katalogi świętych, martyrologia czy kalendarze. Wielu spośród nich wiodło życie w ciszy, z dala od zgiełku świata. Chociaż każdego dnia obchodzimy liturgiczne wspomnienie tych, których Kościół ogłosił błogosławionymi i świętymi, to przecież pamiętamy, iż nie tylko oni dostąpili chwały zbawienia.

Wielkim pragnieniem Ojca Świętego było ukazanie światu owoców Bożej łaski w sercach ludzi świętych doby współczesnej. Większość spośród nich to chrześcijanie, którzy żyli w ostatnich dwóch wiekach, w tym także spora grupa ludzi świeckich. Papież wiedział bowiem, że świętość nie jest reliktem przeszłości, a nasze czasy wymagają nowych świętych: takich choćby jak małżonkowie Alojzy i Maria Beltrame Quattrocchi, pierwsza teściowa - Marzanna Biernacka czy pierwsi przedstawiciele Romów.

Papieska strategia świętości

Pamiętamy, jakim niestrudzonym pielgrzymem był Jan Paweł II. Podczas kolejnych pielgrzymek Jego darem dla narodów, które odwiedzał, były często beatyfikacje i kanonizacje. Dzięki temu niejeden nowy święty został wyniesiony na ołtarze w kraju swego pochodzenia.

Czy nie była to przemyślana strategia duszpasterska "Pielgrzyma w bieli"? Przecież ci błogosławieni i święci - wywodzący się z narodów, które odwiedzał, ukształtowani w tych samych warunkach historycznych i kulturowych, rozmawiający tym samym językiem - stawali się dla miejscowych chrześcijan szczególnie bliskimi wzorami do naśladowania. Również i my otrzymaliśmy niejedną okazję, aby poznać wymowę takiego daru, choćby po kanonizacjach świętych Polaków: Maksymiliana Kolbego, Alberta Chmielowskiego, Rafała Kalinowskiego, królowej Jadwigi, Jana z Dukli, Kingi, Faustyny Kowalskiej, Józefa Pelczara czy Urszuli Ledóchowskiej, a także tych, których życie związane było z Polską: Melchiora Grodzieckiego i Jana Sarkandra.

Podobnym darem i wskazaniem papieskim dla rodziny narodów europejskich było ustanowienie przez Jana Pawła II kolejnych patronów Starego Kontynentu. Trudno sobie wyobrazić, czym byłaby obecnie Europa, gdyby nie chrześcijaństwo i dokonania jego najwybitniejszych przedstawicieli. W obliczu procesu jednoczenia się krajów europejskich Ojciec Święty wielokrotnie przypominał, że bazą duchową tej jedności musi być chrześcijańskie dziedzictwo kulturowe. Bowiem przesłanie Ewangelii i wspólnota wiary w Jezusa Chrystusa kształtowały przez wieki duchowe korzenie Europy oraz fundamenty jedności tworzących ją narodów. "Wiara chrześcijańska ukształtowała kulturę kontynentu i splotła się nierozerwalnie z jego dziełami do tego stopnia, że nie sposób ich zrozumieć bez odniesienia do wydarzeń, jakie dokonały się najpierw w wielkiej epoce ewangelizacji, a następnie w kolejnych stuleciach, w których chrześcijaństwo, mimo bolesnego rozdziału między Wschodem a Zachodem, zyskało trwałą pozycję jako religia Europejczyków" - pisał w 1999 r. w liście apostolskim, ogłaszającym trzy święte niewiasty: Katarzynę Sieneńską, Brygidę Szwedzką i Edytę Stein - współpatronkami Europy.

Wcześniej, 31 grudnia 1980 r., listem apostolskim "Egregiae virtutis" Jan Paweł II proklamował współpatronami Europy - od 1964 r. patronem głównym był św. Benedykt z Nursji - apostołów Słowian, świętych Cyryla i Metodego. Czy pragnieniem Ojca Świętego nie było wskazanie nam wszystkim, że to właśnie oni - patronowie, słudzy, obrońcy i wychowawcy Europy - są autentycznymi "ojcami i matkami założycielami" chrześcijańskiej jedności Starego Kontynentu?

Nade wszystko pozostaje nam również przejmujące świadectwo osobistej świętości Karola Wojtyły - Jana Pawła II, złożone całym Jego życiem i posługiwaniem. Ufając, że w niedługim czasie zostanie ona potwierdzona przez Kościół beatyfikacją, a potem kanonizacją Ojca Świętego, wierzymy, że już teraz chwali On Boga w gronie wszystkich Świętych Pańskich, również tych, których sam wyniósł na ołtarze w latach swojej posługi na Stolicy Piotrowej.