Rzuć palenie razem z nami

Akcja ta narodziła się w Stanach Zjednoczonych z inicjatywy dziennikarza Lynna Smitha, który w 1974 roku zaapelował do czytelników swojej gazety, aby przez jeden dzień nie palili papierosów. Akcja przebiegająca pod nazwą D-Day, czyli Don't Smoke Day (Dzień bez Palenia) wzbudziła zainteresowanie i została spopularyzowana w innych środkach masowego przekazu. Badania opinii publicznej przeprowadzone w trzy miesiące później wykazały, że 10 proc. osób palących, które odpowiedziały na apel Smitha, nadal nie pali. Zachęcone powodzeniem akcji Amerykańskie Towarzystwo Walki z Rakiem uznało trzeci czwartek listopada (tydzień przed obchodzonym w Stanach Zjednoczonych Dniem Dziękczynienia) za Dzień Rzucania Palenia. W następnych latach akcja objęła swoim zasięgiem wszystkie stany i większość palaczy. Idea dnia, w którym zachęca się palaczy do zerwania z nałogiem, przyjęła się także w innych krajach. Od 1991 roku Fundacja Promocja Zdrowia w każdy trzeci czwartek listopada namawia Polaków, by rzucili palenie. Honorowy patronat nad akcją objął Prymas Polski kardynał Józef Glemp.

Błąd młodości

Palenie tytoniu stanowi główną przyczynę przedwczesnej umieralności w Polsce. Na początku XXI wieku w Polsce pali papierosy prawie 40 proc. mężczyzn i 20 proc. kobiet w wieku powyżej 15 lat. Lekarze ostrzegają, że w nałóg nikotynizmu popada się najczęściej we wczesnej młodości. Tylko 15 proc. nałogowych palaczy uzależniło się w wieku powyżej 18 lat. W krajach europejskich (także w Polsce) znacznie częściej palą ludzie biedni, gorzej wykształceni. Szczególnie często palą też ludzie bezrobotni (prawie 60 proc.). Palenie tytoniu przez ludzi biednych (gorzej wykształconych) jest główną przyczyną (obok upijania się) znacznego pogarszania stanu zdrowia. Narażenie na substancje szkodliwe zawarte w dymie tytoniowym znajduje odbicie w częstości chorób odtytoniowych, np. raka płuc (schorzenie spotykane prawie wyłącznie u palaczy). Choroba ta występuje u młodych ludzi z wykształceniem podstawowym pięciokrotnie częściej niż u ludzi w tym samym wieku z wykształceniem wyższym.

Palenie papierosów jest ważnym czynnikiem ubożenia rodzin i tak już biednych. Paradoksalnie na rzucenie palenia częściej decydują się bogaci niż biedni. Na przykład w Norwegii odsetek palących mężczyzn o wysokim statusie ekonomicznym spadł z 75 proc. w roku 1955 do 28 w roku 1990. W tym samym czasie odsetek palących mężczyzn o niskich dochodach spadał znacznie wolniej, z 60 proc. w roku 1955 roku do 48 w 1990.

Papieros gorszy od silnika diesla

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje: palenie papierosów jest największą możliwą do wyeliminowania przyczyną zgonów w Europie. Według szacunków WHO, z powodu palenia na całym świecie umiera dziennie prawie 14 000 osób. Nie powinno to dziwić, skoro, jak dowiedziono naukowo, dym z papierosów zanieczyszcza powietrze 10 razy bardziej niż spaliny pochodzące z silników samochodowych. Wykazały to prowadzone na małą skalę badania włoskie. W badaniu wykorzystano samochód ford mondeo turbo diesel z 2002 r. z dwulitrowym silnikiem. Zostawiono go na wolnych obrotach na 30 minut w zamkniętym garażu. W tym czasie przenośne urządzenie co dwie minuty pobierało i analizowało próbki powietrza. Następnie przez cztery godziny wietrzono garaż. Później ponownie zamknięto drzwi i przez 30 minut wypalono wewnątrz trzy papierosy z filtrem, jeden po drugim. Przenośne urządzenie pokazało, że z dymu papierosowego powstało 10 razy więcej cząsteczek zanieczyszczeń niż ze spalin. Palacze umierają średnio o 10 lat wcześniej niż niepalący. Jednak zrywając z nałogiem, nawet w wieku 50 lat, o połowę zmniejszają ryzyko przedwczesnej śmierci.

Fortuna puszczana z dymem

Lekarze przekonują, że rzucenie palenia bez pomocy nadzwyczajnych środków lub produktu wspomagającego jest możliwe! Wszystko zależy od motywacji i wystarczająco silnego przekonania, że się uda. Według statystyk najczęściej palenie rzuca się po pierwszym zawale lub rozpoznaniu choroby nowotworowej. Lepiej jednak nie czekać na taki dramatyczny moment i rozstać się z nałogiem w jeszcze stosunkowo dobrej formie. Niczego nie stracimy, a zyskać możemy wszystko. Także pieniądze. Palenie to przecież puszczanie z dymem małej fortuny. Miesięcznie ok. 150 zł, rocznie ok. 1800 zł, przez 40 lat przeszło 70 tysięcy! Kupując paczkę papierosów dziennie, palacz rezygnuje każdego roku z zakupu 64 książek lub 100 biletów do teatru, lub 150 biletów do kina, lub kupna dwóch rowerów górskich, lub wyjazdu na Wyspy Kanaryjskie. Zaoszczędzenie takich pieniędzy może być, przynajmniej dla niektórych, dobrą motywacją.

Jeżeli mamy wyjątkowo duże trudności z przezwyciężeniem chęci sięgnięcia po papierosa, należy skorzystać z leczenia farmakologicznego. W tej chwili dostępne są na rynku leki, które wzmocnią każdego, kto jest gotowy do rzucenia palenia tytoniu. Leki pozwalają przetrwać najtrudniejszy okres, a także zmniejszają chęć palenia. Bez pomocy lekarza nie obejdą się raczej osoby najbardziej uzależnione, czyli np: takie, które nie mogą się powstrzymać od zapalenia papierosa w ciągu pierwszych 30 minut po przebudzeniu, palą więcej niż 20 papierosów dziennie, w nocy budzi ich chęć sięgnięcia po papierosa.

Zerwij z nałogiem i wygraj

Od 1991 roku Fundacja Promocja Zdrowia organizuje konkurs adresowany do wszystkich osób deklarujących chęć rzucenia palenia. Nosi on nazwę "Rzuć palenie razem z nami", a jego celem jest przekonanie jak największej rzeszy osób palących tytoń, że zaprzestanie palenia jest możliwe i umotywowanie ich do podjęcia decyzji o porzuceniu nałogu. Na drugiej stronie naszego tygodnika publikujemy kupon konkursowy, który należy wypełnić i wysłać pod wskazany adres. Jest to deklaracja o zerwaniu z nałogiem tytoniowym. Spośród nadesłanych deklaracji, drogą losowania w obecności jury, wyłonieni zostaną laureaci konkursu. Pierwszych dwudziestu weźmie udział w bezpłatnej wycieczce do Rzymu i audiencji u Ojca Świętego Jana Pawła II. Wszyscy, którzy naprawdę przestali palić wygrywają nagrodę główną - własne zdrowie.