Szczepionką w nałóg

31 maja na całym świecie obchodzony był Światowy Dzień bez Tytoniu. Akcja organizowana jest przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i w tym roku przebiegała pod hasłem: "Palenie jest uleczalne". Na rynku rzeczywiście jest już sporo farmaceutyków wydatnie zwiększających skuteczność rzucenia nałogu. A może być jeszcze lepiej. Szwajcarscy naukowcy opracowują właśnie pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko nikotynie.

Twórcy leku, naukowcy z mającej siedzibę w Zurychu firmy Cytos Biotechnology, ogłosili, że po podaniu szczepionki 40 procent nałogowców odstawia papierosy na pół roku. Przemawiając na spotkaniu Amerykańskiego Stowarzyszenia Onkologii Klinicznej, doktor Jacques Cornuz ze szpitala uniwersyteckiego w Lozannie podał, że szczepionka oparta jest na bakteriofagach, typie wirusów atakujących bakterie. Do jej produkcji użyto elementów protein znajdujących się w wirusie. Wirus został genetycznie przekształcony, by mógł powodować reakcję systemu odpornościowego na nikotynę. Otrzymujący zastrzyk pacjenci wytwarzają przeciwciała neutralizujące nikotynę. Pacjenci nie mają syndromu "odstawienia", łatwiej radzą sobie bez papierosa. Naukowcy twierdzą, że szczepionka trafi na rynek jeszcze przed końcem tej dekady.

Bardziej szkodzi kobietom

Palenie papierosów jest głównym źródłem raka i chorób serca. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), nikotyna rocznie zabija pięć milionów osób. Badania wykonane na zlecenie holenderskiego rządu dowiodły, że palenie szybciej zabija kobiety. Pod wpływem nałogu średnia oczekiwana długość życia słabej płci skraca się o ponad dziesięć lat, a u mężczyzn jedynie o trzy lata. Pracownicy urzędu statystycznego porównywali liczbę Holendrów, którzy w 2003 roku zmarli na raka płuc z danymi na temat trendów w paleniu papierosów. Badania wykazały, że palące pacjentki z rakiem płuc umierały w młodszym wieku - średnia wieku 70 lat, niż mężczyźni - średnia wieku 73 lata. Średnia oczekiwana długość życia kobiet w Holandii wynosi 81 lat, podczas gdy mężczyzn tylko 76 lat. Najnowsze wyniki oznaczają więc, że palenie skraca ją blisko o jedenaście lat u kobiet i o trzy lata u mężczyzn. Palenie jest uważane za jedną z głównych przyczyn raka płuc. W Holandii wzrost zachorowań kobiet na ten nowotwór obserwuje się od lat 70., kiedy to równocześnie odnotowano wzrost liczby palących kobiet.

Zadymiona Polska

Palenie papierosów jest największą możliwą do wyeliminowania przyczyną zgonów w Europie. Według szacunków WHO, w ciągu najbliższych 20 lat 15 proc. palących umrze na choroby odtytoniowe. Palenie stanowi główną przyczynę przedwczesnej umieralności w Polsce. W naszym kraju pali prawie 40 proc. mężczyzn i 20 proc. kobiet w wieku powyżej 15 lat. Ponad 9 mln Polaków pali regularnie 15-20 sztuk papierosów dziennie, łącznie około 90 miliardów papierosów rocznie.

31 maja na terenie całego kraju odbyły się różnego typu akcje antytytoniowe: happeningi plenerowe, uliczne punkty poradnictwa "jak rzucić palenie", konkursy, działania na terenie szkół.

Fundacja "Promocja Zdrowia" i Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie od początku lat dziewięćdziesiątych koordynują obchody Światowego Dnia bez Tytoniu w Polsce. Patronują także odbywającej się co roku w listopadzie akcji "Rzuć palenie razem z nami". Jak wykazały badania statyczne w 2004 r., liczba dorosłych Polaków, którzy słyszeli o tej akcji, wyniosła około 25,7 mln osób (82 proc.), z czego 9,4 mln żywo się nią interesowało, około 4,56 miliona palaczy próbowało zmienić swoje nawyki (np. palić papierosy z filtrem zamiast bez filtra) lub ograniczyć palenie (palić mniej papierosów niż zwykle), około 2,3 mln podjęło próbę zerwania z nałogiem, a około 260 tys. rzuciło palenie.