Królowa Beskidów

.

Babiogórski Park Narodowy znajduje się w południowej części kraju, w województwie małopolskim i opiera się o granicę Polski ze Słowacją. Babia Góra, od której nazwę bierze park, to najwyższy szczyt polskich Beskidów (1725 m n.p.m.). Powierzchnia parku wynosi 3392 ha, w tym 3198 ha lasów (ponad 94 proc.). Początki ochrony tego zakątka sięgają okresu międzywojennego, kiedy to utworzono w 1933 roku "Rezerwat na Babiej Górze". Park rozpoczął działalność 30 października 1954 roku. Od 1977 roku uznany jest przez UNESCO za jeden ze światowych rezerwatów biosfery.

Babią Górę tworzą skały osadowe, naprzemianległe warstwy piaskowców magurskich, margli, łupków oraz iłów. Skład ich i ułożenie można podziwiać w miejscach odsłoniętych na północnym, stromym stoku Babiej Góry. Grzbiet jest obszarem wododziałowym, co oznacza, że potoki spływające na północ są dopływami Wisły i leżą w zlewni Bałtyku, zaś potoki spływające na południe leżą w zlewni Morza Czarnego. Na terenie parku bierze początek wiele potoków takich jak: Jałowiec, Markowy Potok, Jaworzynka, Rybny Potok i inne. W masywie Babiej Góry jest kilka małych stawków, z których największy Mokry Stawek ma powierzchnię 450 m2. Powstał on na skutek obrywów bloków skalnych przed około 5000 lat.

Przyrodnicze bogactwo

Flora Babiej Góry była badana już 100 lat temu przez Hugona Zapałowicza, który stwierdził występowanie ponad 600 gatunków roślin naczyniowych. Obecnie na terenie parku potwierdzono występowanie około 500 gatunków roślin naczyniowych, prawie 200 gatunków mchów oraz liczne porosty, glony i wątrobowce. Jedyne stanowiska mają tutaj okrzyn jeleni (będący symbolem parku) i rogownica alpejska. Fauna parku to ponad 100 gatunków ptaków (np. uszatka, puszczyk uralski, puchacz, dzięcioły, płochacz halny i siwerniak) oraz wiele ssaków (np. liczne jelenie, ale też często spotykane ryjówki). Do rzadkości należą ryś, wilk, niedźwiedź oraz drobne gryzonie. Masyw Diablaka to także prawdziwe zagłębie chrząszczy, których stwierdzono około 1500 gatunków. W małych stawkach żyją traszki, zaś ryby jedynie w potokach.

Tacy sami - inni

W regionie widoczna jest silna odmienność kulturowa. Miejscowa ludność zachowała i kultywuje liczne, przepiękne tradycje. W wioskach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie parku bez trudu można odnaleźć zachowane jeszcze tradycyjne formy architektoniczne, a także przedmioty codziennego użytku. Masyw Babiej Góry od początku ubiegłego wieku jest celem licznych wędrówek turystycznych. Już w 1906 roku na Markowych Szczawinach wybudowano schronisko do dnia dzisiejszego służące turystom. Obok schroniska znajduje się Ośrodek Kultury Turystyki Góskiej PTTK, gdzie można zapoznać się z historią turystyki kwalifikowanej. Ruch turystyczny w parku odbywa się wyłącznie po szlakach turystycznych, od świtu do zmierzchu. Największe atrakcje turystyczne to oczywiście szczyt Babiej Góry - Diablak górujący ponad sąsiednimi szczytami. Z wierzchołka rozciąga się na 360 stopni, zapierająca dech w piersiach, panorama. Podczas słonecznej aury widać bardzo wiele: Beskid Śląski, Kraków, Niżne Tatry i Fatrę na Słowacji, z panoramą polskich Tatr włącznie. Innym wartym uwagi miejscem jest Przełęcz Krowiarki (986 m n.p.m.) z której wiele osób wyrusza na szczyt Diablak. Idąc przez szczyty Sokolicy i Główniaka, wchodzimy w coraz wyższe piętra roślinności, aż osiągamy piętro alpejskich łąk. Zwieńczeniem wędrówki jest oczywiście Królowa Parku. Dla zainteresowanych parkową przyrodą w Ośrodku Edukacyjnym przy Dyrekcji Parku udostępniona jest stała ekspozycja przyrodnicza oraz Ogród Roślin Babiogórskich.