Czułość

Przeglądam zwycięskie zdjęcia w tegorocznej edycji World Press Photo. Normalnie oglądałabym je na wystawie w Poznaniu, jak zwykle co roku, no ale wiadomo. Myślałam, że głównym bohaterem większości nagrodzonych fotografii będzie maseczka medyczna w kolorze light blue, bo cóż innego w ciągu ostatniego roku jest bardziej globalnego niż ona? A jednak na szczęście nie. Dzieją się też inne rzeczy na tym świecie, a fotografowie są po to, aby je zauważyć.
Zdjęcie, które otrzymało główną nagrodę, oczywiście ma związek z pandemią. Jest tak bardzo wymowne i piękne, bo opowiada o relacjach i emocjach. Duński fotograf Mads Nissen zrobił to zdjęcie w Brazylii, w domu opieki społecznej w São Paulo. Na początku pandemii brazylijskie 
DPS-y zamknęły się na odwiedzających. Jak wiemy, nie tylko w Brazylii, także w Polsce i w innych krajach, przez kilka miesięcy krewni nie mogli odwiedzać swoich najbliższych, a ci siedzieli samotnie pozamykani w swoich pokojach. Żadnych wspólnych posiłków, żadnych zajęć w świetlicy, żadnych spacerów na świeżym powietrzu. Żadnego dotyku, nie mówiąc o przytuleniu. Kto niby miał ich przytulać? I jak? Ani czasu, ani możliwości. Opiekunowie mieli ograniczyć kontakt z seniorami do absolutnego minimum.
A przecież wiadomo, że uścisk daje życie, że dotyk uspokaja, że bez przytulenia nie da się żyć. W maju w jednym z belgijskich domów opieki znaleziono na to sposób. To tam po raz pierwszy została użyta „hug curtain” – foliowa zasłona umożliwiająca przytulenie drugiego człowieka bez niebezpieczeństwa zarażenia go. Zamontowana na zewnątrz, przezroczysta, z foliowymi rękawami. Można się zobaczyć i dotknąć, a nawet przytulić, wkładając ręce w te rękawy. Opiekunowie z tego belgijskiego domu opieki sami to wykombinowali i wykonali, używając zwykłej folii malarskiej i srebrnej taśmy, a za ich przykładem poszli inni, na całym świecie. Można oglądać zdjęcia, na których ściskają się dorosłe dzieci ze swoimi rodzicami w USA, Indiach, Wielkiej Brytanii. „Buissnes Today” uznał „hug curtain” za najlepszy wynalazek 2020 r., bo dzięki niemu wiele starszych osób, które na całym świecie są izolowane z powodu zagrożenia śmiercią w wyniku zarażenia, może zobaczyć i przytulić swoich najbliższych.
Na zwycięskiej fotografii widzimy taki uścisk przez foliową kurtynę. Na zdjęciu pielęgniarka przytula Rosę, 85-letnią kobietę. To dla niej pierwszy uścisk od pięciu miesięcy. Taki zresztą ma tytuł to zdjęcie: „Pierwszy uścisk”. Nie widzimy twarzy Rosy, ale przecież możemy sobie wyobrazić, co czuje w tym momencie. Ta fotografia mieści w sobie tak wiele emocji i jest nam tak bliska. Wyraża stratę, cierpienie, ale i nadzieję. Ramiona pielęgniarki przypominają w tej folii skrzydła jakiegoś motyla, które osłaniają tę kruchą kobietę, bronią jej, dodają sił.