Odnieśliśmy zwycięstwo!

Co tak ważnego stało się 95 lat temu 16 lutego? Tego dnia w Trewirze podpisano układ przedłużający rozejm zawarty przez państwa Ententy z Niemcami, który kończył działania zbrojne prowadzone podczas I wojny światowej. Co dla nas ważne, obejmował on także powstańczy front wielkopolski, a tym samym uznawał powstańców za wojska sprzymierzone. W 95. rocznicę tego wydarzenia w Poznaniu odbył się Marsz Zwycięstwa Powstania Wielkopolskiego zorganizowany przez kibiców Lecha Poznań. Jego uczestnicy, niosąc transparenty i flagi narodowe, przeszli sprzed pomnika Powstańców Wielkopolskich pod katedrę na Ostrowie Tumskim.

Bieg pamięci

Z kolei w Grodzisku Wielkopolskim w niedzielę 16 lutego ponad 30 osób w różnym wieku wzięło udział w Biegu Pamięci Powstania Wielkopolskiego. Biegacze, trzymając w rękach pochodnie, wyruszyli z placu im. Powstańców Wielkopolskich, gdzie w grudniu ubiegłego roku odsłonięto rzeźbę Powstańca Wielkopolskiego. Podczas biegu na trasie liczącej 3,5 km złożyli oni kwiaty i zapalili znicze w miejscach upamiętniających w mieście walkę swoich przodków o wolność. Pomysłodawcą biegu, wieńczącego obchody 95. rocznicy Powstania Wielkopolskiego w Grodzisku, był burmistrz Henryk Szymański. – Mieszkańcy miasta chętnie biorą udział w inicjatywach o charakterze sportowym, a ten bieg połączył ze sobą również pokolenia, a także przypomniał o miejscach i wydarzeniach ważnych dla naszej narodowej tożsamości – zauważył burmistrz w rozmowie z „Przewodnikiem”. W obchodach wzięły również udział Grodziska Orkiestra Dęta, drużyny harcerskie oraz Grodziska Grupa Rekonstrukcji Historycznej, która wystawiła obóz powstańczy na ul. Szerokiej. Przypomnijmy w tym miejscu, że polskie oddziały zbrojne, których formowanie w Grodzisku Wielkopolskim rozpoczęło się już 26 grudnia, przed końcem roku liczyły już ok. 400 żołnierzy. Odegrali oni ważną rolę na odcinku frontu zachodniego i południowo-zachodniego powstania. Samo miasto zostało jednak opanowane przez siły powstańcze bez walki.

Pomnik powstańca

Inaczej było w Wolsztynie. Tam rankiem 5 stycznia 1919 r. wkroczyły, z różnych kierunków, oddziały powstańcze m.in. z Wielichowa, Kościana, Stęszewa, Rakoniewic, Grodziska Wielkopolskiego i Obry w sile prawie 800 ludzi, zaskakując dość liczny i dobrze uzbrojony garnizon niemiecki. Do wieczora miasto było wolne. Teraz, blisko wiek po wyzwoleniu, na rynku miejskim stanął pomnik Powstańca Wielkopolskiego, zaprojektowany przez rzeźbiarkę Agnieszkę Lisiak z Ostrowa Wielkopolskiego, a ufundowany w większości ze składek społecznych oraz dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji. Jego odsłonięcie nastąpiło właśnie 16 lutego. W uroczystości wzięły udział m.in. władze miejskie, samorządowe i wojewódzkie, wielkopolscy parlamentarzyści, rodziny powstańców, przedstawiciele służb mundurowych, harcerze oraz członkowie Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, a także – bardzo licznie – młodzież, przede wszystkim z Gimnazjum nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich w Wolsztynie. – Niech pomnik ten będzie hołdem złożonym przez nas wszystkich tym, którzy 95 lat temu, nie szczędząc ofiary sił, a nawet życia, walczyli o polskość tej ziemi i przywrócili ją odrodzonej Polsce – podkreślił burmistrz Andrzej Rogozinski. Przypomniał jednocześnie, że rozejm w Trewirze, którego rocznicę obchodzimy, poprzedziły prawie dwa miesiące walk w Wielkopolsce. – Gdyby nie sukcesy odnoszone przez powstańców, późniejsze zapisy pokojowe dotyczące zachodniej granicy naszego odrodzonego państwa nie byłyby z pewnością tak korzystne dla strony polskiej – zauważył burmistrz.

Bukowiecki bohater

Jednym z tych, którzy walczyli w Powstaniu Wielkopolskim i polegli za wolność Ojczyzny był pochodzący z Dąbrowy k. Bukowca Franciszek Pięta. Jako 24-latek wstąpił do oddziału powstańczego zorganizowanego przez ówczesnego proboszcza parafii pw. św. Marcina w Bukowcu (dekanat grodziski) ks. Stanisława Maciaszka. Walcząc w I Opalenickiej Kompanii 3. Batalionu Grupy Zachód, poległ on, jako jedyny ze stu ochotników z Bukowca, w bitwie pod Łomnicą 9 lutego 1919 r. Jego grób znajduje się na cmentarzu parafialnym w Bukowcu. Tam, z inicjatywy miejscowego Towarzystwa Działań Historycznych, któremu patronuje Franciszek Pięta, uroczyście obchodzono 95. rocznicę śmierci powstańca. W apelu poległych i wspólnej modlitwie, której przewodniczył, podobnie jak sprawowanej wcześniej Mszy św., ks. proboszcz Mariusz Dudkiewicz, wzięli udział także przedstawiciele władz samorządowych i krewni powstańców, w tym bratanica Feliksa Pięty, Janina Kaczmarek. Powstałe w 2009 r. Towarzystwo skupia pasjonatów historii, a ich celem jest m.in. popularyzowanie wśród społeczeństwa chlubnych tradycji Wojska Polskiego okresu międzywojennego, w szczególności 57. Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Pragną również przywrócić postać swojego patrona, jednego z cichych bohaterów powstania, świadomości tutejszych mieszkańców.

Za faktyczny koniec Powstania Wielkopolskiego uznaje się ostateczną likwidację frontu wielkopolskiego rozkazem wydanym przez jego dowódcę gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego w dniu 8 marca 1920 r. Zdobycze powstańcze usankcjonował jednak już traktat wersalski kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 r., którego postanowienia weszły w życie 10 stycznia 1920 r.