Św. Romuald - patriarcha pustelników

W tym roku kameduli, wspólnota założona przez św. Romualda, obchodzili  jubileusz tysiąclecia pierwszego klasztoru. Powstał on w 1012 r. we Włoszech – w dolinie niedaleko Arezzo, w Apeninach toskańskich – na ziemi ofiarowanej Romualdowi przez hrabiego Maldoli.

A stało się to pod wpływem identycznej sennej wizji, którą obaj przeżyli w tym miejscu: ujrzeli mnichów w białych habitach wspinających się po drabinie Jakubowej do nieba. Na cześć ofiarodawcy nazwano ją doliną Maldoli (Campo di Maldoli), a pustelników –  kamedułami. W uroczystościach jubileuszowych Benedykta XVI reprezentował kard. Giuseppe Bertello, przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego. A trzy miesiące wcześniej papież osobiście spotkał się z kamedulską wspólnotą Wiecznego Miasta w kościele na rzymskim wzgórzu Celio.

Romuald urodził się ok. 952 r. w rodzinie Sergiusza Onesti, księcia Rawenny. Lata młodzieńcze upłynęły mu beztrosko, pośród uciech życia. Wstrząsem był dla niego pojedynek o majątek, w którym ojciec zabił swego brata, a on pod przymusem pełnił rolę sekundanta. Podjął wówczas decyzję, że odpokutuje występek ojca. Wstąpił do benedyktynów, jednak po trzech latach opuścił klasztor, poszukując bardziej surowego życia, w większym odosobnieniu. Udał się do pustelnika Marynusa i osiadł z nim na lagunie k. Wenecji, nad brzegiem Adriatyku. Kiedy dołączyli do nich patrycjusze weneccy Piotr Orseolo i Jan Morosini, wyruszyli do benedyktyńskiego opactwa Saint-Michel de Cuxa, na pogranicze francusko-hiszpańskie. Romuald został tam opatem, ale niebawem wszyscy udali się na Monte Cassino, gdzie ich drogi się rozeszły. On powrócił do Włoch, by założyć w Comaldoli wspólnotę mnichów – pustelników, którzy zamieszkali w odosobnionych domkach i uprawiali ziemię, zachowując surowe posty oraz milczenie, a gromadzili się jedynie na modlitwie. Romuald założył w Italii kilkanaście takich klasztorów. Zmarł 19 czerwca 1027 r. w eremie Val di Castro, niedaleko Ankony. Jego relikwie spoczęły ostatecznie w kościele św. Błażeja w Fabriano. Kanonizowany w 1582 r. Ikonografia przedstawia go najczęściej w białym habicie, z otwartą księgą lub na tle domku pustelniczego; jego atrybutami są także czaszka i kij podróżny.

Do Polski uczniowie św. Romualda – Benedykt i Jan – przybyli z misją w 1002 r., a dołączyli do nich Izaak, Mateusz i Krystyn. Oddajemy im cześć jako Pięciu Braciom Męczennikom, bo zostali zabici we wsi Wojciechowo, niedaleko Międzyrzecza. Obecnie w Polsce kameduli mają klasztory na krakowskich Bielanach i w Bieniszewie k. Konina.