Logo Przewdonik Katolicki

Wieś, do której tęsknimy (2)

Krystyna Pawłowska
Fot.

W Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku czynna jest wystawa pn. Wsi spokojna, wsi wesoła, będąca artystycznym wizerunkiem wsi polskiej, pokazanej przez wybitnych malarzy XIX i XX w. oraz twórców nieprofesjonalnych drugiej połowy ubiegłego stulecia. Artyści nieprofesjonalni, których sztuka zwana jest też naiwną, inną lub osobną, wypełnili swoją działalnością...

W Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku czynna jest wystawa pn. „Wsi spokojna, wsi wesoła”, będąca artystycznym wizerunkiem wsi polskiej, pokazanej przez wybitnych malarzy XIX i XX w. oraz twórców nieprofesjonalnych drugiej połowy ubiegłego stulecia.

Artyści nieprofesjonalni, których sztuka zwana jest też naiwną, inną lub osobną, wypełnili swoją działalnością przestrzeń nieobjętą sztuką uczoną z jednej strony, a ludową z drugiej. Działalność twórców nieprofesjonalnych, którzy uaktywnili się zwłaszcza po ostatniej wojnie, miała różnorodne podłoże. Dla związanych ze wsią decydujący był pierwiastek sentymentalny, a więc silna wewnętrzna potrzeba opowiedzenia o świecie, który odchodził do przeszłości, uchwycenia na płótnie uroków rodzimego pejzażu, dawnej architektury oraz świętowania. Obrazy powstające na podłożu tęsknoty malowane były bardziej sercem aniżeli pędzlem, a przedstawiane tematy nabierały niemal sakralnych znaczeń.

Uroki polskiej wsi, widziane oczyma artystów nieprofesjonalnych, są niezwykłym dopełnieniem wystawy „Wsi spokojna, wsi wesoła”. Świeżość i inność ich spojrzenia, widzenia wsi harmonizuje z obrazami mistrzów pędzla, którzy jej urokami zachwycili się jako przybysze z zewnątrz. Wśród twórców, których prace są pokazane na wystawie są artyści mentalnie silnie związani z kulturą ludową, nawiązujący lub kontynuujący nurt malarstwa makatowego, popularnego zwłaszcza w okresie przedwojennym. Ujmuje kolorytem obraz-makata przedstawiający tańce weselne Weroniki Ratyny (1895-1975) z Lubelszczyzny, która tak kochała swoją artystyczną pasję, że jako staruszka, klęcząc malowała swoje obrazy na wielkich płótnach rozłożonych na podłodze. Wzrusza „Procesja Bożego Ciała” Katarzyny Gawłowej (1896-1982) z Zielonki pod Krakowem, która przez całe życie nosiła krakowski strój i była silnie związana ze swoim kościołem parafialnym. Bliskość Krakowa nie osłabiła w niej silnych więzi z tradycjami wsi, w której żyła. Obie malarki miały wrodzone poczucie piękna, rytmu, intuicję, lecz tworzyły w konwencji estetyki ludowej.

Inni twórcy, których prace pokazuje wystawa, byli związani ze wsią poprzez fakt urodzenia się w tym środowisku. Należał do nich Józef Szubert (1898-1984), mieszkający całe dorosłe życie w Toruniu. Może właśnie dlatego jego obrazy wyróżnia ciepły sentymentalizm, gdy artysta przedstawia „Zabawę na wiejskim lodowisku”, czy „Wycieczkę w nieznane”. Zaskakująco, w zestawieniu z obrazami znanych malarzy Józefa Rapackiego i Stanisława Masłowskiego, wieś polską zimą przedstawia Władysław Sałdyka z Kąt Wrocławskich. Na jego obrazach ludzie, zwierzęta i budynki pokazane są w niemal surrealistycznej perspektywie. Piękno duszy przebija przez świetlisty obraz pt. „W brzozach” Haliny Walickiej (1901-1980), która malarstwem zajęła się jako emerytowana pielęgniarka. Służąc całe życie ludziom nie umiała poradzić sobie z samotnością. Sztuka przyniosła jej ukojenie i spokój, a patrzącym na jej obrazy radość.

Oryginalne na wystawie są obrazy Eugeniusza Brożka (ur. 1947) pochodzącego z kieleckiej wsi. Po latach pracy w różnych miastach postanowił powrócić na wieś, by odzyskać utracony spokój duszy. Jest także na wystawie ukryty nieco, namalowany na blasze, o ruchomych elementach, ludowy żart, jakby wyjęte słowa piosenki mówiącej o tym, że panna jednemu kawalerowi da buziaka, a drugiemu kopniaka. Namalował go Wiktor Węglerski (1909-1988) z Handlowego Młyna k. Golubia Dobrzynia, który na swój sposób przekształcał otoczenie własnego domu, tworząc oryginalną wyspę na tle wsi.

Wystawę można zwiedzać do końca września, a prezentowane na niej obrazy pochodzą ze zbiorów muzeów w: Białymstoku, Bydgoszczy, Lesznie, Łodzi, Płocku, Toruniu, Włocławku i Warszawie.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki