Perspektywy teologiczne Ewangelii Mateusza

Ewangelista Mateusz zainteresowany był wewnętrzną strukturą Kościoła - wszystkimi relacjami członków wspólnoty kościelnej. W jego Ewangelii dostrzec można pewne konieczne instrukcje warunkujące wejście do wspólnoty kościelnej, mające na celu pomoc w rozumieniu głębokich tajemnic wiary chrześcijańskiej.

Chrystus we wspólnocie

Katechumen, który w czasie przygotowania do chrztu poznawał Chrystusa, kim On jest, teraz musi widzieć Chrystusa we wspólnocie kościelnej, z którą się utożsamia. Typowymi słowami, potwierdzającymi obecność Jezusa we wspólnocie kościelnej, są: "Ja jestem z wami po wszystkie dni, aż do skończenia świata" (Mt 28, 20); "Cokolwiek byście uczynili jednemu z braci najmniejszych, Mnieście uczynili" (Mt 25, 40); "Gdzie dwóch albo trzech zgromadzi się w Imię Moje, tam Ja jestem pośród nich" (Mt 18, 20); "Kto was słucha, Mnie słucha" (Mt 10, 40).

Ewangelię Mateusza można także nazwać katechizmem królestwa, bowiem temat "Królestwo Boże" (niebieskie) jest uwypuklony w pięciu blokach Ewangelii. Pierwszy zawiera początkowe nauki o Królestwie; drugi scenę pierwszego rozesłania wybranych uczniów, aby głosili Królestwo Boże; trzeci stanowią poszczególne przypowieści zawierające głęboką treść obrazującą istotę Królestwa; w czwartym zawarte są wypowiedzi dotyczące Kościoła; natomiast blok ostatni stanowią słowa mówiące o końcu czasów. Ostatnie słowa Ewangelii Mateusza są kluczowymi: "Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata" (Mt 28, 19-20).

Życie ziemskie Kościoła jest czasem, w którym doświadcza się postępu i wzrastania, ale także niepewności, co ilustruje przypowieść o kąkolu, dobrym ziarnie oraz sieci zagarniającej mnóstwo ryb (Mt 13, 36-42. 47-50). Wielką trudność stanowi odróżnianie dobra od zła czy "lepszego od dobrego" (por. przypowieść o pszenicy i chwaście-kąkolu, Mt 13, 24-30). Na ten trudny czas Jezus zapewnia o swojej obecności: "Jestem z wami" (Mt 28, 20).

Zasady życia

Główną ideą przewodnią Ewangelii św. Mateusza jest Nowy Lud Boży, w którym już realizuje się Królestwo Boże (niebieskie).

Członkowie tego Ludu kierują się innymi zasadami niż wszystkie inne zorganizowane struktury życia społecznego: dominuje w nim miłość braterska i nieustanne przebaczenie.

Ewangelista Mateusz podkreśla, że nie wystarczy nieść pomoc drugiemu człowiekowi, ale należy widzieć w nim Chrystusa.

Katechumen (chrześcijanin), wchodząc do wspólnoty Nowego Ludu Bożego, zauważa piękne wartości życia wspólnotowego. Ewangelia jednak ma to do siebie, że z największym realizmem podchodzi do rzeczywistości; tam gdzie jest człowiek, tam też pojawia się zło. Dlatego chrześcijanin zauważa we wspólnocie także słabości, tj. grzech czy upadek, które mogą rodzic pewnego rodzaju zgorszenie, frustrację i kryzys. Ale Ewangelia Mateusza pokazuje, że istnieje wyjście z tej sytuacji; a wyjściem tym jest prawdziwe przebaczenie (por. Mt 18, 21-35).

Jeżeli wszyscy członkowie wspólnoty autentycznie uznają się za grzeszników i wyznają swoją grzeszność przed Bogiem i wobec siebie wzajemnie, wówczas przyjmują od Boga dar przebaczenia, który generuje dar życia wspólnego. Członkowie wspólnoty, jeśli praktykują wzajemne przebaczenie, mogą liczyć na dar pojednania i przebaczenia ze strony samego Boga.

W Ewangelii Marka nie pojawia się modlitwa Ojcze nasz z charakterystycznymi słowami: "Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom", ale znajduje się ona właśnie w Ewangelii Mateusza (Mt 5, 12). Modlitwa ta jest pewnego rodzaju instrukcją życia eklezjalnego.

Ewangelista Mateusz podkreśla, że życie we wspólnocie ma swoje radości, lecz niesie z sobą także wiele ofiar - jest to bowiem wspólnota grzeszników. Kto jednak doświadcza daru przebaczenia od Boga, ten dzieli się tym darem z drugim człowiekiem. Dlatego Ewangelia Mateusza jest także pewnego rodzaju przygotowaniem jej czytelników do kolejnego etapu w ziemskim życiu chrześcijanina; do etapu ewangelizacji, która zawsze związana jest z dawaniem świadectwa o Chrystusie, który swoją mocą zbawczą uzdalnia człowieka do nowego życia (dynamika nowego stworzenia; nowego narodzenia, por. rozmowa Nikodema z Jezusem, J 3, 1-21).