Logo Przewdonik Katolicki

Staroangielska pasja

Natalia Budzyńska
Na krzyżu z VIII w. odnalezionym w południowej Szkocji odkryty został zapis fragmentów poematu Sen o Krzyżu. Wykuto na nim napisy w alfabecie łacińskim, jak i runicznym, fot. Hugh McKean/Adobe Stock

C.S. Lewis na samym początku swej drogi nawrócenia przyznał, że żadna lektura wybitnego pisarza nie poruszyła go tak jak pewien staroangielski poemat z VIII wieku. Sen o Krzyżu opisuje pasję Chrystusa z zupełnie innej perspektywy niż ta, do której jesteśmy przyzwyczajeni.

Obaj profesorowie literatury angielskiej, a także kilku innych, spotykali się we wtorkowe poranki w pubie The Eagle and Child, gdzie prowadzili dyskusje i czytali swoje utwory. Niby to była rozrywka, lecz opierała się na fascynacji dawnymi językami i staroskandynawskimi mitami, które na skutek najazdów przedostawały się do literatury angielskiej wczesnych wieków. Tolkien był autorem nowego programu nauczania, ostatecznie po kilku latach zaakceptowanego przez władze Uniwersytetu w Oksfordzie. Chodziło o dzieła spisane w języku staroangielskim. Dotąd studenci poznawali je tylko we fragmentach znajdujących się w wypisach i tylko po to, by poznać przykłady językowe. Tolkien był przekonany, że literatura staroangielska ma do zaoferowania znacznie więcej i powinna być przedmiotem analizy literackiej, a nie tylko lingwistycznej. Zanim program został zreformowany, Lewis i Tolkien spotykali się ze studentami „przy piwie i «Beowulfie»”,  jak żartobliwie mawiali. Beowulf, jeden z najstarszych anglosaskich utworów heroicznych, spisany w X wieku w języku staroangielskim omawiany był z wielką pasją szczególnie przez Tolkiena. Słynne były jego wykłady, podczas których recytował obszerne fragmenty poematu w oryginalnym brzmieniu. A trzeba zaznaczyć, że staroangielski znacznie różni się od współczesnego angielskiego i był – wtedy i dziś – praktycznie zupełnie niezrozumiały. Czytelnik książek Tolkiena z łatwością odnajdzie wpływy tych mitów i języka na słynne opowieści ze Śródziemia. Najdawniejsze zapisy powstałe w staroangielskim miały formę run, a od około VIII wieku zastąpiono je alfabetem łacińskim.

Pk-13.jpg

Pełna treść artykułu w Przewodniku Katolickim 13/2021, na stronie dostępna od 05.05.2021

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki