Ty jesteś Piotr

W tym fragmencie Mateuszowej Ewangelii królują trzy symbole: pierwszym i fundamentalnym jest skała, „opoka”, klasyczny znak Starego Testamentu wskazujący na ufność, którą w niezachwiany sposób pokładać możemy jedynie w Bogu: „Miłuję Cię, Panie, Mocy moja, Boże mój, Ostojo moja i Twierdzo, mój Wybawicielu, Boże mój, Opoko moja, na którą się chronię” (Ps 18 1–2). W języku oryginalnie używanym przez Jezusa, aramejskim, pada tu słowo kefa, które oznacza „opokę” i „Piotra” bez różnicy rodzaju, jaka zachodzi w greckim i w innych językach (petra, Petrus). Co ciekawe, w Nowym Testamencie określenie kamień węgielny jest symbolem odnoszącym się jedynie do Jezusa i do Piotra. Apostoł uwidacznia w historii pierwotny i boski charakter „fundamentu” Chrystusa.

Będąc fundamentem, Jezus nie chce zostawić swych naśladowców opuszczonych i rozproszonych, lecz pragnie zebrać ich w zorganizowaną wspólnotę, właśnie Kościół, który to termin po grecku oznacza „zwołanie” przez Boga zgromadzenia, dokładnie tak jak w równoważnym terminie hebrajskim qahal, tłumaczonym jako „wezwanie” Boga skierowane do Izraela, by ten zjednoczył się w liturgicznej i duchowej „wspólnocie”. Od najważniejszego kamienia fundamentu, na którym wznosi się duchowy dom Kościoła, przechodzimy do kluczy, by otworzyć jego drzwi i wejść do środka.

Symbol ten odnosi się do władzy nad domem, miastem, królestwem. Bardzo wiele wyjaśnia to, co pisze na ten temat Izajasz z okazji zmiany na stanowisku zarządcy pałacu królewskiego w Jerozolimie, w praktyce pierwszego ministra. Po niejakim Szebnie następuje Eliakim, o którym prorok głosi: „Położę klucz domu Dawidowego na jego ramieniu; gdy on otworzy, nikt nie zamknie, gdy on zamknie, nikt nie otworzy” (Iz 22, 22). Bardzo znaczące jest to, że w Nowym Testamencie znowu jedynie Jezus i Piotr dzierżą w dłoni ów klucz. W Apokalipsie (3, 7) czytamy bowiem: „To mówi Święty, Prawdomówny, Ten, co ma klucz Dawida, Ten, co otwiera, a nikt nie zamknie, i Ten, co zamyka, a nikt nie otwiera”.

Z tej metafory – która dała tytuł znakomitej powieści Archibalda J. Cronina Klucze królestwa (1942) – wyłania się trzeci i ostatni symbol „związywania i rozwiązywania”, paralelny do „otwierania i zamykania” kojarzący się z kluczami. Ten obraz jest dobrze znany również tradycji judaistycznej i ma charakter prawniczy: związywanie i rozwiązywanie oznacza przede wszystkim władzę sądzenia i przebaczania grzechów w imieniu Boga, co Jezus odniesie także do innych apostołów: „Wszystko, cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie” (Mt 18, 18). Powtórzy to już jako Zmartwychwstały, wyraźnie objaśniając znaczenie tego symbolu apostołom w wieczór Paschy: „Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane” (J 20, 22).

Tłum. Dorota Stanicka-Apostoł