Prawo, moralność, skuteczność
Komendzie Głównej podlegało sześć komend okręgowych (od 1925 r. wojewódzkich). Jako jednostki organizacyjne funkcjonowały również: komendy powiatowe, miejskie, komisariaty i posterunki. Ważnym problemem był nabór kandydatów do służby. Musieli mieć obywatelstwo polskie, nieskazitelną przeszłość, wykazać się sprawnością fizyczną, znajomością języka polskiego w mowie i piśmie. Funkcjonariusze strzegli bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego. Walczyli z nadużyciami gospodarczymi, tropili agentów, głównie komunistycznych. Złożyli daninę krwi, służąc w szwadronach konnych podczas wojny polsko-bolszewickiej. Walczyli w szeregach powstańców śląskich i wielkopolskich. W 1925 r. utworzono policję wodną (rzeczną), a w 1937 r. policję drogową. Policja współpracowała z policjami innych państw, należąc do Interpolu, czyli Międzynarodowej Komisji Policji Kryminalnej (kontakt zerwany w 1952 r.). Do września 1939 r. zyskała prestiż w kraju i za granicą. Doceniano fachowość, wysokie morale funkcjonariuszy oraz sprawne kierownictwo.
Czas kaleki
Po 17 września 1939 r. tysiące policjantów i pracowników policji ze wschodnich terenów Polski trafiło do obozu jenieckiego w pobliżu Ostaszkowa i do więzień NKWD. Od 4 kwietnia do połowy maja 1940 r. rozstrzeliwano ich, głównie w siedzibie NKWD w Kalininie, jako „zatwardziałych, nierokujących poprawy wrogów władzy radzieckiej”. Setki funkcjonariuszy i ich rodziny deportowano na Sybir i do Kazachstanu. Polscy policjanci zapisali wiele chlubnych kart w historii Armii Krajowej, walcząc z Niemcami.
Po wojnie, gdy Polska znalazła się w strefie wpływów ZSRR, rozsądek kazał nie przyznawać się władzom do służby w Policji Państwowej. Obawiając się represji, milczały – bądź kłamały (np. wypełniając ankiety personalne) również rodziny policjantów. Temat przestał stanowić tabu po zmianie ustroju społeczno-politycznego w Polsce.
Przełom
6 kwietnia 1990 r. Sejm III RP uchwalił ustawę, na mocy której przestała istnieć Milicja Obywatelska. Jej miejsce zajęła Policja; jako fundament jej funkcjonowania przyjęto apolityczność. Komendantem głównym został nadinsp. Leszek Lamparski. 11 maja 1990 r. zarejestrowano Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów.
Po przeprowadzonej w 1991 r. weryfikacji ze służby odeszło ponad 3 tys. funkcjonariuszy. Rok później Policja przystąpiła do Interpolu, z czasem do Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji oraz do Europejskiego Biura Policji. Nasi policjanci uczestniczą w misjach pokojowych pod auspicjami ONZ i Unii Europejskiej. Od roku 2000 zwalczaniem najgroźniejszej przestępczości zajmuje się Centralne Biuro Śledcze.
Etyka i kompetencje
Priorytetem pracy policji jest współdziałanie z samorządami i otwarcie na społeczeństwo. Jednym z wyznaczników skuteczności – umiejętność współpracy, jakość kontaktu z władzą lokalną i organizacjami pozarządowymi. Szlachetną działalność prowadzi istniejąca od 1997 r. Fundacja Pomocy Wdowom i Sierotom po Poległych Policjantach. Obecnie wspiera ona ponad 200 rodzin (w nich ponad 300 dzieci). Z ankiety przeprowadzonej przez CBOS na początku lipca wynika, że 66 proc. dorosłych Polaków bardzo wysoko oceniło pracę policji podczas Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012.
Świętowanie
W znowelizowanej w lipcu 1995 r. przez Sejm RP ustawie o Policji znajduje się zapis o święcie tej formacji obchodzonym 24 lipca. Poszukując korzeni, przywrócono również dawny patronat św. Michała Archanioła nad policjantami. Od 11 lat w niedzielę po 29 września odbywa się ich pielgrzymka na Jasną Górę.
20 lipca w Komendzie Miejskiej Policji we Włocławku odbył się apel z udziałem zastępcy komendanta wojewódzkiego podinsp. Macieja Załuckiego, władz samorządowych, służb mundurowych i gości. Obecny był kapelan policjantów ks. Sebastian Osiński i proboszcz parafii katedralnej ks. Radosław Nowacki. Podczas uroczystości 103 funkcjonariuszy otrzymało nominacje na wyższe stopnie.
W niedzielę 22 lipca o godz. 11.00 w katedrze Wniebowzięcia NMP ks. Sebastian Osiński odprawił Mszę św. w intencji żyjących i zmarłych policjantów, pracowników policji oraz ich rodzin. Koncelebrował ks. Radosław Nowicki. W homilii ksiądz kapelan akcentował służebną, odpowiedzialną i opiekuńczą rolę policji. Widok funkcjonariusza powinien kojarzyć się obywatelom z wprowadzaniem ładu i publicznego spokoju, dawać im poczucie bezpieczeństwa. „Przychodźcie do Jezusa, aby prosić Go o mądrość serca, tak potrzebną, by lepiej służyć człowiekowi” – apelował do słuchaczy w niebieskich mundurach.
Policjanci powiatu kolskiego z rodzinami zgromadzili się 20 lipca w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Kole. Mszę św. w ich intencji odprawił kapelan policji powiatu kolskiego, miejscowy proboszcz ks. kanonik Józef Wronkiewicz.
Na uroczystość przybyły władze powiatu kolskiego i miejskie. Gościem specjalnym był zastępca wielkopolskiego komendanta policji insp. Jarosław Rzymkowski.
W słowie wprowadzającym ks. kapelan Wronkiewicz mówił o odpowiedzialnej i niebezpiecznej służbie w policji. Czy wszyscy okazujemy uznanie, szacunek i wdzięczność tym, którzy nas chronią i bronią? Funkcjonariusze zapewnili oprawę liturgiczną Mszy św. Wspólnie modlono się do Boga za policjantów i pracowników policji, za emerytowanych i zmarłych funkcjonariuszy oraz za ich rodziny. Szczególną modlitwą otoczono tych, którzy zginęli na posterunku, w obronie ludzkiej godności, życia ludzkiego i mienia obywateli.
W kazaniu ks. Wronkiewicz m.in. przedstawił rys historyczny Policji Państwowej i omówił religijny wymiar święta. Wyraził radość, że od lat w programie obchodów dnia jest Msza św., podczas której zawsze wielu funkcjonariuszy przystępuje do Komunii św. Przypomniał też, że w szeregach stróżów porządku publicznego, także w czasach PRL, byli ludzie wierzący w Boga. „On, Pan świata, jest Panem losu każdego z nas” – zaakcentował.
Po Eucharystii wszyscy udali się do Urzędu Miejskiego. W sali reprezentacyjnej, podczas akademii, odbyła się ceremonia wręczania odznaczeń resortowych i aktów nominacyjnych na wyższe stopnie służbowe.
MICHAŁ CHOJNACKI