Bł. Dorota z Mątowów - stygmatyczka i rekluza

Kult Doroty z Mątowów zatwierdził w 1976 r. specjalnym dekretem Paweł VI. Czczona jako orędowniczka Prus, Żuław i Pomorza, patronuje m.in. matkom i hutnikom-odlewnikom.

Uwiecznił ją Adam Mickiewicz na kartach Konrada Wallenroda: była pierwowzorem Aldony - rekluzy (zamurowanej) w wieży zamku w Malborku, która przyczyniła się do elekcji Wallenroda na Wielkiego Mistrza Krzyżaków. W 2008 r. znaleziono pod posadzką prezbiterium katedry w Kwidzynie grób, który mógł być miejscem jej pochówku.

Przyszła na świat 25 stycznia 1347 r. w obecnych Mątowach Wielkich, miejscowości położonej na Żuławach, w delcie Wisły, nieopodal Malborka. Była najmłodszym z siedmiorga dzieci osadników niderlandzkich, zamożnych rolników, Agaty i Wilhelma Schwartze. Wzrastała u boku pobożnych rodziców, w klimacie głębokiej religijności. Już w dzieciństwie ujawniło się jej zamiłowanie do praktyk pokutnych, a w wieku sześciu lat została naznaczona stygmatami. Pragnęła wstąpić do zakonu, jednak pod wpływem rodziców poślubiła w 1363 r. starszego o dwadzieścia lat gdańskiego płatnerza Adalberta (Wojciecha). Zamieszkała w Gdańsku, u jego boku i urodziła mu dziewięcioro dzieci, cztery córki i pięcioro synów. On był cenionym rzemieślnikiem, ale kiedy bywał pijany awanturował się i bił ją aż do krwi. Znosiła swój los cierpliwie, starannie prowadząc dom i dbając o dzieci. Podczas zarazy w 1373 r. troje dzieci zmarło, a kolejnych pięcioro kilka lat później. Przeżyła tylko Gertruda, która później została  benedyktynką w Chełmnie. Po tej tragedii Adalbert, który wcześniej nie pozwalał Dorocie uczęszczać na Mszę św., zaczął się modlić, pokutował, a nawet odbył razem z nią kilka pielgrzymek. W 1390 r., podczas pielgrzymowania Doroty do Rzymu, zmarł.

Powróciła wtedy do Prus, a 30 września 1391 r. udała się do Marienwerder, obecnego Kwidzyna. Napotkała tam doświadczonego teologa - dawnego dziekana wydziału teologicznego uniwersytetu w Pradze, a teraz krzyżackiego dziekana kapituły - Jana z Kwidzyna. Dostrzegł on w Dorocie wielką mistyczkę i od tej pory pod jego okiem postępowała na drodze do mistycznego zjednoczenia z Chrystusem. To on opisał później jej żywot i duchowość w traktatach Septililium i Liber de festis, a jej objawienia w dziełach Conffessiones i Apparitiones. 2 maja 1392 r. została odprowadzona w uroczystej procesji do małej celi, przylegającej do prezbiterium kwidzyńskiej katedry. Okno jej rekluzorium wychodziło wprost na ołtarz z Najświętszym Sakramentem. Każdego dnia przyjmowała Komunię św. Zmarła 25 czerwca 1394.