Logo Przewdonik Katolicki

Boże Narodzenie - Biblia a tradycje

Monika Białkowska
Fot.

Dzieciątko tak najczęściej mówimy o nowo narodzonym Jezusie. W ten sposób wystawiamy się na niebezpieczeństwo spłycenia wielkiej tajemnicy wiary.

Katechezy katedralne – ks. Piotr Waszak

 

„Dzieciątko” – tak najczęściej mówimy o nowo narodzonym Jezusie. W ten sposób wystawiamy się na niebezpieczeństwo spłycenia wielkiej tajemnicy wiary.

 
Aby się tego ustrzec, warto o tajemnicy Boga, który stał się człowiekiem, mówić tak, jak mówi o Nim Ewangelia. Ewangeliści nazywają nowo narodzonego Jezusa synem Dawida, Synem zbawczych obietnic, danych ludowi wybranemu, Emmanuelem – „Bogiem z nami”, Królem Izraela, w którym wypełniły się Pisma, eschatologicznym Władcą i Pasterzem... Trudno było wymienić wszystkie biblijne określenia Jezusa, ale dobrze jest zwrócić na nie uwagę, stając wobec tajemnicy narodzenia tego wyjątkowego i jedynego Dzieciątka Jezus.
 
Józef stary
Na obrazkach, świątecznych kartkach czy nawet w tekście kolędy obok Jezusa i Maryi pojawia się „Józef stary”. Trudno jest nam pojąć, że Józef i Maryja byli młodymi ludźmi. Rabini podkreślali potrzebę zawierania małżeństw w młodym wieku, w chwili zwiastowania Maryja mogła mieć ok. 13–15 lat, a Józef ok. 19-25 lat... Greckie słowo określające Józefa, dikaios, nie oznacza starca, ale człowieka pełnego czci wobec Boga i wobec Bożych tajemnic.
 
Betlejem podłe
Używane w kolędzie w odniesieniu do Betlejem określenie „podłe” oznaczało kiedyś coś pospolitego, ubogiego. I chociaż w ówczesnym czasie Betlejem nie cieszyło się dobrą sławą, to właśnie z nim związane było pamiętane przez Żydów proroctwo Micheasza.
Betlejem kojarzy się też z zapamiętanym ze scen jasełek pośpiechem i gorączkowym poszukiwaniem miejsca spoczynku dla Maryi. Tymczasem Ewangelia mówi: „W czasie ich przebywania w Betlejem”. W narodzinach Jezusa nic nie stało się przypadkowo – Bóg wybrał miejsce i czas.
 
W żłobie
Ludowa pobożność miała problem z określeniem warunków narodzin Jezusa. Dziś śpiewamy: „oddawali swe ukłony w pokorze”, dawniej zaś fragment tej kolędy brzmiał: „oddawali swe ukłony w oborze”. Słowo, którego używa w tym kontekście Ewangelia, oznaczało albo miejsce, do którego zapędza się trzodę, albo rodzaj kosza, służącego za żłób, albo zagłębienie w skale. Ówczesne domy często przylegały do ówczesnych domów, służąc jako spiżarnie lub mieszkania dla gości.
Mówiąc o Betlejem, warto też zauważyć, że w Ewangelii nie ma nic, co mówiłoby o niegościnności mieszkańców Betlejem. Z powodu trwającego spisu ludności miasteczko były przepełnione, dlatego tak trudno było Józefowi znaleźć miejsce dla Maryi. Ale w ówczesnym świecie niegościnność była jednym z największych przestępstw, jakie ludzie mogli popełnić wobec siebie nawzajem. Ewangelia nikogo nie oskarża i nie występuje przeciwko nikomu, głosi pokój, radość i zbawienie.
 
Wół i osioł
Gdyby nie Boża interwencja, która sprowadziła do Betlejem pasterzy i magów, narodziny Jezusa mogłyby pozostać niezauważone. Kojarzono to z tekstem wyrzutu i skargi, padającym w proroctwie Izajasza, mówiącym o tym, że wół rozpoznaje swojego pana i osioł właściciela żłobu – a Izrael na niczym się nie zna, lub wybrany niczego nie rozumie. Być może właśnie w tym tekście szukać należy tradycji umieszczania w betlejemskim żłóbku wołu i osiołka – jako tych, które rozpoznały Pana.
 
Królowie
Tradycja mówiła o Kacprze – młodzieńcu bez brody, Melchiorze – siwobrodym starcu i ciemnoskórym Baltazarze. Użyte w Ewangelii słowo magos oznacza członków kasty perskich kapłanów. W czasach hellenistycznych używano tego pojęcia w odniesieniu do ludzi mądrości ze Wschodu. Zapisywane w uroczystość Trzech Króli na drzwiach litery C + M + B oznaczają wyznanie wiary i modlitwę: „Christus mansionem benedicat” (niech Chrystus błogosławi ten dom) albo z mediolańskiej tradycji „Christus mulforum benefactum” (Chrystus dobroczyńcą dla wielu).

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki