Polityka

Biblijne objawienie jest ze swej natury historyczne, dlatego polityka odgrywa w nim istotną rolę. Słowo Boże nie jest serią abstrakcyjnych tez, lecz prawdą, która toruje sobie drogę przez dzieje człowieka, a działanie Boże przejawia się w tych samych wydarzeniach, które tworzą historię narodów. W Piśmie Świętym spotykamy więc sędziów i królów, władców i przywódców, a Izajasz sygnalizuje nam nawet instytucjonalną zmianę na stanowisku "zarządcy pałacu", czyli swego rodzaju premiera, gdy arogancki Szebna ustępuje miejsca sprawiedliwemu Eliakimowi.

 

Biblia wychwala dwie podstawowe składowe polityki. Pierwszą jest wolność. Wzorcowa w tym względzie jest wielka epopeja wyjścia z niewoli egipskiej, celebrowanego co roku w święcie Paschy i uznawanego za jeden z najważniejszych punktów wyznania wiary. Biblijny Bóg to Wybawiciel, który broni uciskanych i ofiary, daje im możliwość odkupienia i perspektywę ziemi wolności i niezależności.

Na drugim miejscu sprawiedliwość jest wysławiana przede wszystkim przez proroków. Należałoby przeczytać Księgę Amosa, która stanowi zapis wszelkich nadużyć popełnionych przez ekonomiczne i polityczne władze miasta Samarii, opowiadając się po stronie ubogich i potępiając niesprawiedliwe struktury północnego państwa Izraela, którego stolicą była Samaria. Jednak wszyscy prorocy nauczają, że religia oderwana od społecznego zaangażowania na rzecz sprawiedliwości jest hipokryzją i może skutkować jedynie odrzuceniem przez Pana. W tym kontekście portret Mesjasza będzie nosił cechy królewskie, a najważniejszą z nich będzie praktykowanie sprawiedliwości.

 

Oto jak Izajasz wysławia oczekiwanego króla-Emmanuela: "rozsądzi biednych sprawiedliwie i pokornym w kraju wyda słuszny wyrok [...]. Sprawiedliwość będzie mu pasem na biodrach" (11, 4-5), a Psalm 72 głosi: "O Boże, przekaż Twój sąd królowi i Twoją sprawiedliwość synowi królewskiemu. Niech sądzi sprawiedliwie Twój lud i ubogich Twoich – zgodnie z prawem! [...] Otoczy opieką uciśnionych wśród ludu, ratować będzie dzieci ubogich, a zetrze na proch ciemiężyciela" (ww. 1-4). Obecne w Biblii wzorce polityczne są różnorodne, często mają charakter teokratyczny, ponieważ w starożytności łatwo łączyły się tron z ołtarzem, polityka z religią.

Tymczasem Jezus wprowadza ważne rozróżnienie między nimi, kiedy nad monetą z wizerunkiem cezara oznajmia: "Oddajcie cesarzowi to, co należy do cezara, a Bogu to, co należy do Boga" (Mt 22, 15-21). W Biblii "Obrazem" Boga jest człowiek. Konieczne jest zatem, by władza polityczna zawsze szanowała godność osoby i moralność. Moneta z portretem władcy przypomina nam jednak, że polityka i ekonomia są na własnych polach niezależne, by człowiek i społeczeństwo mogli właściwie funkcjonować.

Stąd w Nowym Testamencie mamy z jednej strony św. Pawła, który uznaje obowiązek wypełniania zobowiązań podatkowych wobec cesarstwa (Rz 13, 1-7) i zachęca do modlitwy za rządzących (1 Tm 2, 1-2), zaś z drugiej strony Apokalipsę, która odsłania przemoc i ucisk w tym samym Cesarstwie Rzymskim, określając je mianem Babilonu i ukazując niszczący sąd Boga nad nim. Chrześcijanin zatem powinien żyć w społeczeństwie, niosąc świadectwo sprawiedliwości i poszanowania wartości moralnych.

 

Beczki i korce - w przypowieści o zarządcy jest wzmianka o fałszowania bilansu i zapisywaniu "beczek oliwy" i "korców pszenicy" (Łk 16, 6-7). Po grecku "beczka" to batos, od hebrajskiego bat, który mieścił 45 litrów, natomiast miara to koros, po hebrajsku kor, "korzec",  który zawierał 450 litrów.

 

Mamona - słowo pochodzenia aramejskiego, występujące tylko u Mateusza (6, 24) i Łukasza (16, 9. 11. 13), gdzie wskazuje na bogactwo niemal uosobione i bałwochwalcze, i jako takie przeciwstawiające się prawdziwemu Bogu. Dlatego Jezus oświadcza: "Nie możecie służyć Bogu i Mamonie" (Mt 16, 13). Ponadto termin ten zawiera ten sam rdzeń 'mn (skąd nasze amen) co czasownik wiary ("pokładać ufność").