Pielgrzymka

"I przemierzał miasta i wsie, nauczając i odbywając swą podróż" (Łk 13, 22)

Ruch może stać się ważną metaforą życia i poszukiwań wewnętrznych: "Ja jestem drogą i prawdą, i życiem", głosi Jezus (J 14, 6). Stąd święte drogi, pielgrzymki, ale także doświadczenia podróży przekształcają się w symbole, a Biblia ukazuje je nieustannie, począwszy od wędrówki podjętej przez Abrahama, który "usłuchał wezwania, by wyruszyć do ziemi, którą miał objąć w posiadanie. Wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie" (Hbr 11, 8). Decydujące staje się jednak wyjście z Egiptu z dramatycznym i chwalebnym przeżyciem pustyni: jest to rodzaj ciągłej paraboli życia Izraela w jego przechodzeniu od niewoli do wolności, od ucisku zła i grzechu do światła ziemi obiecanej, która staje się znakiem wieczności i nowego, doskonałego stworzenia.

Właśnie dlatego jednym z podstawowych komponentów biblijnej duchowości będzie pielgrzymowanie do świątyni syjońskiej, które należy odbywać trzy razy do roku z okazji trzech głównych świąt: Paschy, Pięćdziesiątnicy i Namiotów. "Psalmy stopni" (od 120 do 134) są świadectwem tego dążenia w górę, nie tylko w przestrzeni (Jerozolima leży na wysokości 800 m n.p.m.), ale i ku niebu, ku temu, co transcendentne i boskie. Na tej drodze spotykamy też Jezusa, który od lat chłopięcych jako pielgrzym wstępuje na Syjon. Bardzo znaczący jest fakt, że Łukasz poświęca aż dziesięć rozdziałów swojej Ewangelii (9, 51-19, 28) na opisanie długiego marszu Chrystusa do Jerozolimy, miejsca Jego śmierci i zmartwychwstania.

Śladami Jezusa powinni podążać także uczniowie: "Jeśli kto chce pójść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie krzyż swój i niech Mnie naśladuje" (Mt 16, 24). Mają oni teraz przed sobą cały świat, jak poucza ich Zmartwychwstały: "Idźcie na cały świat" (M 16, 15) i co ukazują opisy podróży apostolskich, zwłaszcza pawłowych, obecne w Dziejach Apostolskich. Być może najbardziej sugestywny znak chrześcijańskiego pielgrzymowania odnajdziemy w opowiadaniu o dwóch uczniach udających się z Jerozolimy do Emaus: Chrystus, choć nie rozpoznany, towarzyszy im swoim słowem, które rozpala ich serca i prowadzi ich do codziennego sanktuarium domowego, gdzie łamie chleb eucharystyczny (Łk 24, 13-35).

Do pielgrzymowania zaproszeni są nie tylko uczniowie, ale wszyscy szukający Boga szczerym sercem, tak jak Mędrcy: "Wielu przyjdzie ze wschodu i z zachodu i zasiądą do stołu z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w królestwie niebieskim" (Mt 8, 11). Ostatecznym celem tej wędrówki nie jest nostalgiczny powrót do odległej przeszłości jak w przypadku Ulissesa. W Dziejach chrześcijańskie życie jest symbolicznie nazwane drogą, która skierowana jest ku transcendentnemu kresowi, ucieleśnionemu w niebieskim Jeruzalem wysławianym przez Apokalipsę.

Tam zniknie zło, które dręczy nas na ziemskiej drodze: "śmierć, żałoba, krzyk, trud", ponieważ "On będzie BOGIEM Z NAMI. I otrze z ich oczu wszelką łzę" (Ap 21, 3-4). Nastąpi pełna komunia z Bogiem, "będziemy porwani w powietrze, na obłoki naprzeciw Pana, i w ten sposób na zawsze będziemy z Panem" (1 Tes 4, 17), staniemy się od tej pory "współobywatelami świętych i domownikami Boga" (Ef 2, 19).

Brama - mury ośrodków miejskich miały monumentalne bramy, w których mieściły się także sale, stanowiące w praktyce rodzaj "magistratu" miasta, gdzie toczyło się życie publiczne (Rt 4, 1; Ps 127, 5). Brama była również symbolem całego domu. Dlatego Chrystus mówiąc, iż jest bramą owczarni, ukazuje siebie jako żywą świątynię.

Karcenie - w Biblii mówi się często o "karceniu" przez Boga, który ukazany jest jako ojciec wychowujący syna: "jak wychowuje człowiek swojego syna, tak Pan, Bóg twój, wychowuje ciebie" (Pwt 8, 5). Jeden z przyjaciół Hioba, Elifaz, utrzymuje, że cierpienie jest karceniem grzesznika. Po hebrajsku użyto tu terminu mûsar, bliskiego literaturze mądrościowej, po grecku zaś paideia, z którego wywodzi się nasza "pedagogia", czyli wychowywanie (zob. Hbr 12, 5-13).

Tłum. Dorota Stanicka-Apostoł