Logo Przewdonik Katolicki

W drodze do sacrum

Krystyna Pawłowska
Fot.

W okresie letnim ruch pielgrzymkowy w naszym kraju osiąga apogeum. Od wieków specyfiką religijności polskiej jest wędrowanie do miejsc świętych. Jako ważne zjawisko religijno-społeczne i kulturowe, miało i nadal ma znaczenie dla poszerzania horyzontów geograficznych pielgrzymów.

 

W okresie letnim ruch pielgrzymkowy w naszym kraju osiąga apogeum. Od wieków specyfiką religijności polskiej jest wędrowanie do miejsc świętych. Jako ważne zjawisko religijno-społeczne i kulturowe, miało i nadal ma znaczenie dla poszerzania „horyzontów geograficznych” pielgrzymów.

Duchowe przeżycia wynikające z istoty religijnej peregrynacji (łac. peregrinus – obcy, obcokrajowiec, pielgrzym; peregrinatio – podróżowanie, pielgrzymka), a więc potrzeby obcowania z sacrum, wiążą się z możliwością poznawania świata oraz nabywania życiowego doświadczenia.  Z uwagi na to, że pielgrzymowanie od wieków obejmowało różne warstwy społeczne i było zjawiskiem masowym, dla niezamożnych wyznawców Chrystusa wyprawa na pątniczy szlak była życiową przygodą i nieocenioną wartością. Początkowo nawiedzano groby męczenników, często znajdujące się w europejskich miastach  (Rzym, Santiago de Compostela). Od czasów średniowiecza podejmowano podróże do Ziemi Świętej, co było dobrze widzianym stylem życia przedstawicieli elit. W Polsce początki pielgrzymowania związane są z męczeńską śmiercią św. Wojciecha i przybyciem do jego  grobu w Gnieźnie w 1000 r. cesarza Ottona III. Drugim ważnym miejscem pielgrzymowania był Kraków, związany z kultem św. Stanisława – biskupa męczennika oraz św. Jadwigi. Powszechny był kult pustelników i Męki Pańskiej. Ten ostatni rozwijał się pod wpływem zainteresowania Ziemią Świętą i spowodował pojawienie się w wielu europejskich miastach Kalwarii, zbudowanych na wzór Kalwarii jerozolimskiej (w Polsce od pocz. XVII w.).

Od XIII w. coraz większy stawał się kult Matki Bożej. Sprawiło to, że  obecnie, na ogólną liczbę ponad 500 sanktuariów w Polsce, 430 to sanktuaria maryjne. Blisko 180 z nich posiada koronowane wizerunki Maryi. Miejsca te przyciągają rocznie miliony pielgrzymów, a duchowe centrum Polski – Jasna Góra z wizerunkiem Czarnej Madonny, jest fenomenem religijnym w skali światowej. Wzrastający ruch pielgrzymkowy w Licheniu sprawia, że sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski  nazywane jest Częstochową północy.  Obok bardzo znanych ośrodków kultowych istnieją mniejsze: o zasięgu regionalnym czy lokalnym. Ich znaczenie dla wiernych jest ogromne. Historia tych miejsc, wpisana w kontekst narodowych dziejów, nierzadko nacechowana „cudownymi” opowieściami o początkach kultu, przy bliższym poznaniu  jawi się  jako pasjonująca lektura.

O ośrodkach kultu położonych na Kujawach  i ziemi dobrzyńskiej opowiadać będzie wystawa w Muzeum Etnograficznym we Włocławku, zaplanowana na 2011 r. Ekspozycja przybliży zwiedzającym sanktuaria i inne miejsca święte leżące na terenie archidiecezji gnieźnieńskiej (Markowice, Ostrowo, Pakość, Pieranie), diecezji włocławskiej (Błenna, Brdów, Kłóbka, Ostrowąs, Skulsk) i diecezji płockiej (Obory, Osiek k. Brodnicy, Skępe, Studzianka). Honorowy patronat nad przedsięwzięciem objął biskup włocławski Wiesław Alojzy Mering. Zachęcam czytelników „Ładu Bożego” do współtworzenia tej wystawy, na której prezentowane będą m.in. różnorodne dewocjonalia i inne obiekty domowego kultu, tematycznie związane z wymienionymi ośrodkami. Interesują nas stare zdjęcia dokumentujące uroczystości religijne, a także druki ulotne, ryciny, medaliki, plakiety, różnorodne figurki rzemieślnicze i drewniane rzeźby (np. Madonny Skępskie). Ważne, by  można je było identyfikować z wymienionymi wyżej miejscami. Wzbogacając wystawę, zobrazują codzienną pobożność mieszkańców regionu, w tym również potrzebę otaczania się pamiątkami przywożonymi z pielgrzymek. Informujemy, że istnieje możliwość zakupienia tych obiektów przez muzeum do zbiorów; można je też przekazać w darze.

Tych z Państwa, którzy zechcą współtworzyć muzealną ekspozycję, prosimy o kontakt z  pracownikami Muzeum Etnograficznego we Włocławku: Michałem Kwiatkowskim i piszącą te słowa (tel. 54-232-30-01). Serdecznie zapraszamy do współpracy.

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki