Logo Przewdonik Katolicki

Tajemnica

kard. Gianfranco Ravasi
Fot.

Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym [...] Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie (Iz 50, 4)

 

“Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym [...] Każdego rana pobudza me ucho, bym słuchał jak uczniowie” (Iz 50, 4)

 

Wyrażenie "misterium paschalne", wskazujące na zbawcze wydarzenia śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, jest znane w teologii, podobne jak w liturgii pojęcie "tajemnica wiary", które słyszymy  na koniec konsekracji eucharystycznej. Termin "misterium" (tajemnica) pochodzi od greckiego myein, milczeć, i odsyła do czegoś sekretnego, co musi zostać zakryte. W Nowym Testamencie rozbrzmiewa 28 razy. Uważa się, że określenie to mogło zostać przejęte z nieco ezoterycznego świata greckich "misteriów" miasta Eleuzis albo Dionizosa czy Izydy i Mitry, bóstw, które były centrum kultów "inicjacyjnych". Dzięki szczególnym rytuałom wierny łączył się w nich z bóstwem, by osiągnąć zbawienie, zachowując obowiązek absolutnej tajemnicy (stąd ich nazwa – "misteria").

Jest jednak faktem, że treść misterium chrześcijańskiego jest radykalnie różna od pogańskiego, a ponadto w chrześcijaństwie nie ma mowy o szczególnych i tajemnych rytuałach. Na przykład jedyny raz, gdy w Ewangeliach z ust Jezusa pada to słowo, dotyczy ono "tajemnicy królestwa Bożego" (Mk 4, 11), czyli uniwersalnego planu zbawienia, który Bóg chce zrealizować w ludzkiej historii. Pełną wiedzę o nim mają tylko uczniowie, podczas gdy tłum poznaje go jedynie intuicyjnie "w przypowieściach". Dopiero św. Paweł rozwinie temat tajemnicy w sposób systematyczny.

Tajemnica Boża jest sercem jego nauczania, ponieważ dotyczy ukrzyżowanego Chrystusa, źródła  życia i zbawienia. W jej centrum nie ma jednak rytualnych czynności, lecz historyczne wydarzenie, które głęboko naznacza dzieje człowieka. Ta tajemnica, która zrodziła się w umyśle i woli Bożej, została objawiona w Chrystusie i jest głoszona przez chrześcijan. Jej zbawcza treść nie ogranicza się do niewielu, lecz ma się szerzyć na wszystkie narody, które są wezwane do włączania się w Ciało Chrystusa. Apostoł wyznaje bowiem, że celem jego posłannictwa jest głoszenie tajemnicy, która "ukryta od wieków i pokoleń, została teraz objawiona Jego świętym, którym Bóg zechciał oznajmić, jakie jest bogactwo chwały tej tajemnicy pośród pogan" (Kol 1, 26-27).

W Liście do Efezjan to przesłanie jest jeszcze wyraźniejsze: "Nie była ona oznajmiona synom ludzkim w poprzednich pokoleniach, tak jak teraz została objawiona przez Ducha świętym Jego apostołom i prorokom, to znaczy, że poganie już są współdziedzicami i współczłonkami Ciała, i współuczestnikami obietnicy w Chrystusie Jezusie przez Ewangelię" (3, 5-6). Oczywiste jest, że w odróżnieniu od misterium greckiego, którego adresaci byli uprzywilejowani i pozostawali w ukryciu, chrześcijańskie misterium jest powszechnym darem zbawienia przekazanym nie w sekretnych rytuałach, ale w akcie ofiarowania się Chrystusa w Jego solidarności z nami w śmierci i w Jego uwielbieniu.

Wszyscy są wezwani do włączenia się w Ciało Chrystusa, którym jest Kościół, ośrodek zbawienia. Dla zilustrowania głębokiego sensu zbawczej komunii Chrystusa i ludzkości Paweł używa sugestywnego porównania do chrześcijańskiego małżeństwa, znaku miłości i zobowiązania do  jedności mężczyzny i kobiety: "Tajemnica to wielka, a ja mówię: w odniesieniu do Chrystusa i do Kościoła" (Ef 5, 32). Żywym wyrazem tajemnicy zbawienia jest więc miłość i jedność chrześcijańskiego małżeństwa. Nie byłoby jej bez Bożej woli doprowadzenia do siebie, w Chrystusie, całej ludzkości, ponieważ "Bóg [jest] wszystkim we wszystkich" (1 Kor 15, 28).

 

 


 

Golgota - aramejska nazwa wzgórza ukrzyżowania Jezusa. Chodziło o niewysokie skaliste wzniesienie, dziś włączone do Bazyliki Grobu Świętego. Słowo to oznacza "czaszka", być może z powodu swego przeznaczenia na miejsce wykonywania kary głównej lub ze względu na swój zaokrąglony kształt. Na łacinę zostało przetłumaczone jako calvaria, skąd nasza Kalwaria.

 

Zasłona przybytku - wejście do Miejsca Najświętszego, świętej kaplicy wewnątrz Świątyni Jerozolimskiej, gdzie strzeżono arki Przymierza, osłonięte było kurtyną z tkaniny, "zasłoną" par exellence, którą mógł odsłonić`jedynie najwyższy kapłan w dniu Kippur, czyli Pojednania. Rozdarcie się zasłony w chwili śmierci Chrystusa ma symboliczne znaczenie odsłonięcia tajemnicy Bożej.

 

Tłum. Dorota Stanicka-Apostoł

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki