Logo Przewdonik Katolicki

Rodzina

kard. Gianfranco Ravasi
Fot.

[Maryja i Józef] przynieśli [Dziecię] do Jerozolimy, aby przedstawić Je Panu (Łk 2, 22)

 

Gdybyśmy chcieli szukać źródła, z którego wypływa biblijna nauka o rodzinie, powinniśmy wyjść od księgi Rodzaju 1, 27, gdzie stwierdza się, raczej śmiało, że "obraz" Boży w człowieku związany jest z jego istotą złożoną z pierwiastka męskiego i żeńskiego. Płodność czyni parę podobną do stwórczej potęgi Boga. Z tej zasady rodzi się znaczenie "domu", po hebrajsku bajit, którym jest rodzina: w społecznej koncepcji patriarchatu jej oś stanowił tylko ojciec, który był również sędzią niemal absolutnym dla swej żony i dzieci. Tymczasem źródło, które akcentowaliśmy, wymaga zdecydowanie innej wizji wspólnoty rodzinnej z równością analogiczną do tej, która ukazana jest na innych stronach Biblii (pomyślmy chociażby o Pieśni nad pieśniami).
Dla naszego tematu fundamentalne okazuje się czwarte przykazanie Dekalogu "Czcij twego ojca i twoją matkę, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, ci daje." (Wj 20, 12). "Czcić" to okazywać szacunek i wsparcie rodzicom, ale także całemu klanowi, który od nich pochodzi. Dlatego bunt przeciw rodzicom jest czymś bardzo ciężkim, o czym świadczy tragiczna historia Absaloma, syna Dawida (2 Sm 13-19). Podobnie, z mocą potępia się każdy zamach na jedność rodziny, jak wynika z surowego prawa biblijnego dotyczącego cudzołóstwa i kazirodztwa. Choć Stary Testament uznaje prawomocność rozwodu, pozostaje szóste przykazanie, które jest bardzo wyraźnym zakazem "popełniania cudzołóstwa"; gloryfikowana jest para, która występuje jako "jedno ciało" (Rdz 2, 24) w jedności miłości i dawaniu życia.
Starożytna praktyka poligamii zostaje stopniowo wyparta, o czym świadczy Pieśń nad pieśniami i Nowy Testament. Silne więzi, które występują w rodzinie, stają się symbolem działania Boga w stosunku swego “syna pierworodnego”, którym jest Izrael (Wj 4, 22), co wysławia Ozeasz (por. 2 i 11). Solidarność członków wspólnoty rodzinnej wyrażała się także przez ustanowienie go'el, “odkupiciela”: bliski krewny, począwszy od ojca w przypadku syna, musiał wykupić swego krewnego z niewoli czy opresji, w jaką popadł. W tę perspektywę wpisuje się też prawo lewiratu,  zgodnie z którym brat musiał pojąć za żonę bezdzietną wdowę po swoim bracie, by dać zmarłemu syna, który przedłużyłby jego imię i pamięć.
W Nowym Testamencie wskazać trzeba na rodzinę z Nazaretu z jej misterium, ale także jej codziennością pełną trudów, a nawet strasznych przeżyć (prześladowanie przez Heroda i ucieczka do Egiptu). Wprawdzie Jezus zachęca do czczenia rodziny i podkreśla wagę małżeństwa (Mt 19), jednak jednocześnie pokazuje, że chrześcijańskie powołanie może wymagać odrzucenia tych wartości, by w pełni poświęcić się Królestwu Bożemu (Mt 10, 34-37, Łk 9, 59-62). Także On, dwunastoletni, odpowiada Maryi i Józefowi w świątyni, że ma do wypełnienia inne zadanie niż  obowiązek wobec swej ziemskiej rodziny.
Co nie przeszkadza, by św. Paweł ukazywał często prawdziwe “obrazy domowe", czyli kodeksy moralne dotyczące zachowania się w rodzinie; wystarczy przeczytać Ef 5, 21-23. Dla przpieczętowania tego krótkiego szkicu biblijnej rodziny powinny zabrzmieć piękne słowa Psalmu 128, które odmalowują wspaniały domowy kwartet: “Szczęśliwy, kto boi się Pana i kto chodzi Jego drogami! Bo z pracy rąk swoich na pewno będziesz pożywał, będziesz szczęśliwy i dobrze będzie ci się wiodło. Małżonka twoja jaki płodny szczep winny we wnętrzu twego domu. Synowie twoi jak szczepy oliwne dokoła twego stołu".


 

Genealogia – następstwo pokoleń w klanie miało szczególne znaczenie na starożytnym Bliskim Wschodzie i również w Biblii, nie tylko z racji dziedziczenia, ale i z powodów historycznych, i symbolicznych. Dlatego genealogie często są swobodne i "twórcze", gdyż muszą odpowiedzieć także na motywy religijne, jak w przypadku dwóch linii pokoleniowych Jezusa, które odnajdujemy u Mateusza (1, 1-17) i Łukasza (3, 23-28).

Hosanna – to syntetyczna transkrypcja hebrajskiego hosh'ah na, oznaczającego "Szybko! Ocal nas!", obecnego w Ps 118, 25, hymnie procesyjnym, śpiewanym może podczas Święta Namiotów. Tekst zostaje powtórzony podczas uroczystego wjazdu Jezusa do Jerozolimy (Mt 21, 9.15, J 12, 13).

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki