Święto

We wszystkich cywilizacjach święto jest rodzajem świątyni w czasie: tak jak w przestrzeni określa się jakieś miejsce święte, w którym wyrasta „dom Boży”, tak i w historii niektóre dni rezerwuje się dla kultu, dla zdystansowania się od codziennych zajęć, dla spotkania z Bogiem i ze wspólnotą. W Biblii istnieje bardzo rozbudowany kalendarz świąt, który w skali roku odnotowuje trzy ważne uroczystości: Paschę, Pięćdziesiątnicę, Święto Namiotów. Były to ę, ę ą ę, pierwotnie święta związane z porami roku i wyznaczały wiosnę z wyjściem pasterzy, lato ze żniwami i jesień z winobraniem. Natomiast Izrael przekształcił je w pamiątki wydarzeń historycznych przeżytych przez naród: Pascha przywołuje wyjście z niewoli egipskiej, Pięćdziesiątnica ( inaczej Święto Tyj yj gp j, godni) – dar Prawa na Synaju; Święto ę ą j ę y Namiotów – pobyt w namiotach podczas wędrówki do Ziemi Obiecanej. Uroczystości hebrajskie przekształciły się więc z rytów nomadzkich czy rolniczych w obchody związane z historią zbawienia. Dawały one możliwość przeżywania całego trójwymiarowego doświadczenia czasu. Święto bowiem odwoływało się do przeszłości, która była pamięcią o starożytnym uwolnieniu, jakie stało się udziałem ojców; była ona jednak nadal żywa w teraźniejszości dzięki darowi wolności, który był bardzo bliski i który próbowano odnowić za każdym razem, kiedy groziło ryzyko opresji; ale spojrzenie kierowano też ku mesjańskiej przyszłości, kiedy dokona się pełnia zbawienia. Ten wieloraki charakter trwa również w świętach chrześcijańskich, których sercem jest Pascha Chrystusa. Historyczne wydarzenie z przeszłości jest ciągle skuteczne w teraźniejszości święta, które się celebruje, podczas gdy nadzieją jest Pascha Królestwa Bożego, gdy „śmierci już nie będzie” i „Bóg [będzie] wszystkim we wszystkich” (Ap 21, 4; 1 Kor 15, 28). Święta wyznaczały rytm nie tylp , ; , ) ko roku. W każdym tygodniu był dzień odpoczynku i modlitwy, „dzień siódmy”, w opowiadaniu o stworzeniu uosabiający wieczność, który jest niemal „czasem Boga” (Rdz 2, 1-4; Pwt 5, 12-15). Dekalog zachęca nas do przeżywania go jako rodzaju Paschy tygodniowej, podczas której świętuje się dar wolności (Wj 20, 8-11). Chrześcijaństwo będzie miało natomiast „dzień Pański” (Ap 1, 10), czyli „pierwszy dzień po szabacie”, w naturalny sposób złączony ze zmartwychwstaniem Chrystusa, dzięki któremu także niedziela staje się chrześcijańską Paschą tygodniową. Do opisanych już obchodów świąt dołączają inne (przykładem jednego z nich jest uroczystość pokutna Jom Kippur, czyli pojednanie z Bogiem przez wybaczenie win). Tak jak o świątynię i jej ryty, prorocy będą walczyć o to, by święto nie zredukowało się do czystych, prostych i zewnętrznych aktów sakralnych. Powinno ono bowiem łączyć się ze sprawiedliwym życiem, z zaangażowaniem w zmagania z nędzą, z nieskażoną wiarą zdolną odcisnąć się w codzienności i w społeczeństwie. Nie jest ono jednak świętą wyspą, lecz płodnym ziarnem, które historii ludzkości nada sens i przyniesie owoce dobra (na przykład Iz 1, 10-20 i Am 5, 21-25).