List Pasterski Arcybiskupa Metropolity Henryka Muszyńskiego wprowadzający Program Duszpasterski Archidiecezji Gnieźnieńskiej na rok 2005

Umiłowana w Panu Rodzino Diecezjalna, Drodzy Duszpasterze, Chrześcijańscy małżonkowie i rodzice, Wychowawcy i Nauczyciele

Wraz z dzisiejszą niedzielą wkraczamy ponownie w błogosławiony czas Adwentu. Liturgia tego okresu sposobi nas na spotkanie z Chrystusem - Panem i Mesjaszem, który był i ustawicznie przychodzi. Przychodzi na miarę naszych oczekiwań i naszej gotowości, które pragniemy na nowo obudzić i ożywić.

W liturgii słyszymy głosy proroków, którzy zapowiadają Mesjasza, wzywając do nawrócenia serca i do modlitwy. Ostatni spośród nich i ze wszystkich największy, Jan Chrzciciel nawołuje: "Przygotujcie drogę Panu!" (Łk 3,4). Jan Chrzciciel - człowiek Adwentu uczy nas, jak wierzyć i jak czekać. Swoim życiem prowokuje nas do pytań, niepokoi nasze sumienie. Jego wołanie jest także wezwaniem dla naszego duszpasterstwa.

Dzisiejsza I Niedziela Adwentu rozpoczyna nowy rok liturgiczny, a zarazem nowy rok duszpasterski. W roku 2004/2005 szczególną uwagę poświęcamy tematowi: "Głosić Ewangelię nadziei" (EinE 39). Tak zatytułowany program duszpasterski archidiecezji gnieźnieńskiej pragnie odpowiedzieć na pytania dotyczące źródła nadziei chrześcijańskiej, wskazać na pokusy gaszenia nadziei oraz ukazać sposoby głoszenia Ewangelii nadziei w katechezie parafialnej, ze szczególnym uwzględnieniem spotkań duszpasterskich dla młodzieży ponadgimnazjalnej.

Wierni wezwaniu św. Jana "Przygotujcie drogę Panu!" (Łk 3, 4) pragniemy przygotować młodzież do świadomego przeżywania sakramentu małżeństwa i odpowiedzialnego rodzicielstwa. Przygotowanie to powinno odbywać się zarówno w rodzinie, w szkole, jak i w parafii.

Powrót katechezy do szkół Jan Paweł II nazwał w Łowiczu: "naprawieniem krzywdy, która spotkała ludzi wierzących w czasach systemu totalitarnego". "To wielkie dobro, jakim jest nauczanie religii w szkole - mówił Papież - domaga się od wszystkich szczerego i odpowiedzialnego zaangażowania. Winniśmy z tego dobra jak najlepiej skorzystać. Dzięki katechezie Kościół może prowadzić swoją działalność ewangelizacyjną z jeszcze większą skutecznością i w ten sposób poszerzać zasięg swojej misji" (Łowicz, 14 VI 1999 r.). W obliczu ciągle czyhających pokus, by wyeliminować religię ze szkół, należy z naciskiem podkreślić, że formacja religijna i moralna jest niezbywalną częścią formacji ogólnej każdego człowieka.

Szeregu problemów nie da się jednak rozwiązać podczas szkolnej katechezy w ramach zajęć szkolnych. "Katechizacja w szkole domaga się uzupełnienia o wymiar parafialny duszpasterstwa dzieci i młodzieży" (Jan Paweł II, Przemówienie do biskupów polskich w czasie wizyty "ad limina Apostolorum" w 1998 r.). Jest bowiem rzeczą niezrozumiałą, że mamy dzieci i młodzież na katechezie szkolnej, a równocześnie nie mamy ich w naszych kościołach na Mszach św. Wychowanie w wierze, które nie prowadzi do uczestnictwa w liturgii i w życiu sakramentalnym, nie spełnia swego zadania.

Współczesna młodzież, stająca u progu dorosłego życia, stawia sobie pytania dotyczące wyboru przyszłego życiowego partnera, sposobu przeżywania narzeczeństwa, kształtu swojej przyszłej rodziny. Wielość proponowanych w tym względzie możliwości, jakie młody człowiek odkrywa w świecie telewizji, kina, prasy młodzieżowej czy w rozmowach z rówieśnikami, powoduje często poczucie zagubienia. Informacje na ten temat często bywają ze sobą sprzeczne, ponieważ pochodzą z różnych źródeł - od rodziców, z mediów, z katechezy - z odmiennych systemów myślenia, z różnych światów wartości. Wiele z nich stoi w radykalnej sprzeczności z tym, czego naucza Ewangelia i Kościół.

Dużą pomocą w przygotowaniu do małżeństwa mogą stać się spotkania duszpasterskie dla młodzieży ponadgimnazjalnej. Papież Jan Paweł II w dokumencie "Kościół w Europie", będącym owocem synodu biskupów europejskich, pisze: "Szczególną uwagę należy poświęcić wychowaniu młodych i narzeczonych do miłości poprzez specjalne spotkania przygotowujące do zawarcia sakramentu małżeństwa, które pomogą im dojść do tego momentu, żyjąc w czystości" (EinE 92).

Okazją do wprowadzenia nowych rozwiązań duszpasterskich w tej dziedzinie jest przyjęcie ostatnio przez Episkopat Polski Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin. Proponuje ono, idąc za wskazaniami Stolicy Apostolskiej, przeprowadzenie spotkań dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych, przygotowujących do chrześcijańskiego przeżywania narzeczeństwa, a następnie zawarcia małżeństwa. Przygotowanie to ma się odbywać przy parafiach. Celem tych spotkań duszpasterskich jest, aby młodzież po bierzmowaniu nadal utrzymywała kontakt z parafią i miała możliwość udziału w spotkaniach formacyjnych. Istotą tych spotkań jest, oprócz rozwijania wiary, także: wychowanie liturgiczne, formacja modlitwy, wychowanie do życia wspólnotowego i wprowadzenie do misji (por. DK 23). Chodzi o to, aby na tym spotkaniu doszło do głębszej zażyłości z Chrystusem, do przemiany życia, co następnie pozwoli wprowadzić młodzież we wspólnotę i prowadzić ją do apostolstwa, i do świadectwa.

Dyrektorium zaleca, aby spotkania te odbywały się w małych grupach, w których łatwiej o otwarcie się, szczerość i pokonanie bariery anonimowości.

Zwracam się więc do młodzieży, by wykorzystała tę szansę, jaką pragnie jej oferować Kościół. Wiem, że wielu młodych ludzi nosi w głębi swego serca lęk związany z przyszłym życiem małżeńskim i rodzinnym. Dzięki spotkaniom w swoich parafiach nie tylko poznacie lepiej problematykę związaną z małżeństwem i rodziną, lecz także zetkniecie się z żywymi świadectwami osób, które w oparciu się na nauce Chrystusa znalazły sposób na budowanie trwałej i szczęśliwej rodziny. Będziecie mogli zdecydować o sposobie przeżywania swojej miłości na podstawie rzetelnej wiedzy, a nie obiegowych opinii. Program będzie obejmował 25 godzin przez trzy lata, a więc tyle, ile zwykle w roku szkolnym obejmuje jeden tydzień nauki w szkole. O tym, jak on będzie zorganizowany w praktyce, przekonacie się w swojej parafii.

Chciałbym, by każdy cykl trzyletnich spotkań kończył się Dniem Skupienia, w czasie którego otrzymacie stosowne zaświadczenie ukończenia trzyletniej formacji. Wydanie takiego zaświadczenia będzie również odnotowane w specjalnej księdze parafialnej.

Do księży proboszczów zwracam się z gorącą prośbą, aby od tegorocznego Adwentu zapoczątkowali spotkania duszpasterskie dla młodzieży pierwszych klas ponadgimnazjalnych w swojej parafii. W ich prowadzenie należy zaangażować jak największą liczbę osób świeckich, które będą mogły dzielić się z młodzieżą swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym. Istnieje tu możliwość skorzystania z posługi par małżeńskich zaangażowanych w ruchy i stowarzyszenia rodzin, z pomocy licznych doradców życia rodzinnego posługujących w naszej diecezji, małżonków ze stażem małżeńskim, nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej oraz znanych fachowców - lekarzy, psychologów, katechetów, którzy - tworząc zespół pastoralny - w znacznej mierze wezmą na siebie ciężar prowadzenia zajęć.

Rodziców proszę, by mobilizowali młodzież do udziału w tych spotkaniach duszpasterskich oraz rozmowami w domu, a przede wszystkim przykładem własnego życia, wspierali podejmowany trud. Wierzę, że cały wysiłek włożony w przygotowanie i prowadzenie tego typu spotkań zaowocuje w ciągu lat związaniem młodzieży ze swoją parafią oraz zwiększeniem ich szans na zakładanie trwałych i szczęśliwych rodzin. Jest to bowiem jedna z niekwestionowanych wartości, które możemy wnieść do zjednoczonej Europy.

Niech więc młodzież pogłębia swoją formację do życia w małżeństwie i w rodzinie najpierw we własnej rodzinie w atmosferze szczerości i szacunku dla osoby ludzkiej, a następnie także w szkole oraz w Kościele, który ludzkie doświadczenie wzbogaca o Bożą mądrość odczytywaną w Objawieniu.

Na wspólny wysiłek duchowej odnowy małżeństwa i rodziny wszystkim: rodzinom i małżonkom naszej archidiecezji, młodzieży, doradcom życia rodzinnego oraz duszpasterzom z serca błogosławię.