Logo Przewdonik Katolicki

Gdy dorośli okłamują dzieci

Bogna Białecka, psycholog
fot. Malte Mueller/Getty Images

Dzieci, które są okłamywane przez dorosłych, same zaczynają kłamać. Co gorsza, mogą się u nich rozwijać zachowania antyspołeczne i agresywne. Czy dotyczy to tylko oszustw, czy też tzw. białych kłamstw?

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Dorosły człowiek mówi do dziecka: „W następnym pokoju są cukierki, chcesz trochę?”. Gdy dziecko przytakuje i idzie za dorosłym do pokoju, okazuje się, że cukierków nie ma, a dorosły tłumaczy: „No nie ma cukierków, powiedziałem to tylko bo chciałem, żebyś się ze mną pobawił”. Badaczki Chelsea Hays oraz Leslie Carver zaprojektowały eksperyment naukowy, którego elementem było okłamanie dziecka. Co prawda dzieci były uprzejme i mimo braku cukierków pobawiły się z dorosłym, jednak kłamstwo to nie pozostało bez konsekwencji. Kolejnym elementem badania była zgadywanka. Dziecko bez podglądania miało odgadnąć, jaką zabawkę trzyma za ich plecami eksperymentator. W trakcie zabawy dorosły „otrzymywał pilny telefon” i musiał wyjść na moment, zostawiając kolejną zabawkę do odgadnięcia w pokoju (przykrytą). Wychodząc, pouczał dziecko: „tylko nie zaglądaj!”. Kamera rejestrowała, co się działo w pokoju, a po powrocie dorosły pytał dziecko, czy przypadkiem nie zaglądało pod przykrycie. Okazało się, że mniejsze dzieci (3–4 lata) były szczere i jeśli sprawdziły zabawkę, przyznawały się do tego. Inaczej było w grupie dzieci starszych – pięcio- i sześciolatków. Po pierwsze zdecydowanie częściej niż młodsi zaglądały pod przykrycie, po drugie – kłamały, że tego nie robiły. Być może mniejsze dzieci nie rozumiały jeszcze do końca koncepcji kłamstwa, a może były bardziej skłonne do wybaczenia. Ważne jest, że starsze dzieci okłamane przez dorosłych były bardziej skłonne do oszustwa i kłamstwa. Mimo że kłamstwo dorosłego nie dotyczyło niczego ważnego. Powinniśmy się tym przejąć, bo efekt pojawił się już po jednorazowym kłamstwie.

PK-48.jpg

Pełna treść artykułu w Przewodniku Katolickim 48/2021, na stronie dostępna od 05.01.2022

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki