Słowo prymasa Polski na Wielki Post

Drodzy Bracia i Siostry!

Pan czasu i wieczności, życia i śmierci pozwala nam po raz kolejny w naszym życiu rozpocząć czas Wielkiego Postu – duchowego przygotowania do Wielkiej Nocy, która jest fundamentem naszej wiary. Ten święty czas zapoczątkujemy Środą Popielcową, kiedy to w pokorze i skrusze serca przyjmiemy głęboko poruszający znak popiołu wyrażający prawdę o naszej grzeszności i przemijalności. Ci bowiem, którzy widzą swoje grzechy i pragną nawrócenia, wyznają jak Abraham, że są pyłem i prochem (por. Rdz 18, 27). Rozumieją także nadzieję, którą ofiarowuje Ewangelia Jezusa. Ukrzyżowany i zmartwychwstały Chrystus pokonuje zło grzechu i zło śmierci. W Nim spełnia się zapowiedź Mesjasza, który pociesza wszystkich zasmuconych, aby im wieniec dać zamiast popiołu (por. Iz 62, 2–3).

W świętym czasie Wielkiego Postu, korzystając z wielowiekowej mądrości Kościoła, będziemy starali się na nowo odkryć moc modlitwy, postu i jałmużny, które stanowią trzy główne filary życia duchowego każdego chrześcijanina. Modlitwa pogłębia naszą osobistą zażyłość z Bogiem, prowadzi do otwarcia naszego serca na plan, jaki Stwórca ma wobec nas, i przybliża do drugiego człowieka, otwierając na przebaczenie i miłość. Znaczenie postu natomiast nie wyczerpuje się w ilościowym czy jakościowym ograniczeniu pokarmu. Post winien być wyrazem całościowej postawy ascetycznej polegającej na umartwieniu wszelkiego rodzaju pożądliwości, miłości własnej czy niewłaściwych ambicji. Podobnie jałmużna – nie może ograniczać się do drobnego datku przekazanego osobie potrzebującej, ale winna być całościową postawą czynnej miłości chrześcijanina wobec innych ludzi.

Drodzy Bracia i Siostry!

W tegorocznym orędziu na Wielki Post Ojciec Święty Franciszek przypomina, że Bóg nie objawia się pod postaciami światowej potęgi i bogactwa, ale słabości i ubóstwa: „będąc bogatym, dla was stał się ubogim...”. Chrystus, odwieczny Syn Boży, mocą i chwałą równy Ojcu, stał się ubogi; wszedł między nas, stał się bliski każdemu z nas; obnażył się, „ogołocił", aby stać się we wszystkim podobny do nas (por. Flp 2, 7; Hbr 4, 15). Wcielenie Boże to wielka tajemnica! Ale źródłem tego wszystkiego jest Boża miłość, miłość, która jest łaską, ofiarnością, pragnieniem bliskości, i która nie waha się poświęcić i złożyć w darze samej siebie dla dobra umiłowanych stworzeń. Kochać znaczy dzielić we wszystkim los istoty kochanej. Miłość czyni podobnym, ustanawia równość, obala mury i usuwa dystans. To właśnie Bóg uczynił dla nas.

Papież na nowo przypomina nam Bożą logikę, która jest logiką miłości, logiką Wcielenia i Krzyża. Wskazuje, że ubóstwem, którym Jezus nas wyzwala, ubogaca, uszczęśliwia i zbawia jest sposób, w jaki nas kocha i staje się naszym bliźnim, jest Jego współczująca, tkliwa i współuczestnicząca miłość. Chrystus ubogaca nas przez to, że stał się człowiekiem, wziął na siebie nasze słabości i grzechy oraz obdarował nieskończonym Bożym miłosierdziem. Papież Franciszek podkreśla z całą mocą, że ubóstwo Chrystusa jest Jego największym bogactwem, bo jest On bogaty swoim zaufaniem do Boga Ojca, szukaniem Jego woli i Jego chwały. Bowiem bogactwo Jezusa polega na tym, że jest Synem.

Jako chrześcijanie, czyli ludzie dźwigający „słodkie jarzmo” Jezusa, wzbogaceni Jego „bogatym ubóstwem”, mający udział w Jego synowskim i braterskim Duchu, będący synami w Synu i braćmi w pierworodnym Bracie, wezwani jesteśmy do złożenia świadectwa naszej wierze i udzielenia adekwatnej odpowiedzi na konkretne wezwanie Pana. Jesteśmy zobowiązani do troski o wrażliwość serca, by móc dostrzec nędzę materialną, moralną i duchową trapiącą naszych braci i nasze siostry. Jesteśmy wezwani do podjęcie konkretnych działań zmierzających do wyrwania ich z nędzy, która – jak uczy papież Franciszek – nie jest tożsama z ubóstwem, gdyż nędza to ubóstwo bez wiary w przyszłość, bez solidarności, bez nadziei.

Ufam zatem, drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie, że święty czas Wielkiego Postu, szczera praktyka modlitwy, postu i jałmużny oraz pogłębiona refleksja nad tegorocznym orędziem wielkopostnym Ojca Świętego Franciszka przyczynią się do ożywienia naszej wiary, pomogą nam owocnie przeżyć Święta Zmartwychwstania Pańskiego oraz pozwolą właściwie przygotować się do kanonizacji naszego wielkiego rodaka Jana Pawła II. Wierzę również głęboko, że nasz solidarny wysiłek wypływający z wrażliwego serca i prawego sumienia zaowocuje konkretną pomocą na rzecz potrzebujących i przywróci im nadzieję oraz wiarę w przyszłość.

† Józef Kowalczyk

Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński

Prymas Polski