Logo Przewdonik Katolicki

Warto posłuchać rady

Kamila Tobolska
Fot.

Proboszcz się na tym zna. On to najlepiej zrobi. Tak zapewne odpowiedziałoby wiele osób na pytanie o potrzebę współpracy ze swoimi duszpasterzami. A przecież zarównoksięża, jak i biskupi wbrew pozorom potrzebują głosów doradczych ludzi świeckich.

„Proboszcz się na tym zna. On to najlepiej zrobi”. Tak zapewne odpowiedziałoby wiele osób na pytanie o potrzebę współpracy ze swoimi duszpasterzami. A przecież zarówno  księża, jak i biskupi wbrew pozorom potrzebują głosów doradczych ludzi świeckich.

 

Duchowny nie musi znać się na wszystkim najlepiej. Ma być przede wszystkim specjalistą w dziedzinie duchowości. Dobrze też, aby w wielu inicjatywach duszpasterskich wspierali go świeccy. Po to m.in. stworzono struktury rad duszpasterskich parafialnych i diecezjalnych. Niestety, nadal niektórzy księża nie doceniają ich roli. Również świeckim raczej nie jest bliska tematyka rad duszpasterskich. Kiedy np. w archidiecezji krakowskiej przeprowadzono ankietę, 38 proc. respondentów stwierdziło, że nie są zainteresowani działalnością rad duszpasterskich w swoich parafiach. Tyle samo osób nie miało na ten temat zdania, a jedynie co czwarty pytany przyznał, że jest nią zainteresowany. Tymczasem to właśnie przede wszystkim świeccy powinni stanowić radę duszpasterską, działającą na poziomie parafii lub diecezji. Choć oczywiście winni być w nie zaangażowani również przedstawiciele duchowieństwa oraz zgromadzeń zakonnych istniejących na danym terenie. Natomiast głównym zadaniem tych struktur, mających głos doradczy, jest analiza działań pasterskich i definiowanie wypływających z nich praktycznych wniosków, które mają wspomóc pracę biskupa (w przypadku rad diecezjalnych) i proboszcza (w radach parafialnych).

 

Sobór o radach

Rady duszpasterskie są nową strukturą duszpasterską w Kościele, powstałą po Soborze Watykańskim II (1962–1965). Soborowy Dekret o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele stwierdza wyraźnie, że „jest bardzo pożądane, aby w każdej diecezji ustanowiono specjalną radę duszpasterską, której przewodziłby sam biskup diecezjalny i w której uczestniczyliby specjalnie dobrani duchowni, zakonnicy i świeccy”. Wprawdzie w dokumentach soborowych ani razu nie pojawia się termin „parafialna rada duszpasterska”, ale w Dekrecie o apostolstwie świeckich czytamy, iż „tego rodzaju rady powinny istnieć, jeśli to możliwe, także na terenie parafialnym”.

Znaczenie i wielką rolę rad duszpasterskich podkreślają także dokumenty posoborowe. − Do dziś najobszerniejszy dokument Kościoła poświęcony w całości i wyłącznie radom duszpasterskim stanowi List okólny Kongregacji ds. Duchowieństwa Omnes christifideles z 1973 r. Zajmuje się on przede wszystkim Diecezjalną Radą Duszpasterską, ale stwierdza też wyraźnie, że rady tego samego rodzaju mogą powstać w parafiach – zauważa ks. dr Leszek Rojowski z tarnowskiej sekcji Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, zajmujący się w swojej pracy naukowej m.in. parafialnymi radami duszpasterskimi.

 

Szansa dla Kościoła

Warto w tym miejscu zauważyć, że pierwsze rady duszpasterskie w polskich parafiach zaczęły powstawać na początku lat 70. ubiegłego wieku właśnie jako owoc soborowej nauki o Kościele. − Znacznym impulsem do ich tworzenia była promulgacja w 1983 r. Kodeksu prawa kanonicznego, który – przez dedykowanie osobnego kanonu parafialnej radzie duszpasterskiej – przyczynił się do stopniowego wydawania przez biskupów diecezjalnych dekretów powołujących te nowe struktury w parafiach wraz z odpowiednimi statutami bądź regulaminami – tłumaczy ks. Rojowski. Wskazuje on także, że niewątpliwie pozytywnym faktem jest to, że formalnie Diecezjalne oraz Parafialne Rady Duszpasterskie działają już w wielu diecezjach w Polsce. Zdarza się jednak, że nie wypełniają one swych zadań i spotykają się z rozmaitymi trudnościami. Jak chociażby to, że niektórzy księża nie liczą się ze zdaniem rady albo traktują świeckich jedynie jako wykonawców swoich decyzji. Zdarza się też, iż Parafialne Rady Duszpasterskie tak naprawdę zajmują się jedynie sprawami budowlano-ekonomicznymi. Tam natomiast, gdzie podejmują zagadnienia dotyczące działalności pastoralnej, bywa, że skupiają się na organizacji odpustów czy festynów.

Mimo to, jak podkreśla ks. dr Leszek Rojowski, w radach duszpasterskich trzeba widzieć wielką szansę dla Kościoła w Polsce. − Po pierwsze działalność zarówno ich, jak i rad ekonomicznych, przyczynia się do przekształcenia parafii w świadomą wspólnotę. Rady są też miejscem, w którym urzeczywistnia się prawo wszystkich członków Kościoła, a zwłaszcza świeckich, do czynnego udziału w jego życiu, do współpracy w jego misji i wyrażania opinii. A także, o czym warto pamiętać, są one wielką pomocą dla duchownych w ich trudnej i odpowiedzialnej pracy – wyjaśnia. Ks. Rojowski jest również przekonany, że rady duszpasterskie pomagają kapłanom w lepszym rozeznaniu stanu i potrzeb parafii oraz dają możliwość korzystania z odmiennego doświadczenia i kompetencji ludzi świeckich. Pozwalają też wspólnie z laikatem szukać rozwiązań trudności pojawiających się podczas pracy duszpasterskiej.

 

Jest jeszcze wiele do zrobienia

Potrzebę powoływania i rozwoju w Kościele w Polsce tych właśnie struktur dostrzega także abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Komisji Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski. W swoim słowie wstępnym do Programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na rok 2011/2012 podkreślił on, że należy położyć szczególny akcent na parafialne rady duszpasterskie. „Patrząc na realia życia naszych parafii, dostrzegamy, że jest wiele do zrobienia w tym względzie, począwszy nieraz od samego faktu stworzenia tych gremiów, a skończywszy na często tylko pozornym sposobie ich działania” – napisał abp Gądecki, zwracając uwagę na wielką potrzebę zaangażowania się w to dzieło tak kapłanów, jak i wiernych świeckich. Stwierdził przy tym, że czeka nas długa i trudna praca nad poprawą jakości wzajemnych relacji w Kościele, a jednocześnie przyznał, że potrzebna jest stała formacja członków rad duszpasterskich, aby te instytucje mogły w pełni służyć ewangelizacji.

Stąd też podejmowane są działania zmierzające do ożywienia i lepszego funkcjonowania Diecezjalnych oraz Parafialnych Rad Duszpasterskich. Ważnym krokiem na tej drodze jest Krajowy Kongres Diecezjalnych Rad Duszpasterskich, który odbędzie się w dniach 22–23 września w Licheniu pod hasłem „Rozpoznanie – Dialog – Współpraca”. Głównym jego celem będzie przyjrzenie się ich działalności i metodologii pracy oraz ukazanie form i możliwości współpracy między Diecezjalną Radą Duszpasterską a biskupem diecezji. Da on także możliwość spotkania się członków Diecezjalnych Rad Duszpasterskich z polskich diecezji i wzajemnej wymiany doświadczeń. Przede wszystkim jednak kongres ma być okazją do przemyślenia zadań na przyszłość. Planuje się już również kolejne tego typu spotkanie, które poświęcone zostanie radom duszpasterskim działającym w parafiach.

 

 


 

Parafialna Rada Duszpasterska

Powołuje ją proboszcz, który jest zarazem jej przewodniczącym. Dla każdej diecezji jej statut określa biskup miejsca. Posiedzenia rady powinny odbywać się przynajmniej raz na kwartał. Kadencja rady trwa 4 lata, a po jej upływie wskazana jest przynajmniej częściowa zmiana składu. Do rady parafialnej z urzędu należą m.in. wikariusze czy przełożeni domów zakonnych działających na terenie parafii. Natomiast z wyboru w jej skład wchodzą: delegat katechetów, nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. oraz delegaci parafialnych grup duszpasterskich. Ponadto proboszcz może nominować do rady świeckich odznaczających się właściwymi cechami moralnymi i charyzmatami potrzebnymi dla rozwoju życia religijnego w parafii. Należy przy tym pamiętać, aby jej skład, zatwierdzany przez kurię diecezjalną, odzwierciedlał przekrój społeczny i wiekowy parafii, a liczba jej członków była dostosowana do wielkości parafii.

Do najważniejszych zadań rady należy m.in. współpraca z proboszczem w poszukiwaniu lepszych form duszpasterskich dostosowanych do zmieniających się warunków życia i nowych potrzeb, zwłaszcza w liturgii, w katechizacji, w głoszeniu Ewangelii, w dziedzinie charytatywnej; wyrażanie opinii w sprawach parafii oraz wysuwanie propozycji i wniosków dotyczących udoskonalania pracy parafialnej; podejmowanie starań, aby dotrzeć do ludzi stojących z dala od Kościoła lub zachwianych w wierze.

 

 

 


Diecezjalna Rada Duszpasterska

Powołuje ją i jej statut określa biskup diecezjalny, który także przewodniczy jej obradom. Powinna się ona gromadzić przynajmniej raz w roku. Jej członkowie powoływani są na pięcioletnią kadencję z urzędu (np. dyrektorzy wydziałów duszpasterskich kurii), z nominacji biskupa (np. członkowie ruchów i stowarzyszeń katolickich czy przedstawiciele zgromadzeń zakonnych) oraz z wyboru (np. przedstawiciele dekanatów). Zazwyczaj w skład rady wchodzi kilkadziesiąt osób. Grono to winno odzwierciedlać strukturę demograficzną diecezji, poszczególne jej regiony, grupy społeczne i zawodowe, stowarzyszenia, ruchy apostolskie i inne organizacje kościelne.

Do szczególnych zadań rady należy m.in. nakreślanie ogólnego kierunku pracy duszpasterskiej w diecezji, poszukiwanie skuteczniejszych metod duszpastersko-apostolskich, inspirowanie pracy wydziałów duszpasterskich kurii diecezjalnej.

 

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki