Obowiązek alimentacyjny

Przepisy prawa rodzinnego określają zobowiązania krewnych w ten sposób: obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zobowiązani do płacenia alimentów są więc zarówno rodzice względem dzieci, jak i dzieci względem rodziców. W szczególny sposób zobowiązani są rodzice do świadczeń alimentacyjnych względem dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny ciąży na obojgu rodzicach zawsze, nawet gdy wyjeżdżają z kraju w poszukiwaniu pracy albo na stałe opuszczają kraj lub zmieniają obywatelstwo. Jeżeli rodzic nie chce płacić alimentów, należy skierować sprawę do sądu. W imieniu małoletnich dzieci występuje wówczas rodzic, z którym dziecko zamieszkuje. Pełnoletnie, uczące się dzieci mogą osobiście złożyć pozew do sądu.

Sprawę o alimenty rozpatruje sąd rejonowy, właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka albo dla miejsca zamieszkania rodzica zobowiązanego do alimentacji.

Jeżeli miejsce aktualnego pobytu zobowiązanego rodzica nie jest znane, nie ma to znaczenia dla przeprowadzenia postępowania sądowego. W takiej sytuacji sąd wyznacza kuratora, który reprezentuje interesy zobowiązanego rodzica. Ponadto należy dodać, że osoba wnosząca sprawę o alimenty zwolniona jest z ponoszenia opłat sądowych.

Trudniej dochodzić alimentów od zobowiązanego rodzica przebywającego za granicą.

Jednak, jeżeli sąd wyda wyrok zasądzający alimenty, to z urzędu nada mu rygor natychmiastowej wykonalności. Z takim wyrokiem należy rozpocząć postępowanie egzekucyjne za granicą. W ramach współpracy międzynarodowej egzekucja powinna być skuteczna. Zależy to jednak od tego, czy Polska zawarła z danym państwem umowę o obrocie prawnym, która przewiduje uznawanie i wykonywanie wyroków alimentacyjnych.

Ponadto sąd może zobowiązać rodzica, który wyjeżdża z kraju, aby zabezpieczył ciążące na nim roszczenia alimentacyjne. Może to być na przykład poręczenie osoby trzeciej, która zobowiąże się do płacenia alimentów, gdyby rodzic zaprzestał przesyłania ich z zagranicy.

Należy dodać, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów umożliwia osobom uprawnionym do złożenia wniosku o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego.