Pracownicy niepełnosprawni

Status osób niepełnosprawnych jest taki sam jak innych pracowników. W rozumieniu przepisów prawa pracy osoby niepełnosprawne mogą być zatrudniane przez wszystkich pracodawców.

Jednakże oprócz przepisów kodeksu pracy dla niepełnosprawnych mają zastosowanie również przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Te szczególne przepisy przewidują, że norma pracy niepełnosprawnych nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin na tydzień, a pracownicy zaliczeni do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie mogą być zatrudniani dłużej niż 7 godzin na dobę i 35 dni tygodniowo. Do czasu pracy wlicza się przerwę na gimnastykę w wymiarze 15 minut dziennie.

Ponadto pracownikom, którzy zaliczeni zostali do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przysługuje też 21 dodatkowych dni wolnych w ciągu roku, przeznaczonych na uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym. Niepełnosprawni nie mogą być zatrudniani w godzinach nadliczbowych oraz w porze nocnej. Pracownikowi zaliczonemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje też dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

Niektórzy pracodawcy, jeżeli spełniają warunki określone w ustawie o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, posiadają status zakładu pracy chronionej. W takich zakładach osoba niepełnosprawna może znaleźć ciekawą i często dobrze płatną pracę.

Zyski z zatrudniania osób niepełnosprawnych ma również zakład pracy chronionej, gdyż korzysta z ulg podatkowych, dofinansowania stanowisk pracy oraz korzystnego kredytu.

Każdy zakład pracy chronionej ma obowiązek tworzyć zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych z przeznaczeniem zgromadzonych na nim środków na pomoc osobom niepełnosprawnym. Z funduszu tego mają prawo korzystać zatrudnione w tym zakładzie osoby niepełnosprawne oraz emeryci i renciści, z którymi ustało zatrudnienie, a także niepełnosprawni pracownicy przebywający na urlopach bezpłatnych i wychowawczych oraz niepełnosprawni uczniowie pobierający praktyczną naukę zawodu w tym zakładzie.

Ponadto tworzone są fundusze rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, służące do finansowania potrzeb osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji zawodowej, leczniczej i społecznej. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) jest funduszem celowym w rozumieniu ustawy – prawo budżetowe i działa w oparciu o ustawę o rachunkowości. Każdy pracodawca, który zatrudnia co najmniej 25 pracowników, obowiązany jest dokonywać miesięcznych wpłat na ten fundusz.

Korzyści z zatrudniania osób niepełnosprawnych, w postaci ulg podatkowych i niższej składki ZUS, mają także zakłady, które nie są zakładami pracy chronionej, a zatrudniają osoby niepełnosprawne.

Z przepisów ustaw wynika więc, że uprawnienia osób niepełnosprawnych są znaczne. Inna sprawa, jak te przepisy są realizowane i czy pracodawcy wypełniają swoje obowiązki względem pracowników.