Zbawienie

,,Wstań, idź, twoja wiara cię uzdrowiła” (Łk 17, 19)

Wokół terminu zbawienie – zajmującego centralne miejsce w każdej religii – skupia się cała konstelacja innych związanych z nim słów: odkupienie, przebaczenie, ekspiacja, pojednanie, łaska, nawrócenie, sprawiedliwość, życie wieczne itd. Pojęcie „zbawienie” w różnych wariantach (zbawiać, zbawienie, Zbawiciel) pojawia się w samym tylko Nowym Testamencie aż 192 razy, ale również w Stary Testamencie jego obecność w rdzeniu hebrajskiego czasownika jsh' jest tak istotna, że odnajdujemy je w imionach tak ważnych postaci jak Jozue, Jozjasz, Izajasz, Ozeasz.

Wiemy również, że ten sam rdzeń stanowi treść imienia Jezus, o czym anioł poucza Józefa: „Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów” (Mt 1, 21). Hebrajski czasownik, o którym mowa, oznaczał pierwotnie „cieszyć się z przestrzeni życiowej”, a więc często był synonimem zwycięstwa nad ciemiężcą. Wielkim aktem zbawienia -wyzwolenia, którego Pan dokonuje na rzecz Izraela, jest wyjście z niewoli egipskiej.

Z wydarzenia o charakterze politycznym przekształci się ono w znak pełnego zbawienia, o czym świadczy Księga Mądrości, która w rozdziałach 11-19 zawiera refleksję nad wydarzeniami wyjścia, przenoszącą je na poziom ostatecznego uwolnienia od zła. Jednak więź między wymiarem historycznym a perspektywą religijną pozostaje. Jezus także łączy zbawienie z uwolnieniem od fizycznego cierpienia, ale dokonując cudów, żąda, by owo powiązanie nastąpiło przez wiarę. Nie bez powodu nierzadko przypieczętowaniem uzdrowienia jest zawołanie: „Twoja wiara cię uzdrowiła!” (Łk 6, 9; 17, 19).

Ewangelia, którą Jezus głosi, jest właśnie proklamacją pełnego zbawienia, o czym przypomina w uroczystej mowie w synagodze w Nazarecie, w której głosi, że jest posłany, aby „ubogim niósł dobrą nowinę” wybawienia i radości (Łk 4, 18-19).  A św. Paweł mówi o Ewangelii, że jest ona „mocą Bożą ku zbawieniu dla każdego wierzącego, najpierw dla Żyda, potem dla Greka” (Rz 1, 16). Zbawienie jest zatem powszechnym darem Bożym, który przychodzi przez Stary i Nowy Testament, dotyka ciała i wnętrza, znosi bariery społeczne i międzynarodowe i łączy historię z wiecznością.

W tej ostatniej kwestii znaczące jest i u Łukasza, i u Jana stwierdzenie, że zbawienie zaczyna się już teraz, w obecnym istnieniu, przez wiarę, miłosierdzie i życie w łasce. Jezus mówi do Zacheusza: „Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu” (Łk 19, 9). W nocnej rozmowie z Nikodemem oświadcza: „każdy, kto w Niego wierzy, [będzie] miał życie wieczne” (J 3, 15). Ale zbawienie, którego źródłem jest ostateczne zwycięstwo nad śmiercią w zmartwychwstaniu, osiągnie swe dopełnienie, kiedy nastąpi pełnia czasów: „kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony” (Mk 13, 13). Niemniej w chrzcie otrzymujemy żywy i działający zalążek zbawienia, którego pełny rozkwit nastąpi w chwale ostatecznej: „będziemy przez Niego zachowani od karzącego gniewu, gdy teraz przez krew Jego zostaliśmy usprawiedliwieni” (Rz 5, 9).

Krańce ziemi - to wyrażenie i analogiczne „kres ziemi” oddaje ideę całości świata i często używane jest zgodnie z kluczem uniwersalistycznym: „Ujrzały wszystkie krańce ziemi zbawienie Boga naszego” (Ps 98, 3). W praktyce wspominanie o krańcach ziemi jest uznaniem, że także one podlegają działaniu Boga, a więc są sądzone i zbawiane przez Pana, Króla Wszechświata.

Obecność - w hebrajskim używa się terminu panîm, czyli „oblicze” w odniesieniu do Oblicza Pana, by wyrazić Jego życzliwą czy też osądzającą obecność. I tak prorok Elizeusz oświadcza: „Na życie Pana, przed którego obliczem [w obecności którego] stoję...” (2 Krl 5, 16), podczas gdy sprawiedliwy z nadzieją, mówi: „w sprawiedliwości ujrzę Twoje oblicze” (Ps 17, 15), czyli osiągnę wieczną komunię z Panem po śmierci (Ps 16 15, 11). W judaizmie Shekinah, „obecność” będzie terminem wskazującym na postać Boga, który objawia się w świątyni syjońskiej.

Tłumaczyła Dorota Staniecka-Apostoł