Urlopy macierzyńskie i wychowawcze

Obecnie pracownicy przysługuje 20 tygodni urlopu przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie, w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie przysługuje 31 tygodni urlopu, natomiast w przypadku urodzenia trojga, czworga i pięciorga dzieci przy jednym porodzie przysługuje kolejno 33, 35 i 37 tygodni urlopu przy jednym porodzie. Ponadto pracownica ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie oraz do 8 tygodni, w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Dodatkowy urlop macierzyński udzielany jest pracownicy na jej pisemny wniosek, bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego.

Pracownicy, która wychowuje dziecko przysposobione lub, która przyjęła dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, przysługuje urlop macierzyński na warunkach urlopu macierzyńskiego przy urodzeniu dziecka.

Przepisy kodeksu pracy przewidują, że co najmniej dwa tygodnie urlopu macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidywaną datą porodu. Pracownica może zrezygnować z części urlopu macierzyńskiego. Jest to możliwe, jeżeli pracownica wykorzystała po porodzie, co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. W takim przypadku niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego udziela się pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.   

 Jeżeli chodzi o urlop wychowawczy, to pracownik zatrudniony, co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Urlop ten nie może być dłuższy jednak niż do ukończenia przez dziecko 4 roku życia. Jeżeli dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, z powodu stanu zdrowia, potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności, wówczas pracownik może skorzystać z urlopu wychowawczego do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w czterech częściach. Ponadto pracownik może zrezygnować z urlopu wychowawczego w każdym czasie za zgodą pracodawcy. Jednak pracownik ma obowiązek zawiadomienia o tym fakcie pracodawcy, najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy. Pracownik może też złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy.

Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.