Zwolnienia z pracy

Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika z pracy?

W zależności od rodzaju umowy o pracę pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem wraz z upływem czasu, na który była zawarta, z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta oraz na mocy porozumienia stron lub poprzez wypowiedzenie umowy, a także bez wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony musi być należycie uzasadnione.

Czy są inne możliwości zwalniania pracowników?

Oprócz przepisów ogólnych o rozwiązywaniu umów o pracę, zawartych w kodeksie pracy, obowiązują także przepisy szczególne. Na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może z przyczyn ekonomicznych zwolnić grupę pracowników albo zlikwidować stanowiska pracy. W takiej sytuacji pracodawca musi przeprowadzić konsultacje z zakładowymi organizacjami związkowymi oraz spełnić szereg warunków ustawowych. Między innymi pracodawca ma obowiązek wypłacić odprawy pieniężne w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował u danego pracodawcy mniej niż 2 lata, dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli przepracował u danego pracodawcy od 2 do 8 lat oraz trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował u danego pracodawcy ponad 8 lat.  

Jakie są konsekwencje likwidacji zakładu pracy albo ogłoszenia upadłości?

Pracodawca ma wówczas prawo wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę z pracownikami i w tym celu może skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do jednego miesiąca. Pracownikom likwidowanych zakładów pracy przysługują odszkodowania na podstawie przepisów szczególnych.

W  jaki sposób w polskim prawie pracy chroni się pracowników przed zwolnieniem z pracy?

Stosunek pracy pracowników jest chroniony przez prawo pracy przede wszystkim z uwagi na sytuację osobistą pracownika, zdrowotną lub rodzinną, albo ze względu na pełnioną funkcję.

Dlatego też specjalne przepisy chronią kobiety będące w ciąży, w okresie urlopu macierzyńskiego i wychowawczego, pracowników powołanych do wojska, pracowników przed emeryturą, społecznych inspektorów pracy, działaczy związkowych, radnych, posłów, senatorów, pracowników mianowanych i z powołania.

W jakiej sytuacji ochrona nie działa?

Okoliczności uchylające szczególną ochronę kobiet będących w ciąży lub w okresie urlopu macierzyńskiego to likwidacja i upadłość pracodawcy, a także wystąpienie przyczyn uzasadniających dyscyplinarne zwolnienie pracownicy. Zgodę na zwolnienie kobiety w ciąży musi w takiej sytuacji wyrazić zakładowa organizacja związkowa.