Słowniczek liturgiczny: Co to jest baldachim?

BALDACHIM – (wł. baldacchino - złotogłów bagdacki, inne nazwy: balach, niebo, podniebienie).

W architekturze sakralnej motyw dekoracyjny, zadaszenie w kształcie wieżyczki np. nad figurami świętych. Jako element wystroju wnętrza – ozdobna osłona w kształcie daszka, przenośna (w ceremonialnych pochodach, procesjach) lub stała (nad grobowcem męczennika – konfesją, ołtarzem itd.) z tkaniny lub drewna, rozparta na drążkach (słupkach, filarach).

Używa się go w zależności od lokalnych zwyczajów głównie w czasie procesji eucharystycznych. Baldachim jest niesiony nad celebransem trzymającym monstrancję z Najświętszym Sakramentem. Do niesienia baldachimu wyznacza się zwykle dorosłych, silnych mężczyzn. W pobliżu baldachimu, po obu jego stronach, ministranci mogą nieść świece lub pochodnie. Jeśli jest taki lokalny zwyczaj, przy baldachimie na zewnątrz mogą iść przedstawiciele wojska, policji, straży pożarnej czy innych służb umundurowanych. Baldachim nie jest szatą liturgiczną, tylko sprzętem procesyjnym – jeżeli procesja nie wychodzi na zewnątrz świątyni, baldachimu się nie używa. W obrzędach jest także przewidziane błogosławieństwo baldachimu jako sprzętu liturgicznego. Najbardziej znany i okazały baldachim to ten nad Konfesją św. Piotra w Rzymie, zaprojektowany przez Berniniego, wsparty na czterech spiralnych kolumnach.