O św. Justynie, pionierze ekumenizmu

Powiada się o nim, że był pionierem ekumenizmu, bo głosił ideę „prawdy cząstkowej”, zawartej już w filozofii greckiej. Uważał jednak, że Bóg objawił w niej ludziom tylko nasiona Logosu – posłannictwa swego Syna – a dopiero dzięki Objawieniu poznaliśmy je w pełni.

Przyszedł na świat na przełomie I/II wieku w Palestynie, w rodzinie pogańskiej. A był to czas nie tylko konfrontacji nauki chrześcijańskiej z filozofią pogańską, ale i krwawych prześladowań. Przez długi czas, jak na filozofa przystało, starał się poszukiwać prawdy, najpierw u stoików, potem pitagorejczyków, a wreszcie – u uczniów Platona. Może dlatego stwierdził po latach, że to właśnie dzięki nauczycielom pogańskim zdołał dotrzeć do prawdy.

Do chrześcijaństwa przekonała go ostatecznie mężna postawa wielu wyznawców, którzy za wiarę gotowi byli ponieść śmierć. Od tej pory poświęcił się studiowaniu Pisma Świętego oraz nauki chrześcijańskiej. Miał już 33 lata, gdy postanowił przyjąć chrzest, a potem udał się na wędrówkę po różnych krajach, aby szerzyć naukę Chrystusa.

W Rzymie Justyn założył własną szkołę filozoficzno-teolo­giczną i stał się jednym z najwybitniejszych obrońców wiary, podejmujących dysputy z zaciekłymi przeciwnikami chrześcijaństwa. Jedna z takich dysput, stoczona w Efezie, dała tytuł późniejszemu dziełu pt. „Dialog z Żydem Tryfonem”, największej starożytnej apologii skierowanej przeciw Żydom. W traktacie tym Justyn streścił swoje życie i dał wykład apologetyczno-dogmatyczny dowodzący, że to Chrystus jest Mesjaszem oczekiwanym przez Żydów, a ci, którzy w Niego uwierzyli, są Nowym Izraelem. Po dyspucie z Krestencjuszem, przedstawicielem szkoły cyników, został przez niego zadenuncjowany. Aresztowano go i w Rzymie skazano na śmierć; ok. 165 r. został ścięty.