Udział w misji

69. Synod Archidiecezji Poznańskiej

Mija właśnie dziesięć miesięcy od rozpoczęcia pierwszego w trzecim tysiącleciu Synodu Poznańskiego. Zakończył się pierwszy etap jego prac. W 32 komisjach złożonych z kapłanów, osób zakonnych i wiernych świeckich przygotowano projekty dokumentów synodalnych. Wkrótce Komisja Główna Synodu skieruje je do dyskusji w zespołach parafialnych. We wszystkich parafiach archidiecezji poznańskiej powołano łącznie 750 takich zespołów.

Projekty dokumentów synodalnych, każdy w obrębie swojego tematu, zostały opracowane według tej samej metody. Ukazano w nich aktualną sytuację w archidiecezji poznańskiej, przedstawiono nauczanie Kościoła w danej kwestii, by wreszcie nakreślić zadania stojące przed archidiecezją poznańską. Do dyskusji w parafialnych zespołach synodalnych w lutym i marcu skierowanych zostało sześć pierwszych projektów dokumentów synodalnych. Są to dokumenty dotyczące ogólnego programu duszpasterskiego w archidiecezji poznańskiej, duchowieństwa, wiernych świeckich, katechizacji, powołań i duszpasterstwa rodzin.

Program duszpasterski

Projekt dokumentu komisji, która zajmowała się ogólnym programem duszpasterskim, ma najbardziej podstawowy, fundamentalny charakter. Nakreślone zostały w nim najważniejsze zadania duszpasterskie i działania, które powinny zostać podjęte przez duchownych i wiernych świeckich w archidiecezji poznańskiej dla realizacji potrójnej misji - nauczania, uświęcania i rządzenia.

Komisja zwróciła uwagę na realizowany już w archidiecezji program formacji stałej kapłanów, funkcjonowanie rad duszpasterskich i ekonomicznych oraz coroczny program duszpasterski. Szczególnym zadaniem jest także troska o ubogich, którzy powinni czuć się pośród wiernych Kościoła poznańskiego jak u siebie w domu. W realizacji misji nauczycielskiej w archidiecezji poznańskiej obok nauczania religii w szkole, które powinno być bardziej zharmonizowane z parafialnym duszpasterstwem dzieci i młodzieży, owocem synodu będzie program katechezy dorosłych, mającej na celu pogłębienie wiary obecnych w Kościele i wyjście ku tym, którzy pozostają z dala od Kościoła. Uświęcenie wszystkich członków wspólnoty Kościoła dokonuje się głównie poprzez sprawowanie sakramentów i modlitwę osobistą i wspólnotową. Komisja wskazuje m.in. na potrzebę szerszego zaangażowania się wiernych świeckich w przygotowanie i udział w liturgii związanej ze sprawowaniem sakramentów.

Duchowieństwo

W projekcie dokumentu o osobach duchownych problem życia kapłańskiego został ujęty w trzech wymiarach dotyczących osobistego życia kapłanów, ich duszpasterskiej posługi oraz relacji kapłan - władza duchowna. Charakteryzując osobiste życie kapłana, komisja wskazała na specyficzny charakter drogi prowadzącej duchownych ku świętości, dbałość o kulturę osobistą, potrzebę pogłębienia intelektualnego, wezwanie do ewangelicznego ubóstwa, wierność celibatowi i potrzebę więzi z innymi kapłanami.

Posługę duszpasterską kapłanów powinna charakteryzować miłość, wrażliwość na znaki czasu, postawa otwartości i gotowości do dialogu i współpracy ze świeckimi, zaangażowanie w pracę katechetyczną, roztropne wspieranie inicjatyw społecznych i troska o dobro materialne parafii.

Kapłani powinni także budować wspólnotę ze swym biskupem w duchu służby i posłuszeństwa. Komisja wskazuje, że przykładna relacja między biskupem i kapłanami, powinna wyrażać się również we właściwej formie przenoszenia kapłanów a także w trosce o kapłanów znajdujących się w różnego rodzaju potrzebach.

Powołania kapłańskie

Choć liczba kandydatów zgłaszających się do Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w ostatnich latach nie zmienia się i utrzymuje się na stałym poziomie (około 30 rocznie), to jednak w przeliczeniu na liczbę wiernych jest jedną z najniższych w kraju.

Komisja synodalna zajmująca się tym zagadnieniem przypomina, że troska o budzenie powołań jest jednym z zadań biskupa diecezjalnego. W naszej archidiecezji wśród instytucji zajmujących się z mandatu księdza arcybiskupa metropolity budzeniem powołań szczególne miejsce zajmuje powołane niedawno do życia Towarzystwo Przyjaciół Arcybiskupiego Seminarium Duchownego. Ma ono swoje oddziały w wielu parafiach archidiecezji. Komisja postuluje także powołanie centrów powołaniowych w większych miastach archidiecezji. Najważniejszą rolę mają jednak spełniać wierni świeccy modlący się o dar powołania.

Duszpasterstwo rodzin

Projekt dokumentu synodalnego zajmującego się duszpasterstwem rodzin przedstawia zarówno analizę przyczyn kryzysów i trudności, jakie spotykają współczesne rodziny, jak i prezentację działań podejmowanych w naszej archidiecezji. Koncentrują się one na przygotowaniu młodzieży do małżeństwa i życia w rodzinie, poradnictwie rodzinnym, działaniach na rzecz obrony życia oraz pomocy rodzinom w trudnościach. Projekt dokumentu synodalnego przynosi również szereg postulatów i propozycji niezbędnych działań.

Katecheza

Komisja zajmująca się katechezą dzieci i młodzieży wskazuje na znaną prawdę, że pierwszymi katechetami są rodzice. Ich wysiłek wspiera Kościół poprzez katechezę szkolną, do której na podstawie udzielonej misji kanonicznej kieruje odpowiednio przygotowanych katechetów. Projekt dokumentu synodalnego nt. katechizacji szeroko precyzuje zadania stojące zarówno przed rodzicami i kapłanami, jak i katechetami świeckimi. Jednym z najważniejszych postulatów jest potrzeba bardziej ścisłego współdziałania wszystkich tych podmiotów w dziele chrześcijańskiego wychowania dzieci i młodzieży.

Zespoły parafialne

Dokumenty trafią wkrótce do zespołów synodalnych. Gromadzą one łącznie prawie dziesięć tysięcy osób, które w ostatnim czasie przygotowywały się do prac synodalnych, podejmując dyskusję o Kościele. Kościół jest jeden, święty, powszechny i apostolski, a treść tych określeń, powtarzanych każdej niedzieli w wyznaniu wiary, nie dla wszystkich okazuje się całkowicie jasna i zrozumiała. Ciągle na nowo odkrywać też można znaczenie pochodzących z Ewangelii obrazów, które ukazują wspólnotę zgromadzoną wokół Jezusa Chrystusa jako Lud Boży, Owczarnię, Winnicę, Ciało Chrystusa, Świątynię Ducha Świętego.

Podczas spotkań zespołów parafialnych najwięcej uwag pojawiło się w związku z zagadnieniem hierarchicznej struktury Kościoła złożonej z duchowieństwa, wiernych świeckich i osób konsekrowanych. Nurtująco brzmiało pytanie: co znaczy, że każda z tych grup ma swój charakterystyczny udział w misji nauczania, uświęcania, a zwłaszcza rządzenia? Praca nad dokumentami synodalnymi być może stanie się szansą, by odpowiedzieć na tak postawione pytanie.