Papież na monetach i medalach

Niektóre są prostokątne i kwadratowe - pochodzą z dalekiej Somalii i Konga. Wiele wykonanych jest ze złota i srebra - a jakby tego było mało, są dodatkowo wysadzane kamieniami szlachetnymi. Zdarzają się takie, które mają siedem centymetrów średnicy i ważą blisko czterysta gramów. Trudno ująć w żelaznych statystykach liczbę monet i medali z wizerunkiem Jana Pawła II. Niektóre z nich posiada w swoich zbiorach Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy.

Jan Paweł II na monetach i medalach - tak zatytułowano "ulotną", bo zaledwie jednodniową wystawę monet i medali z Działu Numizmatyki bydgoskiego muzeum, która wpisała się w program obchodów XXIV Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej. Kilkanaście monet i kilkadziesiąt medali to zaledwie drobna cząstka w światowym dorobku, który - tak naprawdę - jest niemożliwy do ogarnięcia. - Monety i medale były wypuszczane do obiegu nie tylko przez instytucje państwowe i kościelne, ale również firmy, małe spółdzielnie czy warsztaty. Także podczas pielgrzymek Papieża do różnych krajów pojawiały się mniej lub bardziej oficjalne wydawnictwa - tłumaczy Irena Borowczak, kierownik Działu Numizmatyki Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy.

Medal - kopia przeszłości

Medale z wizerunkiem Ojca Świętego bydgoszczanie mogli oglądać nie po raz pierwszy. W 1999 roku muzeum przygotowało wystawę monograficzną towarzyszącą wizycie apostolskiej Jana Pawła II w grodzie nad Brdą. Wówczas pożyczono cenne eksponaty od znanego kolekcjonera - Adama Tyszera z Wałbrzycha. W jego zbiorach znajdują się medale wybitnych artystów: Józefa Stasińskiego (autora ponad 1600 okazów), Jerzego Nowakowskiego czy Stanisławy Wątróbskiej (twórczyni około 100 małych dzieł sztuki). Pierwszy medal na terenie Bydgoszczy ukazał się w 1980 roku. Jego autorem jest artysta rzeźbiarz Michał Kubiak. Objęcie przez kardynała Wojtyłę Stolicy Piotrowej odcisnęło swoje piętno nie tylko na mapie politycznej. Było także impulsem, inspiracją dla twórców sztuki i kultury. - Dzięki Michałowi Kubiakowi powstał "nasz" bydgoski medal lany z brązu z sylwetką Jana Pawła II - dodaje Irena Borowczak.

Kłopotliwy Papież

Zarówno medale, jak i monety papieskie wykonane przez polskich twórców są klasyfikowane na najlepszym - artystycznym poziomie. A sam Ojciec Święty jest do siebie… podobny, o co wcale nie jest tak łatwo. - Na niektórych "obcych" monetach czasami trudno rozpoznać naszego Papieża. Rysy Jego twarzy są specyficzne i stawiają duże wymagania przed artystami. Niestety, rzadko komu udaje się uchwycić podobieństwo. Na przykład, Paweł VI i jego poprzednicy są dobrze rozpoznawalni - tłumaczy Witold Garbaczewski, kustosz w Dziale Numizmatyki Muzeum Okręgowego.

Co prawda, lepiej rozpoznawalni, ale rzadziej "wydawani" na monetach i medalach. - Generalnie, wcześniejsi papieże - włoskiego pochodzenia - stanowili niejako "standard" i nie było jakiegoś szczególnego powodu, żeby ich postaci tak często uwieczniać - dodaje Garbaczewski. Fakt - "Papież z dalekiego kraju" zmienił wizerunek następcy św. Piotra. Odwiedził 132 kraje - niektóre kilkakrotnie. W trasie przebywał 586 dni. Podczas wszystkich podróży zagranicznych pokonał blisko dwa miliony kilometrów - co odpowiada ponad 30-krotnemu okrążeniu Ziemi wokół równika. Podczas pielgrzymek wygłosił ponad 2400 przemówień - a ile gestów miłości wykonał? Ile razy przytulił, ucałował lub pobłogosławił? Medale i monety to maleńkie obrazy - kopie przeszłości. Jeżeli ktoś za kilkaset lat natrafi na część tych bogatych zbiorów, będzie wiedział, że zostały one poświęcone niepospolitej postaci. Komuś wyrastającemu ponad swój czas. Janowi Pawłowi Wielkiemu.