Wierzę... w jednego Boga

Jeden Bóg w Biblii

Stary Testament nie porusza problemu istnienia Boga, gdyż Izraelici byli o tym głęboko i bezspornie przekonani, opierając się przy tym na objawieniu Bożym, a nie na rozumowaniu czy wnioskowaniu. Doniosłym natomiast problemem dla Starego Testamentu była sprawa monoteizmu. Monoteizm odróżniał wiarę od wszystkich religii starożytnego świata. Odgraniczał się on bowiem od politeizmu i przeciwstawiał się zdecydowanie ubóstwianiu wszelkich ziemskich mocy oraz fascynujących sił historii.

Monoteizm izraelski był często narażony na wpływy politeistyczne ze strony plemion czy narodów sąsiednich, był w ciągłej konfrontacji z tymi wpływami, stąd miał swoją wielowiekową drogę rozwojową, prowadzącą do pełnej krystalizacji pojęcia jednego Boga. Bibliści i religioznawcy podkreślają jednoznacznie, że monoteizm izraelski jest w starowschodnim świecie zjawiskiem wyjątkowym, nie posiadającym żadnych analogii w innych religiach. W świetle wiary musi on być uznany jako wynik nadprzyrodzonej ingerencji samego Boga.

Gdy chodzi o Jezusa, to z pewnością modlił się On każdego dnia z wszystkimi pobożnymi Żydami swoich czasów słowami "szemy": "Słuchaj, Izraelu, Jahwe jest naszym Bogiem-Panem jedynym" (Pwt 6, 4). Ewangelie wyraźnie wskazują, że Jezus w swoim nauczaniu zakładał monoteizm, a zarazem rozwijał go (por. Mt 6, 24; Mk 12, 17). Pełnię tego rozwoju przekazał w nauce o Bogu w Trójcy Jedynym. Stary Testament nie znał nauki o Trójcy Świętej, chociaż teksty dotyczące personifikacji "Słowa", "Mądrości Boga" i "Ducha Pańskiego" stanowią jakąś formę przygotowania do przyjęcia tej nauki, gdyż wskazują na bogactwo życia Bożego. To wewnętrzne bogactwo życia Bożego znalazło swój istotny i głęboki wyraz w nauce Jezusa o Trójcy Świętej.

Z tekstów Pisma Świętego jasno wynika, że wiara w jednego Boga nie oznacza tylko tego, że wierzymy w jednego Boga, a nie w dwóch czy trzech; oznacza przede wszystkim, że Bóg naszej wiary z samej istoty może być tylko Jeden. Bóg bowiem ograniczony przez innych bogów nie byłby już Bogiem Wszechmogącym.

Apostołowie głosili Ewangelie żydom i poganom. W środowiskach pogańskich głoszenie Chrystusa rozpoczynali od przepowiadania objawienia się jednego Boga. Politeizm i henoteizm religijny oraz bałwochwalstwo, z którymi zetknął się Kościół czasów apostolskich, nie mieściły w sobie idei jednego Boga. Stąd też pierwsi misjonarze chrześcijańscy, głosząc Jego istnienie (1 Tes1, 9; Dz 14, 15-17; 17, 20-23), wzywali pogan do odwrócenia się od bóstw pogańskich oraz do uznania Boga Jedynego i żywego (z 14, 15). Wiarę w Jedynego Boga uznawali apostołowie za fundament chrześcijaństwa (Hbr 6, 1).

Jeden Bóg w nauczaniu Kościoła

Kościół przekazywał od początku swoją wiarę w krótkich, wiążących formułach. Nazywa się je "Credo" ("Wierzę"), wyznanie wiary albo symbol wiary. Pierwsze "wyznanie wiary" składa się przy chrzcie. Na soborach w Nicei i w Konstantynopolu przyjęto "Symbol nicejsko-konstantynopolitański", odmawiany w czasie Mszy świętej. Rozpoczyna się on od słów: "Wierzę w jednego Boga". Katechizm Kościoła Katolickiego zwraca uwagę na konsekwencje wiary w Jedynego Boga. Trzeba przeto poznawać wielkość i majestat Jedynego Boga i Jemu służyć. Należy żyć w dziękczynieniu, gdyż jeżeli Bóg jest Jedyny, to wszystko, czym jesteśmy i co posiadamy, pochodzi od Niego. Musimy poznawać jedność i prawdziwą godność wszystkich ludzi, gdyż zostali uczynieni "na obraz i podobieństwo Boże" (Rdz 1, 26). I wreszcie konieczne jest dobre użytkowanie rzeczy stworzonych. Wiara w Jedynego Boga pozwala nam na używanie wszystkiego, co Nim nie jest, w takiej mierze, w jakiej ono zbliża nas do Niego, a także na odrywanie się od wszystkiego w takiej mierze, w jakiej nas ono od Niego oddala. To potwierdza także okazywanie Bogu zaufania we wszystkich okolicznościach (por. KKK 222-227).