Potrzebuję piękna Eucharystii

Dziesiątego października, wraz z rozpoczęciem w meksykańskiej Guadalajarze Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, rozpoczyna się w całym Kościele Rok Eucharystii. Zapowiadając swoją nową inicjatywę, Ojciec Święty Jan Paweł II przypomniał, że Eucharystia jest centrum życia Kościoła, a Rok Eucharystii ma pomóc wiernym ćwiczyć się w sztuce modlitwy i angażować się w wysokiej miary chrześcijańskim życiu. Czy tak się stanie? Czy Rok Eucharystii pomoże nam zrozumieć, że Msza Święta stanowi dla całego Kościoła nieskończone duchowe bogactwo, czy raczej nadal pozostanie powszechną oczywistością? Co to znaczy troszczyć się o Eucharystię?

Zrozumieć bogactwo Eucharystii

Przed prawie 40 laty, krótko po uchwaleniu soborowej Konstytucji o liturgii świętej "Sacrosanctum concilium", w poznańskiej parafii pw. św. Jana Kantego wprowadzono krótkie nauki o Mszy Świętej, a jej ówczesny proboszcz, ks. Aleksander Woźny poprosił swoich parafian o pomoc w przepisywaniu polskich tekstów Mszy Świętej. Udostępniał je wszystkim przychodzącym do Kościoła, zachęcając do świadomego przeżywania liturgii eucharystycznej, zgodnie z duchem Soboru. Pierwsza Komunia Święta dzieci była jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu całej wspólnoty parafialnej, a dla lepszego uświadomienia rzeczywistej obecności Chrystusa w Najświętszym Sakramencie, po każdej Mszy Świętej wszyscy wierni, ministranci i celebrans klękali i głośno powtarzali: "Niechaj będzie pochwalony Przenajświętszy Sakrament, prawdziwe Ciało i Krew Pana naszego Jezusa Chrystusa".

Rok Eucharystii ma przywrócić Eucharystii centralne miejsce w życiu naszych wspólnot parafialnych. By tak się stało, potrzeba naszego wspólnego wysiłku i kilku prostych działań - choćby takich, jak we wspomnianej poznańskiej parafii. One pomogą nam jeszcze lepiej zrozumieć duchowe bogactwo Eucharystii.

Najważniejsza na świecie

Pracowałem do niedawna w parafii, gdzie każdej niedzieli działająca tam dość prężnie wspólnota przygotowywała niedzielną Mszę Świętą. Polegało to na opracowaniu i wygłoszeniu krótkiego wprowadzenia do liturgii słowa, przeczytaniu fragmentów Pisma Świętego i modlitwy wiernych oraz przyniesieniu w procesji darów ołtarza: chleba i wina. Dla osób bezpośrednio zaangażowanych w te działania, jak i dla wielu innych, obecnych na tej Mszy Świętej w kościele, liturgia stawała się czymś bardziej zrozumiałym, bliskim i osobistym. Wielu mówiło "nasza" albo "moja Msza Święta", przeżyta i przemodlona. Jako ksiądz lubiłem odprawiać tę właśnie Eucharystię. Zawsze miałem wrażenie, że ludzie ci chcą w niej uczestniczyć, że chcą się razem ze mną modlić, że nie przyszli tylko popatrzeć, posłuchać, dowiedzieć się czegoś, czy wypełnić nałożony na nich obowiązek. Chłonęli każde słowo, każdy gest. Często miałem wrażenie, że to, co się wtedy działo, było dla nas wszystkich, obojętnie po której stronie staliśmy, najważniejszą rzeczą na świecie, centrum naszego życia.

Potrzebujemy piękna

Do położonej niedaleko Rzymu małej, górskiej miejscowości Collalto Sabino przybył przed dwoma laty młody ksiądz, którego wielką życiową pasją była troska o piękno liturgii. W parafii powiał ożywczy wiatr: na ołtarzu pojawił się nowy obrus, przy tabernakulum nowa wieczna lampka, a wierni świeccy przekonali się, że liturgia sprawowana w zadbanym kościele jest piękniejsza, że dbałość o ołtarz, na którym odprawiana jest eucharystyczna Ofiara, jest czymś ważnym i że również oni są do niej wezwani. W zadbanym i starannie przygotowanym kościele każda, nawet codzienna Msza Święta była dla nich pięknym i głębokim przeżyciem.

Kilka miesięcy temu, w encyklice o Eucharystii Jan Paweł II przypomniał, że troska o miejsce sprawowania Świętej Liturgii zawsze służyła umacnianiu wiary Kościoła w Misterium Eucharystyczne, a wielkie dziedzictwo kościelnej sztuki, muzyki i kultury rozwijało się na przestrzeni całych dziejów chrześcijaństwa właśnie dzięki umiłowaniu liturgii, znajdującemu wyraz we wznoszeniu pięknych świątyń, ołtarzy, tworzeniu obrazów, rzeźb i kompozycji o charakterze religijnym. Liturgia bowiem kształtuje kulturę estetyczną całych pokoleń. W naszym dzisiejszym świecie - zwrócił uwagę przed kilku laty kardynał Joseph Ratzinger - potrzebujemy ciszy, tajemnicy, piękna.

Największy skarb

Podczas jednej z pielgrzymek do Asyżu, w kaplicy relikwii świętego Franciszka zauważyłem bogato zdobiony kielich mszalny. Zastanawiałem się, jak pogodzić bogactwo i piękno naczyń liturgicznych z wielkim zamiłowaniem świętego Franciszka do ubóstwa i jego całkowitym oddaniem "Pani Biedzie". Z pomocą przyszedł mi krótki cytat z jednego z jego listów, w którym przykazywał swoim braciom, aby nigdy nie żałowali nakładów i troski we wszystkich sprawach, które dotyczą kielichów i naczyń liturgicznych, służących do sprawowania Eucharystii i przechowywania Ciała Pańskiego: to Ono jest naszym największym skarbem i Jemu chcemy oddać wszystkie nasze ziemskie bogactwa.

Niedawno odbyłem rozmowę z mieszkańcami jednej z wielkomiejskich parafii, którzy każdego dnia uczestniczą we Mszy Świętej. Z wielką radością i zadowoleniem opowiadali o głoszonych codziennie przez księży krótkich homiliach, o przedłużeniu czasu przeznaczonego na odprawienie Mszy Świętej, tak, że nikt nie musi się śpieszyć, można zaśpiewać po kilka zwrotek pieśni, jest więcej czasu na ciszę i skupienie, na modlitwę. Mówili, że przecież ludzie potrzebują piękna Eucharystii. Słuchając tych wypowiedzi, odniosłem wrażenie, że dla tej grupy ludzi Msza Święta nie jest powszechną oczywistością, co raczej nieskończonym bogactwem duchowym, o które troszczą się razem ze swoimi duszpasterzami. Rok Eucharystii będzie na pewno dla nich wielkim i radosnym przeżyciem. A dla innych?