Zadośćuczynienie

Kodeks cywilny przewiduje zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną innej osobie poprzez takie działanie, w wyniku którego osoba ta doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, została pozbawiona wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu.

Na pojęcia krzywdy składają się cierpienia fizyczne w postaci bólu i innych dolegliwości oraz cierpienia psychiczne polegające na ujemnych uczuciach przeżywanych w związku z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.

W praktyce najczęściej osoba pokrzywdzona żąda zadośćuczynienia w związku z trwałym i nieodwracalnym uszkodzeniem ciała, na przykład w związku z oszpeceniem czy inwalidztwem.

W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Ponadto, jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego oprócz zadośćuczynienia pieniężnego naprawienia szkody lub odpowiedniej renty.

Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców wówczas, gdy zostało ono uznane na piśmie albo zostało wytoczone powództwo za życia poszkodowanego.

Kodeks cywilny nie wskazuje żadnych kryteriów, którymi należy kierować się przy określaniu wysokości pieniężnego zadośćuczynienia.

Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, ale musi przedstawiać jakąś wartość ekonomicznie odczuwalną dla pokrzywdzonego.

Składając roszczenie o zadośćuczynienie, należy mieć na uwadze, że jego wysokość nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia, czyli utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa.