W sobotę 1 kwietnia 1656 r., podczas Mszy św. w katedrze lwowskiej, przed wizerunkiem Matki Bożej Łaskawej król Jan II Kazimierz Waza złożył ślub, w którym obrał Maryję swoją Patronką i Królową Narodów Rzeczypospolitej. Jej opiece i obronie powierzył królestwo i poddanych, z pokorą wezwał Jej pomocy i miłosierdzia. Przyrzekł szerzenie w królestwie czci i nabożeństwa do Matki Bożej, ślubował, że po zwycięstwie nad wrogami wyjedna w Stolicy Apostolskiej zgodę na obchodzenie święta „na podziękowanie Tobie i Synowi Twemu po wieczne czasy”.
Ogłaszając Maryję Królową Korony Polskiej ostatni z Wazów czynił to nie tylko w imieniu własnym. Był też wyrazicielem wiary, przekonania i pragnień swoich poddanych, a także wielu przeszłych pokoleń. Za tron Maryi nasi przodkowie uznawali od dawna Jasną Górę. Pojęcia: „Królowa Korony Polskiej” i „Najświętsza Maryja Panna Jasnogórska” były dla nich tożsame. 8 września 1717 r. biskup chełmski Krzysztof Jan Szembek, w imieniu nuncjusza apostolskiego abp. Hieronima Grimaldiego koronował wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej. W narodowej uroczystości uczestniczyło 200 tys. wiernych. O powszechności i oficjalnym uznaniu przez naród królewskiego tytułu Maryi świadczy m.in. zapis ustawy sejmowej (constitutiones) z 1764 r.: „Rzeczpospolita Polska stwierdza, że jest do swojej Najświętszej Królowej Maryi Panny w Obrazie Częstochowskim cudami słynącym zawsze nabożna i Jej protekcji w potrzebach doznająca”.
W roku 1908 r. papież Pius X ustanowił liturgiczne święto NMP Królowej Korony Polski dla archidiecezji lwowskiej i diecezji przemyskiej. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę biskupi zwrócili się do Stolicy Apostolskiej z prośbą o rozszerzenie święta na cały kraj. Jako datę zaproponowali 3 maja, nawiązując do daty przyjęcia Ustawy Rządowej z 1791 r. Postanowienia konstytucji były w pewnej mierze realizacją ślubów lwowskich króla Jana II Kazimierza. W 1923 r. papież Pius XI rozszerzył święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski na wszystkie diecezje w naszym kraju, wyznaczając datę 3 maja. W ten sposób uroczystości związane z konstytucją majową zyskały pogłębienie religijne.
Po II wojnie światowej, podczas internowania w Prudniku Śląskim (1955–1956) prymas Polski kard. Stefan Wyszyński powziął ideę ponowienia ślubów lwowskich w formie dostosowanej do czasów współczesnych. Zrealizował ją w Komańczy, 16 maja 1956 r., pisząc program pracy duchowej, odnowy moralnej i społecznej, znany jako Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego. 26 sierpnia 1956 r. na Jasną Górę przybyła rzesza wiernych. Po Sumie pontyfikalnej tekst ślubów, w imieniu więzionego księdza prymasa odczytał przewodniczący KEP bp Michał Klepacz. W 1962 r. papież Jan XXIII ogłosił Maryję Królową Polski główną Patronką i Niebieską Opiekunką naszego narodu. Siedem lat później papież Paweł VI podniósł święto NMP Królowej Polski do rangi uroczystości.
W 1919 r. Sejm RP ustanowił Święto Narodowe Trzeciego Maja; w 1951 r. zostało zniesione przez władze PRL i ponownie ustanowione przez Sejm w 1990 r.
